Sadržaj:
Karakteristike riba ..............................................................................................3
Respiratorni sistem kod životinja........................................................................4
Škrge kao respiratorna površina.........................................................................6
Škrge kičmenjaka................................................................................................9
Uloga škrga.......................................................................................................12
Literatura...........................................................................................................13
Karakteristike riba
Ribe
(lat. Pisces) su životinje iz grupe kičmenjaka koje žive isključivo u
vodi i dišu pomoću škrga. Oko polovina svih kičmenjaka su ribe, najstariji
poznati fosili su stari 450 miliona godina.
Dijele se na rušljoribe ili hrskavičave ribe (Chondrichthyes), morske ribe
grabljivice sa hrskavičavim skeletom i tu se ubrajaju morski psi i raže i na
košljoribe (Osteichthyes) ribe sa koštanim skeletom, koje obuhvataju sve ostale
ribe. Nekad su postojale i ribe oklopnjače (Placodermi) i bodljikavi morski psi
(Acanthodii), ali su izumrle.
Ribe se, prema vrsti staništa, dijele na morske i slatkovodne. Grana
zoologije koja se bavi proučavanjem riba zove se ihtiologija.
Ribe su vrlo stara i velika grupa kičmenjaka, koja se odlikuje velikom
raznolikošću. Ribe su široko rasprostranjene u gotovo svim vodenim
ekosistemima na Zemlji. Susrećemo ih u visokoplaninskim potocima i jezerima
(slika 1.), pa sve do najvećih okeanskih dubina (slika 2.). Takođe su
prilagođene i na različite temperaturne uslove, te su nađene u vodama čija je
temperatura blizu tačke smrzavanja, i u toplim izvorima.
U savremenoj fauni postoji oko 28 000 vrsta riba. U tom mnoštvu
susrećemo i velike ribe, duge do 20 metara i teške 15 - 20 tona, kao i one koje
ne narastu više od jednog centimetra.
Slika 1. Slika 2.
2
Slika 3.
Škrge kao respiratorna površina
Veće i aktivnije vodene životinje imaju diferencirane respiratorne organe u
vidu škrga. Škrge su organi koji su evolucijom potekli od traheja. One prenose
iz vode kiseonik, koji ide u krv. Disanje koje se odvija pomoću škrga se naziva
škržno disanje. Škrge su predstavljene nizom tankih, pločastih ili končastih
izraštaja koji mogu biti lokalizovani na različitim, obično istaknutim dijelovima
tijela. Npr.: kod crva i rakova na ekstremitetima, kod nekih vrsta školjki i
morskih puževa u dijelovima usta, a kod riba u dijelu prednjeg želudca (slika
4.).
4
