1
SADRRŽAJ:
1. FOVIZAM......................................................................2-3
2. FOVISTIČKA UMJETNOST..............................................3-4
3. HENRY MATTISE...........................................................5-14
4. ZAKLJUČAK......................................................................15
5. LITERATURA....................................................................16
2
FOVIZAM
Fovizam je umjetnička grupa osnovana 1905. u Parizu. Fovizam je bila prva
umjetnička revolucija u 20. vjeku. Ime se odnosilo na malu grupu istomišljenika
slikara Anrija Matisa, Morisa Vlaminika i Andre Derena koji su u 1905. godine
izlagali u Pariskom jesenjem salonu.Priliv novih iskustava početkom 20 vijeka
usredočio se u glavnim gradovima Evrope, a naviše u Parizu.Pariz je dobio naziv
grad svjetlosti. U njemu su slikari organizovali izložbu slika koja označava početak
slikarstva 20 vijeka. Među slikama na ovoj izložbi nalazila se skulptura rađena u
duhu italijanske renesanse. Vidjevši je, jedan od likovnih kritičara je uzviknuo: Gle,
Donatelo medju divljim zvijerima. Tako je pravac dobio naziv fovizam, fauve(divlja
zvijer) ,što je i zaista bio po ekspoziciji boja.Glavno obeležje fovističke umjetnosti
je žestina boja i deformacija figura.Fovizam nije bila povezana umjetnička grupa.
Ti umetnici su samo jedanom izlagali zajedno. Njihova umjetnost će kasnije imati
uticaj na njemački ekspresionizam.
Svrha fovista bila je uspostavljanje ravnoteže između boja koje su na slici dovoljne
same sebi i nezavisne od boje predmeta kako ga mi vidimo.Nastojali su da ih
međusobno ne povezuju, nego da pojedinačno očuvaju intenzitet i samostalnost
svake boje.Iako je fovističko slikarstvo figurativno i predmetno, boja na njihovim
slikama definiše predmet, tako da je slika, odnosno boja na slici, postala svrha
umjetničkog izraza.
Površine intenzivnih boja na njihovim slikama ponekad su, kao na
srednjovekovnim vitražima, oivičene crnim, debelim linijama, kojima se definiše
oblik u prostoru.
Pored toga, za razliku od umjetničkih pokreta koji su dobili međunarodne
razmere, kao impresionizam, simbolizam, art nuvo (jugendstil ili liberti stil),
fovizam je bio specifičan pravac u kome su participirala samo tri umetnika - Anri
Matis, Andre Deren i Moris Vlamenk. Oni su radili zajedno u kratkom periodu od
1904-1907. godine, bez nekog zajedničkog programa ili doktrine koja bi ih
povezivala, a Matis je bio vođa više po tome što je davao primer nego po tome što
je propisivao pravila. Štaviše njihovi radovi su bili tako različiti da se povodom
fovizma u literaturi ističe da je od svih umjetničkih pravaca XX veka on bio
najtranzitivniji i verovatno najmanje opisiv.
4
način. Samo ako akceptiramo svet njegovih očaravajućih boja i arabeski, moći
ćemo shvatiti savršenstvo koje je svojstveno Matisu.“ Citirajući ovu Venturinu
rečenicu, želim da ukažem na to da od umetnika ne treba tražiti ono što nije želio
reći, bila to likovna, muzička, filmska ili neka druga umjetnost.
Fovisti su stvorili nove hromatske harmonije i uveli gledaoce u jedan, do tada
nepoznat, svet zasenjujućeg sjaja, ukusa, izvanredne ravnoteže i smisla za mjeru.
Boja je postala i sadžaj i forma. Najbrutalniji među njima, Vlamenk, je verovao da
boje nastaju u patronama dinamita. Sanjao je da diže u vazduh školu lijepih
umjetnosti pomoću kobalta i cinobera. Eksplozijom boja trebalo je srušiti mitove
malograđanske kulture i građanske estetike, stare institucije i predrasude. Trebalo
je vratiti pokidane veze između čovjeka i prirode, kako bi obnovom čistog
slikarskog doživljaja obnovili vitalnu snagu slikarstva. Želeli su vedro slikarstvo u
kojem će boja od sredstva postati osnovni cilj. Ekspresija se po njima nalazi u
čitavom rasporedu slike, sve ima svoju ulogu – i objekti i praznine između njih.
Nema razlike između osećanja i načina na koji se ona izražavaju. Za njih je priroda
podsticaj i oni je nikako ne prenose.
5
HENRY MATISSE
Anri Matis (fr. Henry Matisse) je jedan od najvećih i najuticajnijih slikara XX veka.
On je stvorio osnovne pretpostavke za nastanak fovizma i uticao je na kubiste,
ekspresioniste, nadrealiste, kao i na predstavnike američkog pop-arta. Ono što
izdvaja Matisa u istoriji umjetnosti je eksperimentisanje sa potpuno različitim
slikarskim stilovima u isto vrijeme.
Anri Matis je rođen 1869. godine u Kato-Kambreziju, malom mijestu na sjevero-
istoku Francuske. 1887. godine odlazi u Pariz na studije prava, završava studije,
počinje da radi u jednoj advokatskoj kancelariji, ali je ubrzo napušta. Kako je
kasnije govorio, ponekad je čitave stranice presuda ispunjavao Lafontenovim
basnama, a da to nikad niko nije primjetio, pa mu je zato taj posao bio potpuno
besmislen.
1891. godine Anri Matis upisuje Academie Julian, a godinu dana kasnije prelazi na
Ecole des Beaux-Arts (Škola likovnih umetnosti) gde studira u klasi Gustava
Moroa. Moro je, iako simbolista, podsticao svoje studente da nalaze svoj izraz u
umjetnosti. U to vrijeme osim Moroa na njega utiču i Pol Gogen, Vilijam Tarner i
Pol Sezan, čijih nekoliko slika i kupuje.
Polazna tačka za Matisovo slikarstvo su bili Šarden, Filip d'Šampenj, David d'Hajm,
čija je dela kopirao u Luvru. Na njegovo slikarstvo je uticao njihov smisao za čvrstu
kompoziciju i solidno postavljene mase. U svojim prvim slikama Matis ne odstupa
od tradicionalnog stila i slika u prigušenim tonovima na način starih majstora. Ali,
u pejzažima koje je radio u Bretanji, već se ispoljava svjetao kolorit i
karakteristične slobode u fakturi. 1896. i 1897. godine Piter Rasel ga upoznaje sa
impresionizmom i teorijom boja. On se upoznaje i sa impresionistima Degaom,
Lotrekom, Renoarom i Deranom i japanskom grafikom. Uticaji japanske grafike,
impresionizma, kao i njegova poznanstva sa impresionistima oblikovali su njegovo
buduće stvaralaštvo.
Anri Matis je 1905. godine oformio svoj lični izraz u umjetnosti i započeo zajedno
sa nekolicinom sledbenika novi slikarski pravac - fovizam. Po Matisu, vođi ove
grupe, fovizam je počeo kao revolt protiv svjesnog metodizma neoimpresionista,
kao što su Sera i Sinjak.
