Razvoj i morfilogija eritrocitne loze
Fakultet Zdravstvenih Studija
Sarajevo
Razvoj i morfologija eritrocitne loze
Seminarski rad
Student: Klimenta Jasmin
1
Razvoj i morfilogija eritrocitne loze
Uvod
Eritrociti su sferne tvorevine, na tankom nativnom preparatu zelenkasto
žute boje, dok u debljim slojevima ima crvenu boju. Eritociti čovjeka i
većine sisara su sferne tvorevine, bez jedra, bikonkavnog izgleda, sa
zaobljenim ivicama. Prečnik eritrocita čovjeka iznosi 5-8 mikrona, dok
im je debljina na ivicama oko 2,5 a u centru oko 1 mikron. Prosječan
volumen eritrocita je 90 do 95 kubnih mikrometra. Kad eritrocit prolazi
kroz kapilare, njegov oblik se često izrazito mjenja. U stvari, eritrocit je
kao vreća koja se može lako deformisati i poprimiti gotovo svaki oblik.
Pošto normalan eritrocit ima veliki višak ćelijske membrane u odnosu na
količinu materije koju ta ćelija sadrži, deformacija ne rasteže membranu,
pa prema tome ne dovodi do rupture ćelije, što bi se dogodilo mnogim
drugim ćelijama.
Broj eritrocita
– kod čovjeka iznosi između 4-5 miliona u 1mm kubnom,
kod muškarca oko 5, a kod žena oko 4,5 miliona. Broj eritrocita pokazuje
kod zdravih i kod bolesnih osoba određene varijacije. Tako je kod
čovjeka povećan prilikom boravka u planinama iznad 2500m, potom pri
dugotrajnoj žeđi uz gubitak tečnosti znojenjem ili usljed proliva usljed
zgušnjanja krvi, a donekle i pri radu radi kontrakcije slezane, koja
istiskuje nagomilane eritrocite iz svoje bogate mreže kapilara. Broj
eritrocita je smanjen pri akutnim i hroničnim krvarenjima i pri
oboljenjima praćenim smanjenim stvaranjem ili povećanim raspadanjem
eritrocita- anemijama, usljed nedostatka željeza, esencijalnih
aminokiselina, antianemičnih vitamina B12 i folne kiseline, pri pojačanoj
intravitalnoj hemolizi itd.
U toku prvih nekoliko nedjelja embrionalnog života, u žumančanoj kesi
se proizvode primitivni, jedarni eritrociti. Tokom srednjeg trimestra
intrauterinog života jetra je glavni organ koji proizvodi eritrocite, mada se
priličan broj eritrocita stvara i u slezani i limfnim čvorovima.
Zatim, pri kraju fetalnog perioda i poslje rođenja, eritrociti se stvaraju
isključivo u koštanoj srži.
Do 5 godine eritrocite proizvodi koštana srž svih kostiju, međutim
koštana srž dugih kostiju, izuzev proksimalnih djelova humerusa i tibije
postepeno se sasvim zamjeni masnim tkivom pa poslije oko 20. godine
više ne proizvodi eritocite. Poslije tog uzrasta najveći dio eritrocita se
proizvodi u koštanoj srži membranoznih kostiju, kao što su kičmeni
pršljenovi, sternum, rebra i ilijačne kosti. Čak i u tim kostima kako
2
