FORENZIČKA DAKTILOSKOPIJA I IDENTIFIKACIJA
Uvod i svrha modula:
Naučno-tehnološki razvoj uslovio je razvoj metoda kriminalističke registracije i identifikacije. U
kriminalističkoj praksi je sve prisutnija upotreba savremene kompjuterske opreme za signaletičku
obradu lica, kao i upotreba dostignuda drugih prirodnih i tehničkih nauka u kriminaliastičke potrebe.
Stoga, svrha ovog modula je da se studenti upoznaju sa savremenim tehnologijama registracije i
identifikacije u kriminalističkim naukama. Dodatno i detaljnije studenti de se upoznati sa značajem
daktiloskopije u sistemu identifikacije i registracije lica.
Ciljevi modula:
1) obučiti studente za uspješan praktičan rad na poslovima i zadacima koji zahtijevaju upotrebu
savremenih kriminalističkih tehnika;
2) obučiti studente za prepoznavanje situacija u kriminalističkoj praksiu kojima se mogu koristiti
pojedine savremene kriminalističke tehnike;
3) upoznati studente sa novim tehnologijama u sistemu identifikacije i registracije lica.
Očekivani rezultati nastavnog procesa:
Nakon odslušanog modula student de biti osposobljen za kvalifikovano učešde u određenim
poslovima na polju suzbijanja i otkrivanja kriminaliteta; sa znanjima koje ved posjeduje iz
kriminalističke taktike i kriminalističkih ekspertiza, student de modi samostalno da primjenjuje svoje
znanje i specijalizira se za kriminalističku obradu pojedinih grupa krivičnih djela prema
kriminalističkim metodikama; osnovna korist ovog predmeta je da student spozna mogudnosti
pojedinih tehnika koje se primjenjuju u kriminalistici, kako bi u kriminalističkoj praksi mogao koristiti
postojede tehnologiju i metode, odnosno bolje razumijevao rezultatedaktiloskopskih vještačenja i
upotrebe novih tehnologija.
Izvod iz silabusa:
1) Metode identifikacije koje se temelje na učenju o ličnom opisu;
2) Kompjuterska rekonstrukcija lica i modeliranje pomoću gline;
3) Biometrijske metode identifikacije lica; Pojam i osnovne karakteristike biometrijskih sistema i
identifikacije lica; Biometrijska verifikacija i identifikacija lica na osnovu otisaka prstiju,
geometrije šake i obilježja oka;
4) Identifikacija i registracija na osnovu glasa; identifikacija i registracija na osnovu mirisa;
5) Tragovi papilarnih linija; Metode otkrivanja tragova papilarnih linija; Postupak sa otkrivenim
tragovima papilarnih linija; kriminalističko-operativni značaj tragova papilarnih linija i njihova
dokazna vrijednost;
6) Fizičke metode izazivanja latentnih tragova;
7) Hemijske metode izazivanja latentnih tragova;
8) Daktiloskopija – pojam i značaj; Daktiloskopija – istorijski razvoj; Daktiloskopiranje lica;
9) Daktiloskopske evidencije; Daktiloskopsko vještačenje;
10) Minimalni broj individualnih karakteristika neophodnih za identifikaciju lica; Starost
tragova/otisaka papilarnih linija;
11) Sistemi automatske identifikacije i registracije po otiscima papilarnih linija (AFIS)
12) Identifikacija na osnovu utvrđivanja DNK profila; Identifikacija na osnovu rukopisa;
identifikacija na osnovu tragova ušne školjke, usana i ugriza;
13) Kriminalistička – forenzička fotografija; Tehnike i metode kriminalističke fotografije;
14) Hejroskopija, pedoskopija, poroskopija;
15) Repetitorijum osnovnih pojmova forenzičke daktiloskopije i identifikacije;
METODE IDENTIFIKACIJE KOJE SE TEMELJE NA UČENJU O LIČNOM OPISU
IDENTIFIKACIJA ČOVJEKA PO VANJSKIM OBILJEŽJIMA
-Lični opis-
Opisna slika riječima nekog lica (portrait parlee) koja ima svoju statičku i dinamičku dimenziju.
Dinamička dimenzija: gestikulacija, mimika, pantomimika, tikovi, manirizmi, facijalna ekspresija, stav,
hod, govor i sl.
Statička dimenzija: lice u mirovanju, lični opis kao kompleks vanjskih anatomsko-morfoloških obilježja
čovjekovog vanjskog izgleda.
Obilježja koja karakterišu anatomsku građu čovjeka nazivaju se
anatomska (fizička) obilježja
.
Obilježja koja su zasnovana na fiziološkoj osnovi i koja se javljaju kao uslovno – refleksni procesi
praćeni pojavom dinamičkog stereotipa kretanja nazivaju se
funkcionalna ili dinamička obilježja
.
Čelo
– karakteriše se iz profila po visini, po položaju, nagibu), obliku. S prijeda se opisju oblik i boja.
