Univerzitet u Novom Sadu
Tehnički fakultet „Mihajlo Pupin“
Zrenjanin
Procesi podmazivanja i metode preventivnog održavanja
opreme u eksploataciji nafte i gasa
- seminarski rad -
Predmet:
Eksploatacija i održavanje mašina i opreme za proizvodnju nafte i gasa
Profesor:
doc. dr. Ljiljana Radovanović
Asistent:
Borivoj Novaković
Studenti:
Gaćinović Marko NG 17/14
Furtula Dušan NG 23/14
Ivan Ćuže NG 16/14
Luka Kolak NG 49/14
Smer:
Industrijsko inženjerstvo u
eksploataciji nafte i gasa
Zrenjanin, 2018. godina
Procesi podmazivanja i metode preventivnog održavanja opreme u eksploataciji nafte i gasa
Zrenjanin, 2018.
2
Sadržaj
1.Uvod
2. Definicija, vidovi I vrste podmazivanja
2.1 Hidrostatičko podmazivanje (HSP)
2.2 Hidrodinamičko podmazivanje (HDP)
2.3 Elastohidrodinamičko podmazivanje (EHDP)
2.4 Granično podmazivanje (GP)
3. Preventivno održavanje sistema u eksploataciji nafte I gasa
3.1 Osnovno održavanje od strane rukovodstva
3.2 Preventivni periodični pregledi
3.3 Osnovno preventivno održavanje opreme u eksploataciji nafte I gasa
3.4 Redovni I vanredni pregledi opreme
3.5 Kontrolni pregledi
3.6 Tehnička dijagnostika
3.7 Preventivne zamene delova
3.8 Traženje I otklanjanje slabih mesta na tehničkim sistemima
3.9 Popravljanje I obnavljanje istrošenih ili polomljenih delova sistema
3.10 Preventivne periodične opravke-remonti tehničkih sistema
4. Zaključak
5.Literatura
Procesi podmazivanja i metode preventivnog održavanja opreme u eksploataciji nafte i gasa
Zrenjanin, 2018.
4
Preventivno održavanje prema stanju - vrši se tehnička dijagnostika i monitoring.
Slika 1.- Preventivno održavanje
Procesi podmazivanja i metode preventivnog održavanja opreme u eksploataciji nafte i gasa
Zrenjanin, 2018.
5
2.Definija, vidovi I vrste podmazivanja
Podmazivanje je proces razdvajanja spregnutih površina delova mašina u relativnom kretanju
slojem neke vrste maziva. Debljina sloja maziva može biti različita I u osnovi je funkcija
geometrije spregnutih mašina koje se podmazuju, radnih uslova (brzine, opterećenja,
temperature) I postupka podmazivanja. U zavisnosti od uspostavljene debljine sloja maziva
razlikuju se dva osnovna vida ili režima podmazivanja – potpuno I nepotpuno podmazivanje.
Potpuno podmazivanje
je vid podmazivanja kod kog se između površina u međusobnom
delovanju I relativnom kretanju formira kontinualni sloj maziva dovoljne debljine da spreči
njihov dodir. Da bi se sloj maziva odgovarajuće debljine održao između površina pod
opterećenjem neophodno je da se u njemu postigne pritisak sposoban da nosi spoljašnje
opterećenje odnosno potrebno je da sloj ima određenu moć nošenja. U koliko ostvareni pritisak
nije dovoljan, mazivo će pod uticajem opterećenja biti istisnuto sa površina sa posledicom
povećanjog trenja I habanja.
Razlikuju se sledeće vrste potpunog podmazivanja:
a) Hidrostatičko podmazivanje (HSP)-sa tečnim mazivom
Gasostatičko podmazivanje (GSP)- sa gasovitim mazivom
b) Hidrodimaničko podmazivanje (HDP)-sa tečnim mazivom
Gasodinamičko podmazivanje (GDP)-sa gasovitim mazivom
Reodinamičko podmazivanje (RDP)-sa polutečnim mazivom
c) Elastohidrodinamičko podmazivanje (EHDP)-sa tečnim I polutečnim mazivom
Od navedenih vrsta potpunog podmazivanja hidrostatičko I hidrodinamičko I
elastohidrodinamičko su najzastupljenije u praksi kod osnovnih I najvažnijih mašinskih
elemenata.
Tabela 1. Poređenje različitih vrsta potpunog podmazivanja
Vrsta
potpunog
podmazivanja
Debljina sloja maziva, µm
Koeficijent trenja
HSP
5-10
0,000001-0,001
HDP
1-10
0,001-0,01
EHDP
0,1-1,0
0,001-0,01
Nepotpuno podmazivanje
se javlja kada je sloj maziva nedovoljne debljine da spreči direktan
dodir površina. Osnovne vrste nepotpunog podmazivanja su:
a) Mešovito ili delimično podmazivanje (MP)-sve vrste maziva
b) Granično podmazivanje (GP)-sve vrste maziva
Procesi podmazivanja i metode preventivnog održavanja opreme u eksploataciji nafte i gasa
Zrenjanin, 2018.
7
2.1 Hidrostatičko podmazivanje(HSP)
Hidrostatičko podmazivanje je , u principu, najjednostavnija vrsta potpunog podmazivanja. Moć
nošenja sloja maziva se postiže I održava dovođenjem ulja pod pritiskom iz nekog spoljašnjeg
izvora putem pumpe.
Ova vrsta podmazivanja se primenjuje kod kliznih ležaja mašina alatki, ležaja turbina i generator
u fazi pokretanja, za smanjenje trenja I habanja u uslovima klizanja kod vođica mašina I ukrsnih
glava, za eliminaciju gubitaka usled trenja pri ispitivanju ležaja I kod drugih tribo-uređaja, za
održavanje tačnog zazora između površina I za druge namene.
Prednosti ovakvog načina podmazivanja su mogućnosti rada elemenata I mehanizama pri malim
I velikim brzinama, kao I brzini nula I širokom opsegu opterećenja, jer je moć nošenja određena
veličinom pritiska pod kojim se ulje dovodi između površina. Druge prednosti su mali polazni
moment visoka tačnost položaja I dobra dinamička stabilnost. Kao nedostaci najčešće se navode
zahtev za dodatnom opremom, opasnost od otkaza uređaja za dovođenje maziva pod pritiskom I
relativno visoki troškovi za takve sisteme.
Najznačajnija primena HSP je kod različitih vrsta kliznih ležišta.
2.2 Hidrodinamičko podmazivanje (HDP)
Hidrodinamičko podmazivanje je vrsta potpunog podmazivanja kod kojeg se svojstva maziva,
geometrija površina I njihovo relativno kretanje koristi za dobijanje dovoljnog pritiska u sloju
maziva, koji će da nosi dato opterećenje bez direktnog dodira površina. Drugim rečima, ako su
površine koje se podmazuju pod nagibom I ako postoji konvergentni(klinasti) zazor u smeru
kretanja, pokretna površina povlači mazivo u zazor uslovljavajući porast pritiska u njemu,
obezbeđujući tako određenu moć nošenja. To je osnovni princip HDP koji se danas široko koristi
kod motora SUS, mašina alatki, lokomotiva, vazduhoplova, kopresora, turbine, pumpi…
Teoriha HDP je najčešće zastupljena kod proračuna kliznih ležaja tzv. hidrodinamičkih kliznih
ležaja, mada se primenjuje I pri proračunu podmazivanja kod kotrljajnih ležaja, zupčanika I
drugih elemenata mašina.
