UVOD
Statistika je nauka koja brojčanim metodama na naučni način istražuje društvene,
ekonomske i prirodne pojave.
Pod statistikom se danas podrazumeva trostruki sadržaj. Pored statistike u užem
smislu ili deskriptivne statistike, ona obuhvata statističku analizu i statističku teoriju.
Statistika je nauka koja se bavi pitanjima prikupljanja, analize i interpretacije
podataka.
Predmet statističkog istraživanja su masovne pojave, koje su po svojoj prirodi
varijabilne, pa ih treba posmatrati na velikom broju slučajeva i na osnovu tih posmatranja
doneti zaključke.
Statistička metodologija se sastoji:
1.
Posmatranja,
2.
Prikupljanja,
3.
Sređivanja,
5.
Grupisanja,
6.
Objavljivanja brojčanih podataka o masovnim pojavama i procesima.
Pojave su masovne kada ih čini veliki broj elemenata koji se javljaju u vremenu i
prostoru, tj. kada pokazuju veliku varijabilnost od slučaja do slučaja svoga ispoljavanja.
Rezultati statističkih istraživanja pomenutih pojava objavljuju se u statističkim
publikacijama kao što su na primer, statistički godišnjaci, mesečni statistički pregledi,
statistički bilteni, saopštenja i druge publikacije.
2
I faza – statističko posmatranje
– utvrđivanje i prikupljanje podataka o pojavi koja
se ispituje. Podaci, koji moraju biti potpuni, tačni i podesni za obradu, se mogu utvrditi:
o
prebrojavanjem, merenjem ili intervjuom ili
o
preuzimanjem već postojećih podataka iz evidencija i dokumenata
II faza – sređivanje i grupisanje
– sistematizovanje podataka prema karakteristikama
po kojima se obavlja posmatranje. Rezultat su grupni podaci u vidu niza koji se naziva
statistička serija i prikazuje se u obliku tabela i grafikona
III faza – statistička analiza –
obrada serija statističko-matematičkim metodama i
dobijanje statističkih pokazateljačijim se tumačenjem objašnjavaju pravilnosti koje vladaju u
datoj pojavi
PRIPREMA STATISTIČKOG POSMATRANJA
Osnova stastističkog istraživanja je
statističko posmatranje
pa zato prikupljeni
podaci podaci moraju da budu:
o
tačni
o
potpuni i
o
podesni za analizu i obradu
Cilj
statističkog posmatranja
je prikupljanje podataka
o njenim pojedinačnim
slučajevima po karakteristikama prema kojima se želi ispitati pojava. Cilj mora biti jasno,
konkretno i precizno formulisan.
Celina masovne pojave koja se izučava je statistička masa, a pojedinačni slučajevi date
pojave se nazivaju
statističke jedinice posmatranja
Dakle,
statistički skup je skup jedinica posmatranja
Statistički skup treba definisati:
o
stvarno
o
vremenski i
o
teritorijalno
stvarno definisanje
– određivanje jedince posmatranja – one mogu biti:
o
realne jedinice (vremenski duže postoje) i
4
