UNIVERZITET U TRAVNIKU
FAKULTET ZA MENADŽMENT I POSLOVNU EKONOMIJU
FINANSIJSKA ANALIZA
-
SEMINARSKI RAD
-
Kandidat: Mentor:
Lorena Slišković I-2916/17 Prof. dr. Safet Kurtović
Kiseljak, novembar 2019.
4
2. Pojam i ciljevi finansijske analize
Analiza podrazumjeva postupak naučnog istraživanja i objašnjavanja stvarnosti putem
rasčlanjivanja neke cjeline na sastavne dijelove i razmatranje svakog dijela za sebe i u odnosu na druge
dijelove date cjeline.
Analiza ima deskriptivan i istraživački karakter. Deskriptivan podrazumjeva prikaz kvantitativnih i
kvalitativnih karakteristika predmeta analize, dok istraživački podrazumjeva istraživanje odnosa, uzročnih
veza, zakonitosti i tendencija pojedinih predmeta istraživanja. Odnosi mogu biti pravilni ili nepravilni,
normalni ili nenormalni. Informacije do kojih se dolazi na osnovu analize predstavljaju osnovu za
donošenje racionalnih odluka.
Analiza poslovanja preduzeća posmatra: angažovana sredstva, poslovni rezultat i osnovne funkcije
procesa reprodukcije. Analizu preduzeća možemo posmatrati sa dva aspekta:
finansijskih analiza (analiza bilansa stanja i uspjeha, izvještaja o novčanim tokovima),
analiza osnovnih funkcija preduzeća.
Finansijska analiza se bavi istraživenjem funkcionalnih odnosa koji postoje između pozicija bilansa stanja
i uspjeha, kao i utvrđivanjem stanja gotovine preduzeća. Ove analize su zasnovane na bilansima kao i
izvještaju o novčanim tokovima preduzeća i usmjerene su na ispitivanje finansijskog položaja, aktivnosti i
rentabilnosti poslovanja preduzeća. Naglasak je na poslovnom rezultatu kao i rizici poslovnih prihoda i
rashoda. Stoga je knjigovodstvo najvažnija podloga analize poslovanja preduzeća.
Ciljevi analize se razlikuju zavisno od toga da li je korisnik analize samo preduzeće- interni ciljevi, ili su
interesanti treća lica koja se nalaze van preduzeća-eksterni ciljevi.
Također, ciljeve možemo podijeliti na:
1) Opće ciljeve: - pružanje informacija za donošenje poslovnih odluka;
2) Specifične ciljeve:
-
Finansijski izvještaji jesu podloga za ocjenu budućeg
-
novčanog toka;
-
Finansijski izvještaji pružaju informacije o finansijskoj
-
situaciji i ;
-
Finansijski izvještaji pružaju informacije o finansijskom
-
uspjehu subjekta tijekom obračunskog razdoblja;
-
Financsjski izvještaji pružaju informacije o novčanom toku
-
obračunskog razdoblja;
5
-
Ostale informacije (odgovornost menadžmenta…).
2.1.Vrste finansijske analize
Ciljevi i zadaci finansijskih izvještaja opredjeljuju vrstu analize. Na pojavu više vrsta analiza
utiču korisnici, predmeti, vrijeme posmatranja i instrumenti analize.
Najpoznatije vrste analize su:
Interna i eksterna analiza - osnovna razlika za koga izrađujemo analizu,
Analiza bilansa stanja i uspjeha -ispituje opštu sliku finansiranja i uspjeha - cilj je ocjena
poslovne efikasnosti ali su rezultati obje metode neophodne za upoznavanje kompletne
finansijske situacije poslovanja,
S aspekta vremena posmatranja razlikujemo:
o
statičku (analiza stanja)-bavi se bilansom stanja na određeni dan ili bilansom uspjeha za
jedan operativni period ili poslovnu godinu,
o
dinamička (analiza razvoja) - ispituje razvoj finansijske situacije i rezultata u nizu
prethodnih perioda.
Analize prema instrumentima dijelimo na:
o
vizuelna analiza - sastoji se u posmatranju bilansa stanja i uspjeha i donošenja opštih
ocjena o stepenu likvidnosti i rentabilnosti posmatrane organizacije,
o
račun pokrića - posmatra samo bilans stanja, utvrđuje strukturu aktive, kapitala i pokriće
sredstava vlastitim kapitalom,
o
racionalna analiza - analiza odnosa pozicija bilansa stanja i uspjeha, ocjenjuje se
finansijski položaj organizacije,
o
analiza toka kapitala - obuhvata sve finansijske transakcije koje utiču na promjenu
tekućih sredstava preduzeća (transakcije koje utiču na novčana primanja i izdavanja,
definisanje investiranja i dezinvestiranja koji utiču na likvidnost organizacije na dugi
rok),
o
analiza novčanog toka - zasniva se na veličini neto novčanog toka koji predstavlja razliku
između bruto priliva i odliva novca u jednom periodu.
7
Poštivanje principa sigurnosti ima za cilj da zaštiti organizaciju prilikom bilansiranja. Poštivanje principa
opreznosti se realizuje primjenom pravila obilnih otpisa sredstava rada, upotrebom principa najniže
vrijednosti u vrijednovanju zaliha, otpisivanjem rizičnih potraživanja i upotrebom principa najviše
vrijednosti za bilansiranje obaveza u pasivi bilans stanja.
Da bi bilansi stanja i uspjeha bili upotrebljivi za finansijsku analizu, trebaju biti
sastavljeni u duhu načela uzročnosti, sigurnosti i opreznosti.
2) Eliminisanje uticaja monetarnih poremećaja na bilans i periodične rezultate, jer se
bilansna stanja postepeno "iskrivljuju" pod uticajem kretanja vrijednosti novca i cijena.
3) Konsolidovanje bilansa je forma zajedničkog bilansa, koja se dobija neposrednim i
direktnim prebijanjem, eliminisanjem istovrsnih pozicija svih bilansa članica složene
organizacije.
Formalne pretpostavke finansijske analize
obezbjeđuju se pravilnim grupisanjem pozicija aktive, pasive,
prihoda i rashoda. Pri grupisanju pozicija bilansa stanja, pozicije aktive treba klasifikovati po principu
rastuće ili opadajuće likvidnosti dok se pozicije pasive organizuju po principu rastuće ili opadajuće
dospjelosti, odnosno prema brzini dospjelosti obaveza za plaćanje.
Grupisanje pozicija aktive prema principu rastuće likvidnosti i pozicija pasive prema principu
rastuće dospjelosti uslovljeno je dominirajućim značajem zlatnih bilansnih pravila, koja insistiraju na
određenim relacijama stalnog kapitala i dugoročno vezane aktive.
Grupisanje pozicija aktive prema principu opadajuće likvidnosti i pozicija pasive prema principu
opadajuće dospjelosti odgovara naglašavanju pravila koje traži jednakost novčanih sredstava naspram
kratkoročnih obaveza.
Smatra se da postoje tri aktivnosti koje opredjeljuju nastanak i razvoj finansijske analize:
Finansijsko upravljanje
Upravljačko računovodstvo
Finansijsko računovodstvo
