1
UVOD
Regulacija genske ekspresije u eukariota ovisna je o organizaciji genoma odnosno
hromatina
.Iako su neki osnovni principi regulacije ekspresije gena zajednički i
prokariotima i eukariotima, u eukariota postoje dodatne razine regulacije zbog
složenosti organizacije genoma. Budući da je u eukariota DNA spakovana u hromatin,
transkripcijska mašinerija mora biti sposobna kontrolirati njegovu kondenzaciju i
dekondenzaciju. Specifična građa eukariotskih gena koji osim kodirajućih sekvenci
(eksona) sadrži i nekodirajuće (introne) zahtijeva regulaciju ekspresije na
posttranskripcijskoj razini. Transkripcija i translacija prostorno su i vremenski
odvojeni procesi zbog ograničenosti staničnih struktura vlastitim membranama (u
jezgri - transkripcija; u citoplazmi - translacija). Regulacija ekspresije eukariotskih
gena je složeni sustav u kojem različiti elementi (na različitim mjestima i u različitom
vremenu) ulaze u međusobne interakcije, te zbog interakcije sa staničnim okolišem
omogućavaju sintezu pravih količina genskih produkata za funkcioniranje stanice.
Slika br. 1-
Shematski prikaz genoma stanice (eukariotska)
2
2.
EKSPRESIJA EUKARIOTSKIH GENA
Regulacija ekspresije eukariotskih gena odvija se na nekoliko razina. Prva razina
regulacije odnosi se na strukturu hromatina i njegovo remodeliranje u jezgri, a zatim
slijedi još 6 razina regulacije
.
Slika br.2 Razine ekspresije kod eukariota
