R.B. Pitanje
b.p.
1.
Šta je geodezija prema definiciji Helmerta iz 1880. godine?
Prema klasičnoj definiciji Helmerta (Helmert) iz 1880. godine:
“
GEODEZIJA je nauka o merenju i kartografskom prikazivanju Zemljine površi
“.
2.
Kako se danas definiše geodezija
Danas, GEODEZIJA se može tretirati kao nauka koja se bavi
pozicioniranjem
i
određivanjem
Zemljinog gravitacionog polja
3.
Koje oblasti obuhvata fizička geodezija?
Obuhvata:
1. Geodetsku astronomiju
2. Satelitsku geodeziju
3.
Zemljino gravitaciono polje
4.
Čime se bavi geodetska astronomija?
GEODETSKA ASTRONOMIJA
se bavi određivanjem astronomskih (prirodnih) koordinata tačaka na Zemlji (astronomske širine, duljine i
astronomskog azimuta) iz opažanja nebeskih tijela (zvijezda i Sunca).
5
Čime se bavi satelitska geodezija?
SATELITSKA GEODEZIJA
se bavi proučavanjem koncepta i komponenti GPS sistema, sve u cilju pozicioniranja unutar unapred
definisanog referentnog sistema (WGS84).
6.
Kako se proučava Zemljino gravitaciono polj i za koje geodetske potrebe?
ZEMLJINO GRAVITACIONO POLJE
Se proučava kroz
strukturu
tela Zemlje,
vremenske deformacije
i
atmosferu
Zemlje u cilju
definisanja
referentnih površi pozicioniranja
7.
Šta je fotogrametrija?
Fotogrametrija je metoda merenja kojom se bez direktnog kontakta, rekonstruišu položaj, veličina i dimenzija
objekta na osnovu fotografija.
8.
Šta je daljinska detekcija?
Daljinska detekcija se definiše kao nauka i tehnika pomoću koje mogu biti identifikovane i analizirane
karakteristike objekta na osnovu satelitskog snimka, bez direktnog kontakta
9.
Šta je državni premer i kako se on izvodi?
Kako se radi o poslu (geodetski premer) koji se vrši na celukopnoj državnoj
teritoriji i koji je organizovan i vođen od strane države, često je u upotrebi i termin DRŽAVNI PREMER
DRŽAVNI PREMER -se izvodi na osnovu zakona i podzakonskih akata kojima
se uredjuju osnovni principi i tehnologija izvodjenja radova na premeru nepokretnosti i komunalnih uređaja
(vodova).
LEKCIJA 2.
10.
Šta je metrologija i koji su njeni glavni zadaci?
METROLOGIJA je nauka o merenjima. Ona obuhvata sve teorijske o praktične aspekte merenja nezavisno
od oblasti u kojoj se koriste.
Glavni zadaci METROLOGIJE:
–
Definisanje mernih jedinica
(npr: metar),
–
Realizacija mernih jedinica
, naučnim metodama (npr: realizacija metra pomoću svetlosnog zraka
stabilisanog lasera) i
–
Definisanje postupaka u cilju dokumentovanja tačnosti merenja
11
Kako se deli metrologija kao naučna disciplina i koje su aktivnosti svake od njih?
Podela METROLOGIJE:
NAUČNA METROLOGIJA koja vrši
organizaciju i razvoj mernih standarda
i njihovog očuvanja (najviši
nivo).
INDUSTRIJSKA METROLOGIJA koja vrši
obezbeđenje funkcionisanja mernih instrumenata
koji se
koriste u industriji, proizvodnji i u testiranju procesa.
ZAKONSKA METROLOGIJA koja treba da
obezberi tačnost merenja.
12
Koje aktivnosti obuhvata metrologija?
METOLOGIJA obuhvata:
Merne jedinice i njihove etalone
(materijalizacija, prenošenje i čuvanje etalona)
Merenja
(metode, realizaciju, ocenu tačnosti i...)
Merila
(merni instrumenti i njihova primena) i
Opažače
(njihove sposobnosti za izvođenje merenja).
13
Koje su osnovne jedinice SI sistema?
14
Kako se definise postupak merenja i koko se nazivaju veličine u okviru tog postupka?
MERENJE: postupak količinskog (kvantitativnog) upoređenja jedne veličine sa drugom istorodnom
veličinom.
Prvu veličinu nazivamo
merena veličina
dok je veličina sa kojom vršimo upoređenje
jedinica mere
. Kao
rezultat ovog postupka dobijamo numeričku vrednost koju nazivamo
rezultat merenja
15
Koje faze obuhvata postupak merenja?
POSTUPAK MERENJA sastoji se od više faza:
Kalibracija
(provera) mernih instrumenata i pribora, odnosno usklađivanje jedinice mere mernog instrumenta
(pribora) sa njenom teorijskom vrednošću;
Priprema za merenje
(materijalizacija merene veličine, postavljanje instrumenata i pribora za merenje,
i.t.d.);
Opažanje
, poklapanje mernog indeksa (koincidiranje) i očitavanje podele mernog instrumenta (pribora);
Merenje pomoćnih veličina
, na primer temperature, armosfeskog pritiska, vlažnosti vazduha ili nekih drugih
veličina neophodnih za korigovanje dobijenih rezultata merenja.
16
Kako se može dobiti rezultat merenja?
Rezultat merenja se može dobiti:
–
Direktno
(npr. pravac),
–
Indirektno
(npr.ugao -kao rezultat kao razlika dva pravca)
17.
Šta je horizontalni ugao (nacrtati sliku i objasniti)?
Horizontalni ugao
je ugao u horizontalnoj ravni
P
A
, koja sadrži tačku
A
.
