SADRŽAJ
1.UVOD...............................................................................................................................4
1.1.EVALUACIJA........................................................................................................8
2.EVALUACIONA ISTRAŽIVANJA.........................................................................................9
2.1.ISTRAŽIVANJA U VEZI SA ISHODNOM EVALUACIJOM....................................10
2.2.ISTRAŽIVANJA VEZANA ZA PROCESNU EVALUACIJU.......................................15
3.EVALUACIJA UPITNIKA...................................................................................................16
4.ZAKLJUČAK.....................................................................................................................19
5.LITERATURA...................................................................................................................20
3
1. UVOD
Istraživanje
је sistematsko prikupljanje, analiza i interpretacija podataka, da bi se odgovorilo na
određeno pitanje ili da bi se riješio zadani naučni problem.
Osnovne karakteristike istraživanja su:
1.
Jasna formulacija istraživačkog naučnog problema;
2.
Usmjerenost ka određenom zaključku.
Zbog toga što nisu besciljno traganje za nečim u nadi da će doći do riješenja, već
predstavljaju osmišljenu intelektualnu aktivnost, istraživanja se moraju ostvariti po planu,
odnosno na osnovu određenog istraživačkog dizajna.
Plan istraživanja
obuhvata sve istraživačke faze, od postavljanja istraživanja do
prezentiranja njegovih rezultata, a u različitim tipovima istraživanja neke etape istraživačkog
dizajna se mogu po nečemu razlikovati. Međutim, izbornaučnog problema i provjera naučne
hipoteze u svojim generalnim okvirima identični su za sve tipove istraživanja.
Izbor naučnog problema
.
Nauka, odnosno naučnoistraživački rad, polazi od svijeta
dostupnog našim čulima, od stvarnosti, i to na taj način što u njoj uočava činjenice, traži veze
4
Osim terminološke jasnoće, potrebno je naučni problem što bolje stručno razgraničiti:
a) Na koga se odnosi: osobu, organizam, organ, grupu;
b) Gdje: koja se lokacija problema posmatra;
c) Kаdа: u kom periodu i u kojim uslovima se problem riješava;
d) Које i kakve se reakcije mogu očekivati među pojavama;
e) Zašto se (i na osnovu čega) može očekivati takva veza među pojavama.
Postavljanje hipoteze
. Začeci formulisanja hipoteze stvaraju se u toku izbora i
definisanja naučnog problema. Istraživač se već tada počinje da pita “zaštо“? Koji su razlozi za
postojanje nekih veza među posmatranim pojavama? Tada se već naziru okviri moguće
hipoteze (ili više njih), koja je na ovom stepenu
preliminarna (prethodna)
pa stoga još uvijek
neodređena i neprecizna.
Hipoteza
se definiše kao “stav za koji u početku ne postoji objektivan dokaz, ali
predviđa postojanje određenog odnosa između poznatih (postojećih) i pretpostavljenih
(hipotetičkih) činjenica. Njena uloga je, od samog početka, da formuliše odnose među pojavama
i to na takav način da se ti odnosi mogu provjeriti, dokazati ili opovrgnuti.
U literaturi se govori o dvije vrste hipoteza:
a)
Deskriptivnoj
, koja opisuje odnose među pojavama, ukazuje na postojanje i
jačinu veze (statistički), ali ne može da odgovori na pitanje o uzroku nastajanja te
veze ili same pojave.
b)
Analitičkoj,
koja je usmjerena ka riješavanju odnosa među pojavama i ima
sposobnost da pruži odgovor na pitanje šta je uzrok, a šta posljedica.
Od istraživača se traži da radnu hipotezu svog istraživanja formuliše jasno i razumljivo,
da je učini provjerljivom za svakog drugog istraživača i da prilikom njenog formulisanja vodi
računa o raspolaganju istraživačkim tehnikama za njeno dokazivanje i provjeravanje.
6
Klasifikacija istraživanja u vezi sa zdravlјem.
Period u kome se nalazi razvoj nauke danas
karakterističan je po multidisciplinarnosti i gublјenju oštrih granica među pojedinim
disciplinama. No i pored toga, zadržala se klasifikacija istraživanja u vezi sa zdravlјem u odnosu
na dva osnovna obilјežja: prema naučnim oblastima i prema nivou istraživanja.
Prema naučnim oblastima razlikuju se tako:
1. Biomedicinska istraživanja;
2. Klinička istraživanja;
3. Istraživanja u javnozdravstvenim naukama.
Prema nivou istaživanja govori se o:
1.
Fundamentalnim, bazičnim (negdje ih nazivaju i “čistim“) istraživanjima;
2.
Strateškim istraživanjima;
3.
Primjenjenim istraživanjima;
4.
Razvojnim istraživanjima.
Kao i svaku klasifikaciju i podjelu, i ovu treba shvatiti uslovno. Ako, na primjer,
posmatramo istraživanja u jednoj naučnoj oblasti (genetika), ona mogu jednim dijelom biti
fundamentalna, zatim saznanja dolaze do nivoa kada se mogu primjenjivati (klinička genetika) i
najzad se primjenjuju (genetski skrining, genetska savjetovališta). No, biomedicinska istraživanja
su najčešće prevashodno fundamentalna, dok su istraživanja u javnozdravstvenim naukama
prevashodno razvojna.
Istraživanja
Fundament
Strateška
Primjenjena
Razvojna
Biomedicinska
+++
++
+
+
Klinička
+
++
+++
+++
Javnozdravstvena
+
+
+++
+++
Tabela 1. Klasifikacija istraživanja u vezi sa zdravlјem
7
