SADRŽAJ:
Uvod
Finansijska analiza poslovanja preduzeća
Etape finansijske analize
2.1. Zadaci i ciljevi finansijske analize
2.2. Finansijski rezultat
2.3. Finansijska kontrola
2.4. Finansijske evidencije
2.5. Finansijske informacije
Racio analiza kao jedna od metoda finansijske analize
Pravila finansiranja kao teorijski osnov optimalne finansijske strukture
Vertikalna pravila finansiranja
Horizontalna pravila finansiranja
Kvantificiranje i analitička interpretacija racio brojeva
UVOD
Finansijska analiza se bavi analizom finansijskog stanja preduzeća i mogućnostima promjena
u željenom pravcu. Znatan dio analize vrši se stavljanjem u odnos vrijednosti bilansa stanja i
uspjeha. Za obavljanje složenijih funkcija koriste se složenije matematičke metode.
Finansijska analiza predstavlja način sakupljanja i korišćenja informacija finansijskog
karaktera s ciljem da se ocjeni tekuće finansijsko stanje, mogući tempo razvoja, prognozira
perspektivno finansijsko stanje, otkriju dostupni izvori sredstava i mogućnost njihove
mobilizacije, prognozira položaj preduzeća na tržištu kapitala i dr.
Uspješnost poslovanja sektora malih i srednjih preduzeća u velikoj mjeri zavisi od
osposobljenosti vlasnika i menadžera malih i srednjih preduzeća da unaprijede finansijski
menadžment i primjene finansijske informacione sisteme i računovodstvene standarde.
Nedostatak finansijskih resursa ima negativan efekat na inovativnost u preduzećima i umanuje
kvalitet u poslovanju, što dovodi do slabijih poslovnih rezultata, a u ekstremnim slučajevima i
do stečaja preduzeća. Sve prethodno ukazuje na neopohodnost adekvatnog finansijskog
upravljanja finansijskim resursima u preduzeću, što navodi na potrebu primjene metoda
finansijske analize u komponovanju optimalne finansijske strukture.
Ovaj racio ukazuje grubo na sposobnost preduzeća da podmiri svoje kratkoročne obaveze i
održava stepen sigurnosti kojim su zaštićeni interesi kratkoročnih povjerilaca. Odnos 2:1 u
korist obrtnih sredstava tumači se kao normalan.
Poseban racio likvidnosti predstavlja znatno rigorozniji test tekuće likvidnosti.
Lks likvidna sredstva
PRL = ------ = ------------------------------
Kro kratkoročne obaveze
Ako preduzeće ima odnos 1:1 načelno se smatra da je njegovo tekuće finansijsko stanje
relativno zadovoljavajuće.
Analiza rashoda i prihoda jeste zapravo analiza bilansa uspeha i može se govoriti o statičkoj i
dinamičkoj analizi bilansa uspeha.
1.2. Analiza uspješnosti poslovanja
Uspješnost poslovanja je cilj kome teži svako preduzeće i ona se utvrđuje preko određenih i
opšte važećih pokazatelja:
1) produktivnosti,
2) ekonomičnosti,
3) rentabilnosti (profitabilnosti),
4) akumulativnosti.
Produktivnost pokazatelj uspešnosti poslovanja preduzeća. U naturalnom obliku može se
izraziti na dva načina:
Kao količina ostvarene proizvodnje (Q) po jedinici radnog vremena (T).
Q
Pr = ------
T
Kao količina radnog vremena (t) potrebnog za izradu jedinice proizvoda (q).
t
Pr = ------
q
U vrijednosnom obliku može se izraziti kao:
- Vrijednost nednovršene prooizvodnje po radniku Vr / R
- Vrijednost dovršene proizvodnje po radniku Vp / R
- Vrijednost ukupne proizvodnje Vup / R
- Bruto dobit po radniku BD / R
- Neto dobit po radniku ND / R
Ekonomičnost predstavlja jedan od osnovnih principa ekonomije i najčešće se izražava kao
odnos ukupnih prihoda i ukupnih troškova.
UP
E = ------
UT
Rentabilnost odnosno profitabilnost se definiše kao odnos dobiti prema prosečno korišćenim
sredstvima:
1) na bazi ukupnog prihoda: BD / UP, ND / UP i
2) na bazi sredstava: BD / PS, ND / PS.