Teme ugla je u tački
A,
a kraci su definisani ortogonalnim projekcijama prostornih pravaca
AB
i
AC
na horizontalnu ravan
P
A
.
18
Šta je vertikalni ugao (nacrtati sliku i objasniti)?
Vertikalni uglovi
su uglovi u vertikalnim ravnima definisanih vertikalom tačke
A
i tačkama
B
i
C,
respektivno, između ortogonalnih projekcija prostornih pravca
AB
i
AC
na ravan
P
A
i samih pravaca.
19
Šta su zenitni uglovi (nacrtati sliku i objasniti)?
28
Koje podatke sateliti neprekidno emetuju i kako se oni šalju korisniku?
Sateliti neprekidno emituju:
•
podatke o svom poloaju (efemereide satelita)
i
•
vreme kad su poslali
signal.
Ovi podaci su spakovani u, takozvanu, n
avigacionu poruku.
29
Koji su osnovni segmenti GPS sistema (nacrtati sliku i označiti smer komunikacije)?
OSNOVNI SEGMENT GPS SISTEMA:Kosmički, Kontrolni i Korisnički
30
Koje su osnovne funkcije satelita?
Osnovne funkcije satelita:
–
Prikupljaju i arhiviraju podatke dobijene od kontrolnog segmenta;
–
Održavaju tačno vreme uz pomoć nekoliko vlastitih atomskih časovnika;
–
Neprestano šalju informacije i signale korisnicima na dve frekvencije; i
–
Obezbeđuju stabilnu platformu i orbitu za odašiljače informacija
31
Šta čini kontrolni segment i koja je njegova primarna uloga?
Kontrolni segment čine
zemaljske stanice
. Raspoređene su širom sveta sa ciljem permanentnog praćenja i
prikupljanja podataka sa satelita, U kontrolnim stanicama se
računaju koordinata položaja satelita
i
šalju
neophodne informacija (koordinata, parametara časovnika satelita, status satelita i dr.) nazad u
satelite
.
32
Šta čini korisnički segment?
Instrumenti (hardver);
Programi; i
Procedure (tehnike) upotrebe.
33
Šta se podrazumeva pod visinom tačke na fizičkoj površi Zemlje u geodetskom smislu a sta se smatra
visinskom razlikom?
Pod
visinom tačke na fizičkoj površi Zemlje u geodetskom smislu
podrazumeva se rastojanje između
nivoske površi te tačke i nulte nivoske površi koja se usvaja kao Vertikalni geodetski datum.
Visinska razlika
između dve tačke je rastojanje između njihovih nivoskih površi.
34
Šta je nivelir i kako se dele niveliri?
je instrument koji se koristi za određivanje visinskih razlika između tačaka na zemljinoj površi.
Niveliri se dele na:
–
klasične
– stare konstrukcije
–
automatske
- sa kompenzatorom i
–
digitalne nivelire
.
35
Nacrtati sliku i napisati izraz za određivanje visinske razlike primenom geometrijskog nivelmana?
36
Kako se deli geometrijsi nivelman i gde se koji koristi?
Geometrijski nivelman
•
Generalni
kod realizacije nivelmanskih (visinskih) mreža
•
Detaljni
pri određivanju visina tačaka detalja
37
Nacrtati sliku i napisati izraz za određivanje visinske razlike primenom trigonometrijskog nivelmana?
PREDAVANJE 3
38
Kako se dele geodetske mreže?
Geodetske položajne mreže,
Geodetske visinske mreže,
Mreže globalnog pozicionog sistema
39
Šta je Trigonometrijska mreža, trigonometrijska strana i triangulacija
T
rigonometrijska mreža
: je mreža trouglova međusobno povezanih.
Najkraće odstojanje između dve trigonometrijske tačke naziva se
trigonometrijska strana
.
Skup svih radova koji se obavljaju u cilju određivanja pozicija trigonometrijskih tačaka naziva se
triangulacija
.
Mere se
:
pravci (uglovi) i dužine
u cilju određivanja koordinata tačaka
40
Koje se veličine mere unutar trigonometrijske mreže?
Mere se
:
pravci (uglovi) i dužine
u cilju određivanja koordinata tačaka
41
Kako se naziva mreža u kojoj se mere samo dužine strana?
Geodetska mreža u kojoj su merene samo dužine strana naziva se
trilateraciona mreža
42
Šta čini poligonsku mrežu i koje se veličine mere unutar nje?
Između tačaka trigonometrijske mreže 4. reda, postavlja se niz tačaka na međusobnom rastojanju od 100-500
m,
međusobno povezanih merenjima: ugla i dužine
.
Ovaj niz povezanih tačaka čini
poligonski vlak
Skup međusobno povezanih vlakova naziva se
poligonska mreža
43
Šta čini linijsku mrežu i koje se veličine mere unutar nje?
Linijska mreža se oslanja na poligonsku mrežu i čine je tačke koje se postavljaju na linijama.
Merena veličina
: dužina
44
Šta su reperi? Šta je nivelmanska strana i šta čini nivelmanski vlak?
Geodetske tačke koje su stabilizovane na terenu i imaju određenu visinu u odnosu na unapred definisani nivo
(Vertikalni geodetski datum), nazivaju se
reperima
.
Rastojanje između dva repera po kojima je određena visinska razlika naziva se
nivelmanska strana
.
Niz repera koji su međusovno povezani visinskim razlikama čine
nivelmanski vlak
.
45
Šta čini mrežu globalnog pozicionog sistema? Kako se dele GPS mreže
Skup geodetskih tačaka na fizičkoj površi Zemlje povezanih prostornim vektorima dobijenim na