Položaj čela : koso, uspravno i izbočeno
Oblik čela: valovito i lučno
Oči
– opsuju se po boji, isaknutosti očnih jabučica, razmak. Kao obilježja opisju se: raznobojnost,
kosookost, stalno treptanje, upaljenost, škiljavost, veličina, prisustvo pjega i sl.
Elementi očiju koji određuju boju: zjenica, šarenica i bjeloočnica
Oči po veličini: male i velike
Obrve
– boja se ne opisju osim ako se razlikuje od boje kose. Opisjue se oblik, dužina, širina,
osobenosti.
Obrve po položaju – udaljenosti od očnih jabučica : visoke i niske
Obrve po položaju razmak između obrva: sastavljene, približene i rastavljene
Obrve po obliku: lučne, prave i talasaste
Obrve po širini: uske i široke
Obrve po dužini : kratke i dugačke
Obrve po pravcu: koso – spljoštene i koso- unutrašnje
Nos
– zauzima 1/3 lica. Veoma istaknut dio. Prilikom opisivanja posmatra se iz profila i an face.
Opisju se veličina, oblik i leđa nosa.
NOS MOŽE BITI : veliki, srednji i mali
Leđa nosa: udubljena, prava, ispupčena, izlomljena i talasasta
Korjen nosa: širok, uzak i dubok
Baza nosa: uzdignuta, horizontalna i spuštena
Nozdrve nosa: tanke i debele
Uši
– odlično sredstvo za identifikaciju. Karakteristike uha ostaju iste čitav život. Prilikom opisivanja
se iz profila opisuje: veličina, oblik, položaj, osobine resice, ušni rub, Darwinov produžetak, nagib,
dlake itd.
Oblik ušiju: trouglaste, pravougaone, ovalne i okrugle
Resica uha: srašćena, delimično rastavljena i potpuno razdvojena
Usta
– opisjue se veličina i oblik. Usne se razlikuju po obliku, istaknutosti, debljini i po osobitosti.
Usta po pravcu: spušteni uglovi, uzdignuti uglovi, kosa, spuštena na desno, kosa, spuštena na levo
Usta po veličini : mala, srednja i velika
Usne po debljini : debele i tanke
Usne po osobenostima : gornja usna isturena, donja usna isturena, uzdignuta gornja i opuštena donja
usna
Brada i podbradak po pravcu: povučen po obliku luka, povučen u obliku prave linije, uspravan,
isturen u obliku luka, isturen u obliku prave linije.
Zubi
– opisuju se pojedinačno. Obilježavaju se brojevima od 1 – 8. vilici sa dijeli na gornju i donju i
obilježava se sa velikim slovima “G” i “D”, te se dijeli na lijevu i desnu i obilježava se malim slovima “l”
i “d”. Za svaki zub koji ima neku karakteristiku unose se određeni podaci.
Podbradak i brada
– opisuju se iz profila. Kod brade se opisju veličina, položaj u odnosu na normalu
profila lica, po obliku. Podbradak iz profila može biti prav, udubljen i isturen, opisju se rastojanje od
ivice usne do vrha podbratka, nagib nižeg kraja podbratka. S prijeda se opisjue širina i oblik nižeg
kraja.
Oblik podbradka:
•
Urođene i stečene bez neposrednog vanjskog uticaja;
•
Ozljede (povrede);
•
Tetovaže;
Obilježja nastala kao posljedica povređivanja čovjeka:
Nastale nezgodom;
Ratne;
Nastale pri porodu;
Hirurške;
Profesionalne;
Tetovaže –
obilježja u vidu crteža ili tekstova na koži. Danas naročito u modi kod mlađe populacije;
Postoje različiti obrazci za predovačavanje ličnog opisa, ali najčešće se u kriminalističkoj praksi
susrećemo sa KTO 2 obrzacem.
Fotoregistracija i identifikacija
Naučna iskustva fotografije i antropometrije;
Signaletička fotografija:
1) Razmjer 1:10;
2) Tri poze: an face, desni profil, lijevi poluprofil;
3) Fotografisanje se vrši pod vještačkim svjetlom – dva reflektora za osvjetljenje lica, a jedan za
osvjetljenje pozadine;
4) Lice pri fotografisanju za prve dvije fotografije mora biti oslobođeno različitih ukrasa;
Tropozna fotografija koristi se za album kriminalaca;
Identifikacija pomoću fotografije:
NAGLASITI: Fotografija je značajan postupak u identifikaciji s tim da uvijek treba imati u vidu da
fotografija često mijenja izgled ljudskog lika, a uz to na starijim fotografijama česte su osobine kojih
na provjeravanom licu više nema (npr. brkovi, brada, ugojenost, mršavost, kosa itd.)
Oprez: kompjuterska tehnika omogućuje izradu savršenih izmjena na fotografijama;
