UNIVERZITET U PRISTINI
FAKULTET TEHNICKIH NAUKA KOSOVSKA
MITROVICA
Predmet:
Preciscavanje otpadnih gasova
Tema:
Elektrostaticki separatori
Student:
Mentor:
1. Uvod
Elektrostatički separatori, koriste se za izdvajanje čvrstih ili tečnih čestica iz
gasova.Čestice koje se raspršuju u gasu su elektrostatički nabijene, tako da se nakupljaju
na metalnim pločicama. Glavne komponente elektrostatičkih taložnika su filtersko
kućište,elektroda za pražnjenje i nakupljanje, dovod električne energije, pločice koje
regulišu protok gasa i vibracijski sistem pomoću kojeg se čiste elektrode na kojima se
nakupljaju čestice.
Proces izdvajanja može se podijeliti u sljedeće pojedinačne faze:
- Nabijanje čestica u jonskom polju.
- Transport nabijenih čestica na pločicu na kojoj se iste nakupljaju.
- Nakupljanje i stvaranje tankog sloja čestica na pločici.
- Skidanje tankog sloja prašine sa elektrode.
Sl.1.-Elektrostaticki separatori
Industrijski procesi daju više od 50% ukupno emitovanih čestica. Njihova emisija
se može kontrolisati i umanjiti velikim brojem različitih uređaja za prečišćavanje gasova:
ciklonima, mokrim skruberima, prečistačima sa filtrima, elektrostatičkim taložnicima,
sagorijevanjem.
2
2. Izdvajanje cestica iz gasnih komora
Čestice se izdvajaju iz gasnih tokova iz dva razloga: a) da se čestice - kao koristan
produkt izdvoje radi korišćenja ili dalje obrade b) da se spriječi rasturanje čestica u
okolinu (atmosferu) i time utiče na očuvanje životne sredine. Izdvajanje gasovitih
komponenti iz gasnih tokova uslovljeno je jedino mehanizmom difuzije (apsorpcija,
adsorpcija) ili hemijske destrukcije (sagorijevanje).
Pri izdvajanju čestica iz gasne struje deluju drugi mehanizmi: gravitacioni,
centrifugalne sile, inercioni sudari, elektrostatičke, termičke ili magnetne sile.
Uređaji za izdvajanje čestica iz gasova predstavljaju sisteme kroz koje protiče gasna
struja, a na čestice djeluju sile koje ih primoravaju da napuste struju gasa. Ove sile treba
da budu dovoljno jake da se čestica izdvoji tokom njenog boravka u uređaju. Sistemi za
separaciju čestica se mogu svrstati u sljedeće glavne grupe, prema načinu rada, odnosno
prema fizičkim principima koji su osnova za konstruisanje uređaja:
1) Gravitacione komore
2) Inercioni odvajači
3) Centrifugalni odvajači
4) Filtri
5) Elektrostatički filteri
6) Mokri odvajači (skruberi)
Najjednostavniji način izdvajanja čestica iz struje gasa je dozvoliti da se čestice
istalože u gravitacionom polju. Ako se gasna struja dovoljno uspori (proširenjem preseka
voda), taloženjem će se izdvojiti krupnije čestice. Napomenimo da se, sa stanovišta
otprašivanja gasova, krupnim česticama smatraju one koje ne prolaze kroz sito od 200
meša, što odgovara česticama većim od 76 mikrona.
Taložne komore se koriste kao pred- prečistači gasova koji sadrže veće
koncentracije čestica ili krupne čestice. Jednostavne su konstrukcije, troškovi investicija i
održavanje su niski, materijal se izdvaja u suvom stanju uz mali pad pritiska. Osnovni
nedostatak je veliki prostor koji iziskuje (dužina komore je reda veličine 10m). Pri
projektovanju treba voditi računa da brzina strujanja kroz komoru ne bude veća od 2-3
m/s, da bi se spriječilo odnošenje već staložene prašine. Efikasnost jednostavnih taložnih
komora može se povećati i zapremina uređaja smanjiti na taj način što će se česticama
saopštiti dopunsko ubrzanje na niže. Na ovaj način se povećava gravitaciona sila, a
čestice usled inercije ne mogu u potpunosti da slede gasnu struju.
2.1. Osnovi dinamike heterogenih sistema
Zakoni kretanja jedne ili više čestica kroz fluid predstavljaju teorijsku osnovu operacija
taloženja i klasifikacije, zgušnjavanja, centrifugiranja ili uopšte da kažemo operacija kod
kojih usled dejstva spoljne sile dolazi do relativnog kretanja između čestica i fluida. Pri
ovome se zapažaju dve vrste kretanja - slobodno kretanje kada se jedna čestica kreće u
fluidu beskonačne zapremine, tj. kada ne postoji uticaj zidova suda i stišnjeno kretanje
disperzije čestica u fluidu beskonačne zapremine, kada na kretanje jedne čestice utiče
4
