Ekonomski fakultet Brčko
DIPLOMSKI RAD
FUNKCIJE MENADŽMENTA
Studentice:
Andrea Menjak
Mateja Meršnik
Kolegij: Osnove menadžmenta
Profesor: prof. dr. sc. Vinko Belak
Asistentica: Maja Klindžić, dipl.oec.
Broj indeksa autora: 0067394743
0067372693
Brcko 2019.
PREDGOVOR
Fenomen menadžmenta, ne samo kao teorije, već još više, i kao uspješne prakse, već dugo
zaokuplja pozornost znanstvene i stručne javnosti. U sve globaliziranijem svijetu,
diferencijacija uspješnih od neuspješnih organizacija temelji se primarno na sposobnosti
menadžmenta koji te organizacije vodi.
Za menadžment znamo da je znanost, afirmirana već sto godina, a za uspješan menadžment
vjerujemo da sadržava i elemente umijeća, gotovo bi se moglo reći, elemente umjetnosti.
Upravo je to razlog zašto se menadžment ne može nikada dokraja naučiti, a još manje kopirati.
Uspjeh organizacija, više nego ikada do sada, rezultat je djelotvornog menadžmenta. A
uspješnog menadžmenta nema bez sposobnih i talentiranih ljudi, bez menadžera i
odgovarajućega stručnog znanja i vještina.
Prije gotovo tri desetljeća sam pojam menadžmenta u društvu još je bio nedovoljno prisutan, a
potreba za njegovim izučavanjem i usvajanjem tih znanja tek se nazirala. To je stoga što razvoj
menadžmenta zahtijeva tržišno i konkurentsko okruženje koje imanentno promiče ulogu
pojedinca, menadžera i menadžmenta te općenito ljudi u ekonomskom razvoju i organizacijskoj
uspješnosti te traži drugačije mehanizme, znanja i kompetencije. Razvojem takvih odnosa i u
nas izuzetno raste interes za usvajanjem menadžerskih znanja i „tehnologije“ menadžmenta.
Moglo bi se reći sljedeće: što je konkurencija veća, to je veća i potreba za kvalitetnim
menadžerima i menadžmentom i temeljnim znanjima koja ga određuju.
2
5.3 Modeli vodstva ..........................................................................................................26
5.3.1. Modeli osobina vođe .......................................................................................26
5.3.2. Bihevioristički modeli .....................................................................................27
5.3.3. Kontingencijski (situacijski) modeli ...............................................................29
5.3.4. Suvremeni pristupi vodstvu ............................................................................30
6. KONTROLIRANJE..........................................................................................................31
6.1. Definicija i svrha kontrole.........................................................................................31
6.2. Proces kontroliranja...................................................................................................31
6.2.1. Postavljanje standarda izvršenja......................................................................32
6.2.2. Mjerenje stvarnog djelovanja...........................................................................32
6.2.3. Usporedba stvarnog djelovanja i postavljenih standarda izvršenja te ocjena
odstupanja........................................................................................................32
6.2.4. Provođenje korektivnih akcija.........................................................................33
6.3. Kriteriji efektivne kontrole........................................................................................33
6.4. Vrste kontrole.............................................................................................................34
6.5. Sustav i razine kontrole..............................................................................................36
6.6. Mjerila performansi................................................................................................... 37
6.6.1. Mjerila korporacijskih performansi................................................................37
6.6.2. Mjerila performansi divizijskih jedinica.........................................................37
6.6.3. Mjerila performansi funkcijskih jedinica........................................................38
6.6.4. Mjerila individualnih performansi..................................................................38
6.7. Metode i tehnike kontrole..........................................................................................38
6.7.1. Metode financijske kontrole............................................................................38
6.7.2. Metode kontrole operacija...............................................................................38
6.7.3. Metode kontrole marketinga............................................................................39
6.7.4. Metode kontrole ljudskih resursa.....................................................................39
7. PRIMJER ......................................................................................................................... 40
7.1. Elementi strategije..................................................................................................... 40
7.2. Organizacijska struktura............................................................................................ 41
7.3. Zaposlenici.................................................................................................................42
7.4. Vodstvo...................................................................................................................... 44
7.5. Sustavi kontrole......................................................................................................... 45
8. ZAKLJUČAK................................................................................................................... 46
4
LITERATURA..................................................................................................................... 47
POPIS ILUSTRACIJA.........................................................................................................48
POPIS TABLICA.................................................................................................................49
5
2. PLANIRANJE
Drugo poglavlje,
Planiranje
, detaljno istražuje prvu i izrazito važnu ulogu menadžmenta. Pri
tome su objašnjeni temelji planiranja, odnosno ono što organizacija želi postići. Naime, prvi
podnaslov se bavi određivanjem pojma planiranja te njegovim razinama i tipovima. Također
ovo poglavlje detaljnije proučava načine planiranja te viziju, misiju, ciljeve i strategiju.
Poglavlje završava opisom strategijskog menadžmenta, presudnoga za dugoročan uspjeh
organizacija.
2.1. Definicija, razine i tipovi planiranja
Planiranje je prva funkcija menadžmenta, što znači da menadžment kao proces upravo
započinje tom funkcijom. Možemo reći da je planiranje proces postavljanja ciljeva i izbora
strategije i aktivnosti za postizanje tih ciljeva.
U razmatranju problematike planiranja svakako se postavlja pitanje zašto je ono nužno. Upravo
zbog toga Kreitner ističe dva konceptualna razloga, i to
ograničenost resursa
i
neizvjesnost
okoline
.
1
Ograničenost resursa
uvjetuje njihovu plansku upotrebu kako se ne bi iznenada
iscrpili i kako ne bi nastupile sve posljedice koje iz toga slijede. Neizvjesnost okoline zahtijeva
također planiranje, pri čemu se plan može tretirati jednim od instrumenata ovladavanja tom
okolinom.
Planiranje ima svoju hijerarhiju koju karakteriziraju tri razine korespondentne razinama
menadžmenta. Dakle, postoje tri razine planiranja, a to su:
2
1. STRATEŠKA RAZINA
(top menadžment) je eksterno orijentirana i u tom smislu
provodi skeniranje okoline te definira viziju, misiju, ciljeve i strategije. Ciljevi koje
definira ta razina planiranja odnose se na opstanak i razvoj poduzeća na dugi rok,
vodeći računa istodobno o efektivnosti i efikasnosti.
1
Buble, M. (2006) Osnove menadžmenta. Zagreb: Sinergija, str. 86-87, prema: Kreitner, R. (1989) Management.
Boston: Houghton Mifflin Company, str. 143-144.
2
Ibid, str. 88-89.
7
