ELEKTRONSKO POSLOVANJA, ELEKTRONSKO
BANKARSTO I M-COMMERC
SKRIPTA ZA STUDENTE
KOMPILACIJA SEMINARSKIH RADOVA
PREDAVANJA
ISPITNA PITANJA
UVOD
Bitna karakteristika savremene svjetske privrede je kretanje kapitala,
informacija, tehnološka razmjena, trgovinski tokovi roba i usluga. Savremeno
poslovanje ruši, zamagljuje i marginalizuje ranije kriterijume podjele (političke,
ideološke, akcionalne, klasne, rasne, vjerske i sl.) i podčinjava ih osnovnom
ekonomskom kriterijumu,
koji vodi dominaciji i moći onih koji imaju kapital,
preko kojeg se sve ostalo rješava. Podjele i razlike se potiskuju u drugi plan
zbog interesa da se ekonomski sarađuje. Protivnici su prvenstveno ekonomski
partneri. Računi dominiraju nad emocijama. Ekonomskim metodama se postižu
bolji efekti nego bilo kojim drugim. Ekonomska moć je glavna moneta u
međunarodnim odnos, a ekonomska konkerentnost određuje kurs svjetske
politike.
Digitalni racunarski sistemi – “racunari”- slave tek pola vijeka od
nastanka,ali je to bilo dovoljno da primjena racunara dovede do krupnih
promjena. Primjena računara u novoistraživačkim djelatnostima ubrzala je
dolazak do novih znanja, otkrivanje novih i poboljšanje postojećih tehnologija,
odnosno pojavu novih ili usavršenih proizvoda zasnovanih na korišćenju takvih
tehnologija. Taj efekat je posebno evidentiran na primjeru samog racunara kao
proizvoda informacionih tehnologija, jer su se mogućnosti hardvera takvih
sistema umnogostručavale za nekoliko godina.. Uz pomoc novih moćnih,a
jeftinijih računara, opisani proces se ponavljao, a trajanje naznačenog ciklusa se
skraćivalo. Jednostavno, riječ je o eksploziji znanja, načina proizvodnje i
primjene računara sa eksponencijalnom brzinom rasta.
Elektronsko poslovanje predstavlja tendenciju ekonomsko-političkog
preuređenja svijeta, jer neke drzave ekonomkskom snagom prerastaju svoje
geografske granice i slijede strategiju proširenja.
NASTANAK I RAZVOJ INTERNETA
Za internet se kaže da postoji tridesetak godina, mada se imenica Internet
prvi put pominje tek osamdesetih godina XX vijeka. Objašnjenje za tu
“obmanu“ jeste cinjenica da su korjeni Interneta ipak nastali krajem šezdesetih
godina prošlog vijeka. To je bilo vrijeme kada su veliki proizvođači računara
(IBM Honeywell, Burroughs, Univac) razvijali sopstvene tehnologije
međusobnih povezivanja svojih računara.Osnovni zadatak koji je trebalo riješiti
bilo je međusobno povezivanje dva udaljena računara radi razmjene podataka,
korišćenjem već postojećih veza ovih računara sa drugim računskim sisitemima,
kao i međusobnih veza između tih računarskih sistema.
Internet tako predstavlja prirodno okruženje za realizaciju multimedijalnih
aplikacija, pa su u ovom poglavlju prikazane neke moguće primjene
multimedijalnih Internet tehnologija u poslovanju.
Internet predstavlja mrezu koja je zasnovana na umrežavanju, mobilnosti i
integraciji.
UMREŽAVANJE
Veliki poslovni sistemi tradicionalno su dislocirani. Takva preduzeća su i
ranije koristila sopstvene računarske mreže, ali pojava Intenreta dovela je do
intenzivnijeg
umrežavanja. Dok su u početku računarske mreže služile
prvenstveno za prenos
podataka između geografski dislociranih djelova
preduzeca, sada se infrastruktura Interneta koristi za međusobnu koordinaciju i
sinhronizaciju aktivnosti u poslovnom procesu , jer nove tehnologije ukidaju
prostorna ograničenja.
MOBILNOST
Za konvencionalno poslovanje karakteristično je da se čovjek mora
nalaziti na “radnom mjestu” dok radi. Nove tehnologije su u mnogome uticale
na promjenu tipičnog radnog okruženja kancelarijskih sližbenika. Naime
računari svojim korisnicima omogućavju da praktično na bilo kom mjestu, u bilo
kom trenutku radnog vremena ili van njega, obavljaju posao koji bi radili i u
svojoj kancelariji.
