2012.
ENDOSKOPIJA ORGANA ZA VARENJE
1
Uvod
Sistem organa za varenje (digestivni sistem ili crijevni sistem) se sastoji iz niza uzastopnih
delova u kojima se odvijaju pojedine faze varenja i apsorpcije. Crijevo je pričvršćeno za tjelesni
zid trbušnom maramicom – mezenterom. Crijevni kanal sačinjavaju:
usna duplja;
ždrijelo;
jednjak;
želudac;
tanko crijevo;
debelo crijevo;
analni otvor (rektum)
Izraz endoskopija znači "pogled u unutrašnjost". Instrument kojim se obavlja ova procedura se
naziva endoskop.
Endoskop, instrument s optičkim vlaknima, dug je oko 1.2 m i širok 9-12.5
mm. Optička vlakna poput ogledala omogućavaju prenos slike do oka ljekara. Unutar
instrumenta nalazi se nekoliko prolaza u koji se mogu staviti pomoćni instrumenti kao kliješta,
petlje, četkica za citologiju, laser, kauter i sisaljka. Vazduh i voda se takođe mogu sprovoditi
kroz instrument čime se omogućava čišćenje sluznice i njen bolji prikaz. Na glavi ili ručki
endoskopa nalaze se dva kontrolna uređaja kojima se upravlja vrhom instrumenta: gore-dole i
lijevo-desno. Glava endoskopa je povezana s posebnim izvorom svetlosti. Dodatna oprema
uključuje dodatni pogled za drugog operatera, ultrazvučnu sondu i uređaje za fotografsko i video
snimanje.
Slika 1. Endoskop
2012.
ENDOSKOPIJA ORGANA ZA VARENJE
2
Ezofago – gastro – duodenoskopija (EGDS)
Iako se ovaj pregled gornjeg digestivmog sistema često naziva samo gastroskopija, puni naziv je
ezofago-gastro-duodenoskopija (EGDS) jer se njom može pregledati jednjak (ezofagus), želudac
(gaster) i dvanaestopalačno crijevo (duodenum). Ovo nije samo dijagnostička već i terapijska
metoda jer se njome mogu obaviti manji terapijski zahvati.
Procedura
Endoskopija gornjeg digestivnog sistema uključuje direktno posmatranje jednjaka, želuca i
duodenuma pomoću savitljivog fibroptičkog instrumenta promera oko 9 mm koji se naziva
endoskop. Pacijenti su obično budni iako im se može dati sedativ. Obavlja se u posebno
oprijemljenoj prostoriji za endoskopiju ili na krevetu u jedinici intenzivne nege. Traje 5-15
minuta. Pacijent se postavlja u lijevi bočni položaj, u usta mu se postavi šuplji deo kroz koji se
uvodi instrument, a koji štiti usne i zube. Endoskop se kroz usta uvlači u jednjak, želudac i
duodenum. Posmatra se građa sluznice, važne strukture i traže sumnjive promijene kao čirevi,
erozije, polipi, suženja, tumori, prošireni krvni sudovi, mjesta krvarenja itd. Malom štipaljkom i
četkicom se lako može uzeti uzorak za analizu tkiva, ćelija i mikroorganizama. Endoskopom se
mogu obaviti i manji zahvati kao odstranjenje polipa (polipektomija), skleroterapija (uštrcavanje
sredstva koje stvrdne krvareće krvne sudove), odstranjenje stranih tijela i električno spaljivanje
krvarećih mjesta (kauterizacija).
Slika 2. Postupak izvođenja ezofagogastroduodenoskopije i izgled sluznice želuca
