Srednja strukovna škola Fojnica Školska 2020./2021.godina
u Kiseljaku
Fizioterapeutski tehničar
ZAVRŠNI RAD
TEMA: FIZIKALNA TERAPIJA U PRVA 72 SATA NAKON
SPORTSKE OZLJEDE MEKIH TKIVA
Učenik: Mentor:
Eman Seljaci Prim. Dr. Vlatka Komšić, fizijatar
Kiseljak, maj 2021.
4
2. MEKA TKIVA
„Meko tkivo
u anatomiji uključuje tkiva koja povezuju, podržavaju ili okružuju druge
tjelesne strukture i organe, osim tvrdog tkiva kao što su kosti. Meka tkiva uključuju tetive,
ligamente, fascije, kožu, vlaknasta tkiva, masti i sinovijalne membrana (koji su vezivno
tkivo), te mišiće, živce i krvne sudove (koji nisu vezivno tkivo). Meka tkiva su ponegdje
definirana kao "neepitelni, vanskeletni mezenhim isključujući retikuloendotelni sistem i gliju.
Karakteristične supstance unutar vanćelijskog matriksa ove vrste tkiva su kolagen, elastina i
temeljna supstanca.
Normalno meko tkivo je vrlo hidrirano zbog osnovne supstance. Fibroblasti su najčešće ćelije
koje su odgovorne za proizvodnju vlakana mehkih tkiva i temeljne supstance. Varijacije
fibroblasta, kao što su hondroblasti, mogu također proizvesti ove supstance Pri malim
istezanjima, elastina izaziva krutost tkiva i pohranjuje većinu energije istezanja. Kolagena
vlakna su relativno nerastegljiva i obično su labava (talasasta, uvijena). Sa povećanjem
istezanja tkiva kolagena se postepeno rasteže u smjeru deformacije. Kada je zategnut, ta
vlakna proizvode snažan rast u krutost tkiva.
Slika 1. Mišići
1
1
https://3sporta.com/razlike-izmedu-misica-tetiva-i-ligamenata/
5
U mekim tkivima kolagen ograničava istezanje i štiti tkiva od povrede. Ljudska meka tkiva su
visoko fleksibilna, a njegova mehanička svojstva znatno se razlikuju od jedne osobe do druge.
Testiranje uticaja rezultiralo je nalazom da su krutost i prigušena otpornost tkiva ispitivanog
subjekta u korelaciji sa masom, brzinom i veličinom objekta. Takva svojstva mogu biti
korisna za forenzička istraživanja izazvanih kontuzija.
Kada tvrdi predmet djeluje na ljudska
meka tkiva, energija udara apsorbira tkivo za smanjenje efekta uticaja ili nivoa bola, odnosno
osoba s debljim mekim tkivom apsorbira takve uticaje sa manje odbojnosti.
Meka tkiva imaju potencijal da se podvrgnu velikim istezanjima da se zatim vrate na početnu
konfiguraciju kada se razterete, tj. njihova kriva stresnog istezanja je nelinearna. Meka tkiva
su viskoelastična, nestiskljiva i obično anizotropna. Neka svojstva viske elastičnosti vidljivih i
mekih tkiva su: opuštanje, puzanje i histereza. Za opisivanje mehaničkih odgovora mekih
tkiva, koristi se nekoliko metoda. Ove metode uključuju: hiperelastične makroskopske modele
bazirane na energiji istezanja, matematička podešavanja u kojima se koriste nelinearne
konstitutivne jednadžbe i strukturno zasnovani modeli gdje se odgovor linearnog elastičnog
materijala modificira njegovim geometrijskim karakteristikama.“
2
2.1.
Ligamenti i tetive
„Da bismo ih mogli bolje razumjeti, bitno je, za početak, razlikovati ligamente od tetiva. Dok
tetive spajaju mišiće s kostima, ligamenti povezuju kosti. Međutim simptomi i kod jedne i kod
druge ozljede su slični stoga ih je vrlo teško razlikovati. I tetive i ligamenti sastavljeni su od
vezivnog tkiva tj. kolagenih vlakana. Međutim, ono po čemu se razlikuju je način formacije
kolagenih vlakana. U tetivama, vlakna su postavljena paralelno, dopuštajući više elastičnosti
koja omogućuje mišiću kretanje, tj. njegovo istezanje i skraćivanje, te ih to čini više
pogodnima za spajanje mišića na kost. Vlakna u ligamentima su iskrižana s ciljem čvrstoće
ligamenta te stabilizacije kostiju u zglobovima.
Raspon ozljeda kreće se od blagih, kao što su iščašenja i istegnuća pa do onih ozbiljnih u
kojima je potrebna hospitalizacija. Ozljede se generalno mogu svrstati u ozljede
preopterećenja ( "sindromi prenaprezanja") i akutne ozljede. Uzroci akutnih ozljeda su
2
https://bs.wikipedia.org/wiki/Mehko_tkivo
