Univerzitet u (naziv mesta)
(Naziv) fakultet
Odsek – (Naziv)
Seminarski rad iz predmeta Farmakologija
Tema:
FARMAKOTERAPIJSKO LEČENJE
GLAUKOMA
Mentor:
Studenti:
(Ime mentora)
(Ime studenta i broj indeksa)
(Ime studenta i broj indeksa)
(Ime studenta i broj indeksa)
Mesto, 2018.
4
EPIDEMIOLOGIJA
Bolesti koje čine skup poznat kao glaukom uobičajeno se klasifikuju prema
načinu na koje je smanjeno oticanje očne vodice.
Kliničke forme glaukoma su:
●
Glaukom otvorenog ugla
(GOU)
kojeg karakteriše:
o
Otvoreni ugao prednje očne komore,
o
IOP preko 21mmHg,
o
Za glaukom karakteristično oštećenje vidnog polja i
o
Patološka ekskavacija optičkog diska.
o
Udružen je sa relativnim zastojem u oticanju očne vodice kroz
trabekularnu mrežu, pa je hronična i progresivna bolest s podmuklim
nastankom koja obično zahvata oba oka.
o
Oba pola zahvata podjednako.
o
Često je nasledno stanje gde kod približno 10% rođaka tih bolesnika u
prvom kolenu postoji verovatnoća da se razvije bolest.
●
Akutni i hronični normotenzivni glaukom
(NTG)
– Odlikuju ga promene
karakteristične za glaukom u smislu oštećenja nervnih vlakana mrežnjače, s tim
što ne postoje povišene vrednosti očnog pritiska. IOP niži od 21mmHg (30-52%
obolelih ima ovu formu glaukoma).
●
Akutni i hronični glaukom zatvorenog ugla
(sa pet puta manjom prevalencom
od glaukoma otvorenog ugla).
o
Smanjeno oticanje očne vodice prouzrokovano zatvarenjem ugla korenom
dužice.
o
Događa se u predisponiranim očima i često je jednostrano.
o
Četiri puta je češći kod žena nego kod muškaraca.
●
Sekundarni glaukom
sa povišenim IOP, koji je posledica patološkog procesa,
kao uveitis ili drugo zapaljensko oboljenje oka, tumor, trauma ili hirurška
intervencija.
5
Ukoliko se rano dijagnostikuje i blagovremeno leči, pacijentu se može sačuvati
dobar vid. Uprkos napretku farmakoterapije, danas se ne može lečiti optička neuropatija,
već se mogu sprečiti samo dalja oštećenja redukcijom intraokularnog pritiska.
ETIOLOGIJA
Faktori koji određuju visinu IOP-a su količina produkcije očne vodice i otpor pri
njenom oticanju. Međuodnos ova dva faktora je neophodan za održavanje IOP-a između
16 i 21mmHg.
Očna vodica se stvara u cilijarnom epitelu na dva načina: aktivnim metaboličkim
procesom nezavisnim od visine IOP-a i ultrafiltracijom zavisnom od visine krvnog
pritiska u cilijarnim kapilarima i visine IOP-a.
Očna vodica koja otiče ima dva puta. Oko 80% vodice otiče kroz trabekularnu
mrežu u Šlemov kanal, a odatle u vensku cirkulaciju. Preostalih 20% otiče
uveoskleralnim putem kroz cilijarno telo u suprahoroidalni prostor odakle se drenira u
cilijarno telo, horoideju i skleru preko venske cirkulacije.
7
FAKTORI RIZIKA
Glavni faktori rizika za nastanak glaukoma su:
●
povišene vrednosti intraokularnog pritiska (više od 20 mmHg),
●
nasledje,
●
godine starosti (preko 40 godina),
●
centralna debljina rožnjače,
●
visoka miopija,
●
hipermetropija,
●
sistemske bolesti - uključujući dijabetes, migrene i lošu cirkulaciju i
●
faktori spoljašnje sredine.
KLINIČKA SLIKA
Glaukom otvorenog ugla
se karakteriše: IOP viši od 21mmHg, otvoreni ugao,
glaukomska ekskavacija glave vidnog živca i gubitak vidnog polja. Zbog podmuklog
nastanka takav glaukom je obično bez simptoma, sve dok ne uzrokuje značajan gubitak
vidnog polja. Kod nekih očiju blagi znaci oštećenja retinalnih živaca mogu biti otkriveni
pre razvoja patološke ekskavacije i gubitka vidnog polja. Najraniji klinički značajan
gubitak vidnog polja je
skotom
koji se nalazi u području oslabljenog vida unutar vidnog
polja. Bolesnici sa glaukomom otvorenog ugla često pokazuju veće dnevne fluktuacije
IOP-a nego zdravi. Iz tog razloga jedan rezultat merenja iznad 21mmHg ne isključuje
dijagnozu. Potrebno je meriti IOP u raznim razdobljima dana i u raznim periodima.
Glaukom zatvorenog ugla
nastaje naglim zatvaranjem ugla, a porast IOP-a je
značajan. Simptomi uključuju naglo slabljenje vida, bol oko oka i kongestiju oka. U
težim slučajevima mogu se pojaviti mučnina i povraćanje. IOP je obično između 50 i
80mmHg i uzrokuje edem rožnjače s epitelnim vezikulama. Prednja komora je plitka i
može se videti iridokornealni kontakt. Zenica je vertikalno ovalna i fiksirana u
poludilatatorni položaj. Ne reaguje na svetlo i akomodaciju. Drugo oko obično ima plitku
prednju komoru i uzak ugao. Glava optičkog živca je edematozna i hiperemična.
