Gimnazija "Gjon Buzuku"
SEMINARSKI RAD
Predmet: Psihologija
Tema: Emocije i vrste emocija
Profesor: Učenik:
Bedrija Kurtiši Neđmudin Aslani
Prizren 2016
Emocije i vrste emocija
Seminarski rad
2
Uvod
U životu odrasle osobe emocije imaju veliku ulogu, a njihov značaj u razvitku deteta je još veći.
One su propratni doživljaji drugih stanja i procesa, ali su i motiv i pokretač ponašanja. Ako su
česte i intenzivne, negativne emocije mogu se pojaviti ozbiljne smetnje u psiho-fizičkom
razvoju, a mogu uzrokovati i ozbiljna psihosomatska oboljenja. Pravilan emocionalni tretman
dece i omogućavanje da doživljavaju pozitivne emocije u velikoj meri doprinosi njihovom
sveobuhvatnom razvoju.
Ljudi nisu samo racionalna bića koja svoje postupke i želje sprovode samo na osnovu umnog
mišljenja i zaključivanja. Mnogi postupci su izazvani i drugim činiocima, kao što su emocije ili
osećanja. Emocije se mogu definisati kao doživljaj našeg vrednovanja i subjektivnog odnosa
prema stvarima, ljudima, događajima, i prema sopstvenim postupcima.
Emocija je uvek reagovanje bića na neko zbivanje. Zbivanje se opaža i izaziva osećanja.
Osećanja se javljaju u situaciji kad biće proceni da se dešava nešto značajno i važno. Ono što su
refleksi za telo to su emocije za psihu.
Zoran Milivojević daje definiciju emocija: „Emocija je reakcija subjekta na stimulus koji je
ocenio kao važan, a koja visceralno, motorno, motivaciono i mentalno priprema subjekat za
adaptivnu aktivnost.“
Postoji veliki broj izraza kojima se izražavaju osećanja i različiti doživljaji u kojima osećanja
imaju bitnu ulogu. Postoje emocionalna stanja kao što su: radost, strah, žalost, ljubav, ljubomora,
simpatija, ponos, stid, briga, strepnja i druga. Emocije su u toku svog razvoja propraćene
spoljnim i unutrašnjim promenama. Spoljni znaci emocija su: izraz lica, telesna napetost,
glasovne reakcije i slično.
Unutrašnji pratioci su karakteristične promene u radu pojedinih organa. Kod snažnih emocija
javljaju se promene kod disajnih i probavnih organa i u radu žlezda. Kao posledica nekog
emocionalnog stanja može da se javi kod čoveka crvenilo ili bledilo lica, smeh, plač, povlačenje
u stranu ili približavanje, zagrljaj ili napad i tako dalje.
Emocije i vrste emocija
Seminarski rad
4
Krajem prvog meseca uzbudženost se izdvaja i prelazi u negativnu reakciju, tzv.
uznemirenost (distress). Krajem drugog meseca, diferencira se pozitivna emocionalna reakcija,
zadovoljstvo (delight). Tu emociju izazivaju : kontakt usana sa cuclom, milovanje i pljeskanje.
Dete prestaje da plače, a počinje da guće i mase rukama. Kod beba se često zadovoljstvo i
uznemirenost brzo smjenjuju. Diferenciranje emocija odvija se postepeno. Prve dve izdvojene
emocije malo se razlikuju u pogledu spoljašnjih i unutrašnjih reakcija i situacija koje ih
izazivaju.
Na uzrastu od 3 do 6 meseci, razvijaju se skoro jedna za drugom sledeče emocije : gnev,
gadjenje i strah. Od 9 do 12 meseci nastaju oduševljenje i naklonost. Oko trinaestog meseca
naklonost se grana na naklonost prema odraslima i naklonost prema deci.
U petnaestom mjesecu javlja se ljubomora, a u dvadesetprvom mesecu radost. U razdoblju od 2-
5 godine nastaju stid, strepnja, zavist, razočaranje, nada.
U predškolskom uzrastu osečanje postaje nezavisno od opažanja, postaje stalnije, ali još
uvijek je labilno. Ali među svim doživljajima, emocije su kod deteta u predškolsko doba najjače.
U ovom periodu ćesti su afekti, a preovlađuju uglavnom prijatne emocije, nestašno raspoloženje,
retko kad razdražljivo, a najrjeđe tužno.
Krajem predškolskog perioda emocionalnost i labilnost se povečavaju, a u kasnijem periodu
emocije počinju da se pokrivaju.
1.1.1
Karakteristike dečijih emocija
Emocije odraslih i emocije kod dece bitno se razlikuju. prvenstveno po tome što su dečije
emocije proste, spontane, nisu uzdržane i odmah nalaze odgovarajuči izraz. Sa vaspitavanjem
dece dolazi i do odgovarajučih promena. Vremenom emocije gube svoju nediferenciranost i dete
postepeno počinje da uči i da se uzdržava od emocija a samim tim stice vlastiti način izražavanja:
Emocije i vrste emocija
Seminarski rad
5
1.1.1 Dečije emocije su kratkotrajne
One traju svega nekoliko minuta, a onda iznenada isćeznu dok emocije odraslog čoveka duže
traju i teže se zaboravljaju. Preduzimanjem vaspitnih mera i pravilnom ulogom roditelja menja se
i karakter dečijih emocija.Te emocije se pretvaraju u dugotrajna raspoloženja. Na primjer,
uzdržana ljutnja se pretvara u durljivost, radost u dobro raspoloženje, a strah u tržanja na svaku
promenu ili zvuk. Ove emocije se najčešce javljaju u predškolskom uzrastu ili več oko četvrte
godine života i to u prisustvu nekog od autoriteta, bilo roditelja ili vaspitaća u obdanistu. čak i u
društvu sa svojim vršnjacima delije emocije se diferenciraju.
1.1.1 Dečije emocije su snažne
Emocije odraslog čovjeka ne mogu da dostignu onu jačinu kao kod deteta, jer dečije
emocije ne poseduju gradaciju bez obzira na situaciju. To naročito vazi za ljutnju, strah i radost.
Kod dece te emocije se izražavaju punim intezitetom. U ljutnji dete plače, vrišti, baćaka se, udara
rukama i nogama pa čak i ujeda. U strahu se izbezumljuje, krije i vrišti. Te reakcije nikako
neodgovaraju odraslima što često ima ali ne i uvek negativan uticaj na dete. Kazne i opomene za
takvo ponašanje imaju takav uticaj da dete s vremenom uči da bude uzdržljivo prilikom
iskazivanja svojih emocija. isto tako i u druženju sa svojim vršnjacima dete nauči da kontroliše
svoje emocije. Na taj način dete uči da se uzdržava od burnog ispoljavanja svojih osečanja.
1.1.1 Emocije deteta su nestabilne
Dete za razliku od odraslih lako prelazi iz pozitivne u negativnu emociju i obrnuto. Ono iz stanja
velike radosti naglo pređe u nemotivisani plač. Ljubav i ljubomora, ljutnja i smeh itd. smjenjuju
se.
