Novi Sad 30.10.2018
Univerzitet u Novom Sadu
Poljoprivredni fakultet
SEMINARSKI RAD:
Genetski modifikovani organizmi
PREDMET:Upravljane životnom sredinom i prirodnim resursima
Aćin Dušan 64/2015A
Vujasinović Boban 66/2015A
Vranković Aleksandar 25/2012A
2
UVOD
Genetika je nauka koja je počela da se razvija kao samostalna naučna disciplina sredinom XIX
veka, zahvaljujući eksperimentima sveštenika Gregora Mendela iz Brna. Mendel je 1865,
ukrštajući razne sorte graška, postavio osnovne zakonitosti u nasleđivanju osobina. On je
predpostavio da postoje jedinice naslednosti, koje se prenose iz generacije u generaciju.
Nekako u isto vreme (1869.), Belgijanac F. Mišer nesvesno je izolovao DNK
(dezoksiribonukleinsku kiselinu) radeći eksperimente u kuhinji vlastelinskog dvorca u
Tibingenu. Ova dva otkrića, koja su u to vreme prošla nezapaženo, postavila su temelje genetike
kao moderne nauke u XX veku.
Genetika (geno-znači dati rod, roditi) kao disciplina biologije je nauka koja proučava
nasleđivanje i varijacije kod živih organizama. Za prvu upotrebu termina smatra se ona u pismu
koje je engleski naučnik Vilijam Bejtson poslao Adamu Sedviku 1905, u kojem je opisao nauku
koja za cilj ima proučavanje procesa nasleđivanja i varijacije između organizama
.
Genetski modifikovan organizam (GMO) je biljni ili životinjski organizam na kome su pri
uzgoju metodom genetskog inženjeringa uneti geni nekog drugog organizma
.
Najčešće genetski modifikovani organizmi su: soja, kukuruz, uljana repica, paradajz, pamuk.
4
4. proizvodnja novih antibiotika, vakcina, lekova
5. izrada mape ljudskog genoma – tačno posle 50 godina od kada su Votson i Krik otkrili
strukturu DNK, završena je mapa humanog genoma tj. 2003.g.
6. upoznavanje složene strukture gena
7. istraživanja tumorskih virusa koji inficiraju ćelije sisara
8. proizvodnja biljnih kultura koje daju veće prinose, otpornije su na biljne bolesti, nepovoljne
klimatske uslove itd.
9. ugrađivanje stranog gena u neki embrion ili zamena nekog gena u embrion
Primena genetičkog inženjeringa u biotehnologiji prolazi četiri glavne faze:
1. Dobijanje gena s kodom za proizvodnju određene materije u mikrobu – fabrici;
2. Ugradnja gena u mikroorganizme;
3. Iniciranje mikroorganizama na sintezu strane materije;
4. Izdvajanje konačnog proizvoda.
