SEMINARSKI RAD
METODE I TEHNIKA IZRADE ISTRAŽIVAČKOG
RADA
NAZIV TEME : ETIKA I MORAL KOD MENADŽERA XXI VIJEKA
Predmetni nastavnik:
Student:
Broj indeksa:
Banja Luka, februar 2013.g.
SADRŽAJ
UVOD............................................................................................................................3
1.O ETICI I MORALU..................................................................................................4
1.1. Moral i etika u menadžmentu ....................................................................................... 6
1.2. Poslovna etika......................................................................................................7
2. MORAL I ETIKA DANAS – Korupcija u postupku janih nabavki u
Bosni i Hercegovini....................................................................................................9
2.1. Kako promovisati etičko poslovanje.................................................................11
3. ZAKLJUČAK.......................................................................................................... 14
4.LITERATURA..........................................................................................................16
...rijetki su oni ljudi koji u sebi sjedinjavaju
superiornost polažaja i moralne vrijednosti ...
Aristotel
2
što ne treba da bude), poreklo i načela moralnosti (još se zove: moralna
filozofija, praktična filozofija, nauka o moralu).
2
Moral
(lat. mos gen. moris, običaj, moralis) je skup običaja, naročito
dobrih običaja, onih koji omogućuju povoljan i skladan opstanak pojedinca i
društva, vrlina, krepost, najviši zakon održanja ljudskog društva; misao kojoj
je cilj da pouči, pouka.
3
Moral je skup nepisanih pravila i običaja koji određuju međuljudske
odnose, načine ponašanja i određeni oblik života u nekoj društvenoj zajednici,
i to prije svega s obzirom na pitanja dobra i zla - moral je nešto objektivno:
jedan od oblika društvene svijesti, kao društvena institucija, sistem običaja,
navika i normi , ali i subjektivno - svjesno i slobodno pirhvaćanje normi i
pravila, dio ličnosti koji se ogleda u svijesti i savjesti. Moral je
društveno–
istorijski uslovljen, pa prema tome postoje i različite vrste morala. Za sve njih
karakteristično je poštovanje ljudskog dostojanstva, zajedništvo, trpeljivost, te
odricanje prisile i nasilja
.
Glavne vrijednosti su dobro, ispravno i pravedno.
Stiče se odgojem i življenjem u određenoj sredini, oslanja se na savjest i
svijest pojedinca. U društvu se potvrđuje idealnim sankcijama u smislu
pohvala i prijekora za razliku od prava i zakona, koji se održavaju državnom
silom i prijetnjom materijalne kazne. Prosuđivanje moralnosti nekog čina u
domeni je savjesti i ona je upravo osjećaj moralne odgovornosti, tj. skup
načela moralnog procjenjivanja, odnosno sposobnost prosuđivanja moralnih
postupaka kao dobrih ili loših. Oblikuje se prihvaćanjem moralnih normi.
Nepotkupljiv je, a savjest kao i karakter oblikuju se i izgrađuju tokom cijeloga
života. Nikakav vanjski autoritet ne može nam nametnuti moralnu obvezu
osim naše savjesti i to je samozakonodavstvo savjesti.
Etika je filozofija morala, ispituje porijeklo, svrhu, motive i norme
moralnog djelovanja. Ona je teorija morala, ali i praktična filozofijska
disciplina koja uključuje praktično usmjeravajuće djelovanje. Pitanje
moralnosti nekog čina je pitanje u domeni nas samih, odnosno naše savjesti, a
2
Vujaklija, M. : Leksikon stranih reči i izraza, Prosveta Beograd, str. 248
3
Isto, str.473
4
prosuđivanje etičnosti predmet je rasprave i obrazlaganja ,dakle, moralni stav
još nije etički promišljen stav. Izvor moralnog djelovanja je heteronomna
etika. Čovjek se prema sebi niti prema drugom čovjeku ne smije odnositi kao
pukom sredstvu, već kao prema krajnjoj svrsi samoj po sebi, dakle, čovjek je
svrha čovjekovog djelovanja.
Čovječnost je dužnost.
Svoje savršenstvo
čovjek može postići samo u saradnji s drugima, a uljudnost je uslov dobrog
života sa drugim ljudskim bićima kao osobama.
Etičke i moralne vrijednosti propisuju sva društveno politička
uređenja, odnosno države od samih početaka ljudske civilizacije do
savremenih društava. To proizlazi iz potrebe da odnosi među ljudima budu
zasnovani na moralnim načelima jer u suprotnom dobri međuljudski odnosi
nisu mogući.
Etika je filozofska disciplina koja istražuje moralne težnje i ciljeve, te
izvore i temelje morala. Etika je širi pojam od morala jer etika predstavlja
filozofsko i teoretsko shvaćanje morala, dok je moral konkretni oblik ljudske
slobode normiran pravilima ponašanja među ljudima. Moral možemo
definisati kao sveukupnost važećih moralnih normi, prosudbi i institucija,
odnosno skup pisanih i nepisanih pravila o ponašanju ljudi, koji se temelje na
etičkim normama. Navedene definicije etike upućuju na sljedeće: etiku imaju
ljudi, a ne organizacije; etičko ponašanje se razlikuje od osobe do osobe; etika
je relativna, a ne apsolutna.
Etičke teorije
je moguće grupisati u tri osnovne skupine:
deskriptivna etika,
normativna etika i
metaetika.
«Deskriptivna etika podrazumijeva proučavanje i opisivanje morala
ljudi, kulture i društva te osigurava temeljnu materiju normativnoj etici.
Normativna etika formira i povezuje različite moralne norme, pravila i
vrijednosti društva, pronalazi temelj za izvođenje posebnih ili pojedinačnih
normi, te opravdava temeljne principe moralnosti. Metaetika se bavi
značenjem moralnih termina te logikom moralnog zaključivanja. Menadžerska
5
