FAKULTET ZA EKONOMIJU I MENADŽMENT
EKSPANZIVNA MONETARNA POLITIKA
POSMATRANA IZ PERSPEKTIVE RAZLIČITIH
MAKROEKONOMSKIH ŠKOLA
PRISTUPNI RAD IZ PREDMETA
MAKROEKONOMSKA ANALIZA
Profesor: Student:
S A D R Ž A J
Ekspanzivna monetarna politika posmatrana iz perspektive različitih makroekonomskih škola
Osnovna ideja ovog rada je da se na koncizan, prihvatljiv i razumljiv način
analiziraju različiti pogledi na ekspanzivnu monetarnu politiku, kako iz ugla
konvencionalnih i široko zastupljenih škola makroekonomije, tako i iz ugla heterodoksne i
skoro u potpunosti zapostavljene tzv. austrijske škole.
Pitanje monetarne politike ključno je za svaku ekonomiju. Od monetarne politike
zavisi koliki će biti privredni rast, stopa nezaposlenosti, kamatne stope itd. Svi udžbenici
ekonomije slažu se oko toga da su efekti ekspanzivne monetarne politike porast novčane
mase, smanjenje kamatnih stopa, povećanje investicija, povećanje BDP i porast
zaposlenosti ali vrlo često se ispušta jedan od osnovnih koncepata ekonomije uopšte, a to
je ekonomija u kratkom i dugom roku.
Monetarna politka je od izuzetne važnosti pogotovo u današnjim uslovima, tj. u
uslovima finansijske i ekonomske krize koja utiče na pojavu neizvjesnosti na svim
tržištima, smanjenje investicija, rast cijena, visoku stopu nezaposlenosti, mali privredni
rast. Sa ovim problemima se susreću sve svjetske ekonomije pa i ekonomije zemalja u
regionu.
Prema tome, problem ovog istraživanja je:
Kakav uticaj ima ekspanzivna
monetarna politika na opšte tokove proizvodnje u dugom roku?
2. DEFINISANJE POJMOVA I POJMOVNA ANALIZA
Monetarna politika
je skup pravila, propisa, mjera i instrumenata kojima
se u monetarnoj sferi društvene reprodukcije reguliše količina, struktura i
3
Ekspanzivna monetarna politika posmatrana iz perspektive različitih makroekonomskih škola
dinamika novčane mase, kao i opticaj novca na nivou nacionalnih, odnosno
državnih ekonomija.
1
Ekspanzivna monetarna politika
znači emisiju novca iznad optimalne
količine, radi podsticanja proizvodnje, potrošnje i investicija. Vodi se u
uslovima kada postoji kriza i to je takozvana „politika jeftinog novca“, koji
podrazumjeva smanjenje kamatnih stopa, davanje kreditnih olakšica,
odobravanje kredita itd.
2
Proizvodnja
je svrsishodna ljudska djelatnost u kojoj se određeni skup
resursa (inputa) transformiše u određene proizvode (autpute) koji služe
zadovoljenju ljudskih potreba.
Kratak rok
fokusira fluktuacije privrednog ciklusa.
3
Dugi rok
proučava tendencije rasta bruto domaćeg proizvoda i
zaposlenosti-privredni ili ekonomski rast.
4
Restriktivna monetarna politika
podrazumjeva smanjenje količine novca
u opticaju ispod optimalnog iznosa. Ova politika se sprovodi u vrijeme
inflacije i podrazumijeva visoke kamatne stope i brojna ograničenja u
odobravanju kredita.
Kreditna politika
je dio opšte ekonomske politike kojom se utvrđuje način
kreiranja kredita i usmjeravanje novčanih tokova.
Monetarno kreditna politika
predstavlja sintezu monetarne i kreditne
politike
Devizna politika
predstavlja dio opšte ekonomske politike koja se bavi
deviznim kursom, tržištem, platnim bilansom i spoljnoekonomskim
odnosima.
Nezаposlenost
se u ekonomskim terminimа pojаvljuje аko postoje
kvаlifikovаni rаdnici koji su voljni rаditi po nаdnicаmа koje preovlаđuju аli
ne mogu nаći posаo.
11
Plakalović, N
.
,
Monetarna ekonomija
, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, S. Sarajevo, 2004.
22
Ibid.
3
Josifidis, K.
Makroekonomija – principi, teorije, politike
, Futura publikacije, Novi Sad, 2008.
4
Ibid.
4
Ekspanzivna monetarna politika posmatrana iz perspektive različitih makroekonomskih škola
Na osnovu rezultata ovog istraživanja bolje će se moći uvidjeti kako ekspanzivna
monetarna politika utiče na nacionalnu ekonomiju, odnosno moće se detaljnije i
sveobuhvatnije sagledati posljedice njene česte i intenzivne primjene a sve to iz ugla
različitih makroekonomskih škola. Ova saznanja moće doprinijeti boljem shvatanju krize u
kojoj se trenutno nalazi većina ekonomija svijeta, kao i olakšati predviđanje budućih.
3.2 Saznajni ili naučni cilj istraživanja
Detaljnom analizom i raznovrsnim pristupom tumačenju, na prvi pogled, ne toliko
složenog i zahtjevnog pojma ekspanzivne monetarne politike, ovaj rad treba da potakne na
bolje razumijevanje i potpuno sagledavanje ovog makroekonomskog fenomena. Jedno od
složenijih pitanja kojih će se ovo istraživanje dotaći je i uticaj centralne banke na
monetarnu politiku, a sa tim i na cjelokupnu ekonomiju jedne države.
Zadatak ovog rada je da predstavi gledišta i stavove klasične, kejnzijanske,
monetarističke i austrijske škole makroekonomije po pitanju ekspanzivne monetarne
politike. Težište ovog rada će biti na shvatanjima austrijske škole makroekonomije.
4. HIPOTEZE
Opšta hipoteza:
Opšta hipoteza od koje polazi ovo istraživanje je da:
Ekspanzivna monetarna
politika značajno utiče na opšte tokove proizvodnje i u dugom roku stvara neefikasnu
raspodjelu i gubitak kapitala.
6
