Seminarski rad iz interne medicine
EMBOLIJA PLUĆA
Profesor:
, februar 2021.
Embolija pluća
SADRŽAJ
1
...........................................................................................4
EMBOLIJA PLUĆA PRIKAZANA KROZ DIJAGNOSTIČKU RADIOLOGIJU
Ventilacijsko-perfuzijska scintigrafija
....................................................................................13
..................................................................................................16
Stranica
2
od
24
Embolija pluća
2. DIJAGNOSTIKA EMBOLIJE PLUĆA
2.1. Klinikčka slika
Patofiziološki se plućna embolija može manifestovati kao dispneja, hiperventilacija i
arterijska hipotenzija, kao plućni infarkt, akutna plućna hipertenzija s disfunkcijom desne
komore ili kao akutno plućno srce s razvitkom kardiogenog šoka. Najčešći simptomi povezani
sa plućnom embolijom su iznenadna pojava dispneje, pleuritična bol, sinkopa, hemoptiza i
kašalj. Pojava simptoma zavisi o lokalizaciji ugruška i od već postojećih bolesti
kardiovaskularnog sistema.
Podaci iz PIOPED II pokazuju da se kod pacijenata bez prijašnjih kardiovaskularnih bolesti,
najčešće pojavljivala naglo nastala dispneja (73%).
Pleuritiĉka bol se pojavljivala u 44% pacijenata, kašalj u 34%. Hemoptiza se pojavljuje nešto
rjeđe, ali kada se pojavljuje, onda se u 94% slučajeva pojavljuje zajedno sa dispnejom ili
pleuritičkom boli ili oboje. Pacijenti sa opterećenjem desne komore imaju češće simptome
iznenadne dispneje i sinkope, ali rjeđe hemoptize.U 94% slučajeva pacijenti su imali barem
jedan od sljedećih simptoma – naglo nastala dispneja, bol u prsima pleuritiĉkog karaktera,
sinkopa ili hemoptiza. Samo 3% pacijenata je imalo izolovane znakove duboke venske
tromboze . Od znakova, tahipneja je bila prisutna kod 54% pacijenata, tahikardija kod 24%,
krepitacije na plućima i oslabljeni šum disanja kod 29% . Pleuralni izljev se javlja kod 49%
pacijenata.U slučaju plućnog infarkta, groznica se može javiti paralelno sa pojavom gnojnog
kašlja.
Kod čak 25% pacijenata prvi znak plućne embolije je iznenadna smrt. Diferencijalnom
dijagnozom uvijek će biti teško razlikovati infarkt miokarda, disekciju aorte, upalu pluća,
pneumotoraks i plućnu emboliju. Pravilna upotreba dijagnostičkih metoda i kliničkih
kriterijuma pomoći će u pravovremenoj dijagnozi.
Stranica
4
od
24
Embolija pluća
2.2. Klinički kriterijumi
Postoji veliki broj kliničkih kriterijuma dizajniranih da smanje broj pacijenata koji su
nepotrebno upućeni na CTA i da bi što veći broj pacijenata mogao da isključi dijagnozu
plućne embolije na osnovu kliničke slike i eventualno drugog pregleda (D-dimeri, rengenski
snimci, kiselinsko-bazni status). Najpoznatiji klinički kriterijumi su Velsovi (Wells)
kriterijumi (sa tri i dvije kategorije), pojednostavljeni Vels kriterijumi, Ženevska skala
bodovanja, revidirana Ženevska skala bodovanja, pojednostavljena revidirana Ženevska skala
bodovanja i pravilo Šarlote (Charlotte
)
( (PERC). Bez obzira na kliničke kriterijume koji se
koriste, mala klinička vjerovatnoća dijagnoze plućne embolije biće kod 5-10% pacijenata,
srednja vjerovatnoća 20-30%, a velika vjerovatnoća 60-80%.
Velsovi kriterijumi
Pojednostavljeni Velsovi
kriterijumi
Aktivni karcinom
1
1
Hemoptiza
1
1
Prethodno
prebolio DVT i/ili
PE
1.5
1
Tahikardija > 100
1.5
1
Hirurški zahvat
unutar 4 sedmice
1.5
1
Kliniĉki znakovi
DVT
3
1
Alternativne
dijagnoze manje
vjerovatne od PE
3
1
Tabela 1. Velsovi kriterijumi i pojednostavljeni Vellsovi kriterijumi
Kada se saberu bodovi, ukoliko je Vels manji od 2, onda je to mala vrevatnoća, ako je Vels
između 2 i 6, onda je to srednja vjerovatnoća za dijagnozu plućne embolije, a ako je Vels
veći od 6, onda se radi o visokoj vjerovatnoći za dijagnozu plućne embolije. Takođe se koristi
Stranica
5
od
24
Embolija pluća
Visoka ≥9
Visoka ≥11
Ženevska skala bodovanja zahtjeva analizu plinova u arterijskoj krvi i radiološku
dijagnostiku. Prerađena Ženevska skala bodovanja. koja se bazira samo na kliniĉkim
kriterijumima te pojednostavljena Ženevska skala bodovanja u kojoj svaka stavka, osim
tahikardije >94, ima jedan bod da bi se olakšalo korišćenje.
Klinički znakovi
Bodovi
Starost >65
1
Prethodno prebo
lio
DVT
i/ili PE
1
H
irurški zahvat unutar 4
sedmice
1
Aktivni karcinom
1
Tahikardija 75-94
≥95
1
2
Jednostrana bol u donjim
udovima
1
Hemoptiza
1
Bol pri dubokoj palpaciji
donjih udova ili
jednostrani edem
1
Tabela 3. Pojednostavljena Ženevska bodovna skala
Nije vjerovatna 0-2
Vjerovatna >2
Od svih ovih kriterijuma, samo Vels kriterijumi, Ženevska skala rezultata i pravilo Charlotte
imaju odgovarajuću istraživačku podršku. Preporučuje se da se Vels kriterijumi koriste za
bolničke pacijente sa sumnjom na plućnu emboliju. Sva tri kriterijuma imaju jednak uspjeh u
procjeni pacijenta. U kombinaciji sa kliničkim kriterijumima i laboratorijskim nalazima D-
dimera, dijagnoza plućne embolije može se sa sigurnošću odbaciti ako je nalaz D-dimera
normalan sa malom i srednjom vjerovatnoćom prema Vels kriterijumima i revidiranoj
Ženevskoj skali.
Stranica
7
od
24
Ovaj materijal je namenjen za učenje i pripremu, ne za predaju.