INTEGRACIJA
Savremeno poslovanje predstavlja unifikaciju medjunarodnih tokova rada,
usluga i resursa, intuicija, trzista, proizvodnje, komunikacija, finansijskih tokova
i sl. U procesu gloobalizacije jedan od efikasnih mehanizama jačanja
konkurentne sposobnosti jeste ukrupnjavanje. Nikada kao u poslednjoj deceniji
nije nije bilo izrazeno pravilo da “velika riba guta malu ribu”. Proces je ubzan i
strahom firmi da
će ih druge firme, nastale inegtracijom, ili super uspješne “start- up” kompanije
digitalne ekonomije, ugroziti na tržište, pa tako dolazi “efekta lavine “ odnosno
do lančane integracije firmi.
Preko njih razvijene zemlje ostvaruju liderstvo, privilegije, liderstvo,
dobit, kontrolu, uticaj i moc, osvajaju nova trzista, sire sfere uticaja, traze nove
mogucnosti za investicione cikluse. Razvijene zemlje upravljaju medjunarodnim
bankarskim sistmom, kontrolisu sve konvertabilne valute, dominiraju na
svjetskom trzistu, dominiraju u medjunarodnim komunikacijama, naprednijim
tehnologijama, vojnom i kosmickom industrijom, informatikom i sl., sve ovo
vodi prosirenju uticaja organizovanog kapital i stvaranju novih imperija koje ce
vjerovatno kao i sve dosadašnje doći u sukob sa ostatkom svijeta i sa samim
sobom, to može dovesti do teških posledica. Savremeno poslovanjeje proces
globalizacije
i mora biti istovremeno i lokalna i globalna, jer je to uslov
unifikacije.
SAVREMENO ELEKTRONSKO POSLOVANJE
Savremene digitalne tehnologije omogućavaju efikasnije poslovanje, bez
korišćenja papirnih dokumenata i bez neposrednog kontakta izmedju učesnika u
procesu poslovanja. Poslovanje u kome se poslovne transakcije obavljaju
prevashodno elektronskim putem, poznato je pod imenom elektronsko
poslovanje (e-business).
Sprovodjenja savremenog
elektronskog poslovanja
na pocetku novog
milenijuma je kompleksan, višedimenzionalan, pun kontroverzi, dilema i
otvorenih pitanja. Sa
stanovništva preduzeca relevantan je strategijski pristup
globalizaciji poslovanja. Govori se o visoko integrisanom i umrezenom
svjetskom elektronskom sistemu. Međutim različit je stepen globalizacije po
pojedinim djelatnostima. Pored toga, postoje i “dobitnici” i “gubitnici” procesa
globalizacije. Nije lako objektivno analizirati.
Svjetski lideri su obično ona preduzeća koja usavršavaju svoje proizvode
i usluge tako da anticipiraju svjetske trzišne trendove.
Savremene tehnologije su omogućile da transport i komunikacije budu
razvijeni i u ranije izolovanim djelovima svijeta. Pošto informacioni tokovi
poslovanja, rada i zivota. Elektronska trgovina kao jedna od novih tehnika
poslovanja koju razvoj informacionih i digitalnih tehnologija omogućava u
potpunosti i slijedi potrebe mrežne organizacije kompanija koje su sa svojim
afilijacijama prisutne na svim djelovima svjetskog tržišta. Iako po svom smislu i
prirodi globalna, elektronska trgovina svoju funkciju faktora globalizacije
svjetske privrede može ostvariti samo savladavanjem jaza u upotrebi
elektonskog poslovanja na relaciji razvijene zemlje-zemlje u razvoju.
Informatička era, u čijem centru je računar, u proizvodnji ostvaruje slicnu
ekonomiju obima, ali uz opadajući znacaj prostorne i vremenske komponente.
Proizvodnja djelova postaje moguća bilo gdje, u bilo koje vrijeme uz mogućnost
pomjeranja između vrlo udaljenih lokacija.
Dio savremene revolucije koja prati tehnološke promjene jeste i promjena
u organizacionim rješenjima kompanija formiraju se »globalne » sa mrezom
afilijacija i mrezom odnosa sa snadbjevačima, bankama, pružaocima usluga i
potrošačima širom svijeta. U svijetu danas djeluje 60.000 matičnih
transnacionalanih korporacija sa oko 500.000 filijacija koje predstaljaju
integrisani sistem međunarodne proizvodnje. Kroz mrežu i kanale tog sistema
međunarodne proizvodnje usmjeravaju se tokovi roba , usluga, kapitala i
tehnologije koji bitno opredjeljuju efikasnost i funkcionisanje ukupne svjetske
ekonomske aktivnosti i koji uslovljavaju uspostavljanje odnosa na relaciji Istok-
Zapad-zemlje u razvoju.
