Изразениот динамизам и потребите за уште поинтензивна соработка како и
фактот дека дел од конвенциите за ектсрадиција не се влезени во сила поради тоа што
не се ратификувани од сите држави членки, иако се применуваат врз основа на обична
декларација на државата дека ги прифаќа, наметнуваат барања за потрага по нови
решенија. Таквата ориентација е поддржана со определбата на Самитот во Тампере за
замена на постапката за екстрадиција со едноставна процедура за трансфер на
пребегнати сторитела на казнени дела или осудени лица. Излегувајќи во пресрет, во
2002 година Советот усвои рамковна одлука за “ Европскиот налог за апсење”
( European arrest warrant) и постапката за израчување на уапсените сторители на
казнени дела, а во 2003 година и рамковна одлука за европски налог за замрзнување на
имот и на евиденции и документи. Со првата одлука која стапи на сила во 2004
година, долгата и сложена постапка за екстрадиција се поедноставува и супституира со
брза постапка на лишување од слобода и враќање ма обвинетиот сторител или
осуденото лице во државата од која што побегнал. Со влегувањето во сила на одлуката
се ставени вон сила Европската конвенција за екстрадиција од 1957 година,
Конвенцијата на ЕУ за поедноставување на постапката за ектрсадиција од 1995 година,
Конвенцијата на ЕУ за екстрадиција од 1996 година и соодветните одредби на
Шенгенската спогодба.
*Согласно со рамковната одлука на Советот од 13 јуни 2002 година, европскиот налог
за апсење ја заменува досегашната постапка за екстрадиција и ја јакне соработката
меѓу правните служби на земјите-членки. Националните судови меѓусебно ги
признаваат своите кривично-правни одлуки. Европскиот налог за апсење се применува
од 1 јануари 2004 година.*
Европскиот налог за апсење се оденсува на дела за кои е пропишана казна
затвор над една година или на осуди на казна затвор над четири месеци или наредба за
притвор во траење над четири месеци.
Со прифаќањето на овој инструмент доаѓа до отстапување на владеачкиот принцип на
екстрадиционотоправо – забраната , имено на израчување на домашни државјани.
Европскиот налог за аспење може да се однесува и на државјани на државата од која е
побарано да го предаде на друга држава, во која се води постапка за стореното дело.
Исто така, во однос на 32 категории на тешки дела е напуштен и принципот на двојна
инкриминација ( тероризам, трговија со луѓе, трговија со оружје итн). Напуштена е и
забраната на екстрадиција за политички дела.
Државите членки се обврзани да ги усогласат своите законодавства и да овозможат
примена на овој инструмент најдоцна до почетокот на 2004 година.
1. ГЛАВЕН ДЕЛ
1.1 Општи напомени
Како што веќе рековме, Европскиот налог за апсење се однесува на дела за кои е
пропишана казна затвор над една година или на осуди на казна затвор над четири
месеци или наредба за притвор во траење над четири месеци.
Одлуката на судот со која се наредува лишување од слобода и враќање на лицето
заради водење на казнена постапка, извршување на казна затвор или ставање во
притвор се извршува без било какво одлагање од судот на државата во која лицето се
наоѓа, најдоцна во рок од 90 дена.
Со прифаќањето на овој инструмент доаѓа до отстапување на владеачкиот принцип на
екстрадиционотоправо – забраната , имено на израчување на домашни државјани.
Европскиот налог за аспење може да се однесува и на државјани на државата од која е
побарано да го предаде на друга држава, во која се води постапка за стореното дело.
Исто така, во однос на 32 категории на тешки дела е напуштен и принципот на двојна
инкриминација ( тероризам, трговија со луѓе, трговија со оружје итн). Напуштена е и
забраната на екстрадиција за политички дела. Предавањето на лицето може да биде
одбиено само под следниве услови: ако е тоа осудено за истото дело ( non bis in idem),
како и во случај на Амнестија, застареност или малолетство.
Европски налог за апсење RSS
Европскиот налог за апсење кој се применува во ЕУ ги заменил продолжените
постапки за екстрадиција на териториите кои се под надлежност на ЕУ. Овој налог ги
подобрува и поедноставнува правните постапки за предавање на лицата кои извршиле
криминално дело или извршување на пресуда или апсење.
