Solunska regija
Solun
pamtimo kao grad gde smo srećnih godina rado svraćali i šopingovali, vraćajući se sa letovanja na grčkom
primorju. Grad u kojem su nas svi srećno dočekivali na tečnom srpskom sa: "Dobar dan".
Sa 740.000 stanovnika, glavni je grad severne
Grčke
i cele regije - egejske Makedonije, kao i kulturni, prosvetni,
industrijski, finansijski i administrativni centar ovog dela zemlje.
U fizionomiji grada jasno mogu da se uoče dve velike oblasti. To su
Ano Poli
, viši deo grada na strmom području, i
Kato Poli
, niži deo grada koji se pruža ka istoku, do luke. Kroz Solun prolazi nekada najvažniji put
Via Egnatia
, koji je
vekovima povezivao istok i zapad i to je, ujedno, i glavna ulica grada. Severoistočno od višeg dela grada nalazi se i
turistički vrlo važna oblast grada - Espano Poli. Ovde se nalaze ostaci nekadaših rimskih zidina, iza kojih uske uličice
vode do kule, to jest, tvrđave Kastra. Ovaj deo grada ima veliki broj malih kuća sa lepo uređenim vrtovima u
istočnjačkom stilu.
Svakako prepoznatljivi simbol Soluna, odakle se kreće sa upoznavanjem grada je
Bela kula
, koja je jedina preostala od
stare tvrđave na obali zaliva. Nekada je korišćena kao zatvor za muslimanske vojnike. Nakon velikog pokolja koji se
ovde odigrao, kula je promenila naziv u "krvavu kulu". Poslednjih godina radila je kao Muzej istorije i umetnosti Soluna.
U
Solunu
se nalazi čak 25 muzeja: Arheološki, Etnografski, Rotonda, zatim oni koji se bave zanimljivom tematikom,
kao što su istorijski put jevreja Soluna i Muzej jevrejskog prisustva - koji obrađuju deo istorije grada koji su označili
jevreji; ili Vodovodni muzej Soluna - za sve zainteresovane za istoriju vodosnabdevanja ovog velikog grada duge
tradicije. Pomena radi, u Solunu je i jedan od najvećih univerziteta na Balkanu, Tehnička akademija, Ekonomski institut,
dve Državne muzičke škole i nekoliko kulturnih udruženja.
Pravi način da doživite
Solun
je poseta nekoj od brojnih taverni, uzerija ili kafića obojenih mediteranskim suncem i
mirisom mora koji dolazi iz luke. Od jela se u tavernama (grčkim nacionalnim restoranima) služe jela jedinstvene lokalne
kuhinje, riblji specijaliteti, ali i jela tradicionalne istočnjačke kuhinje. Najviše taverni se nalazi u centru grada, ali i duž
Solunskog zaliva. U Solunu ima dosta luksuznih restorana koji ipak, održavaju tradiciju lokalnog ukusa. U tavernama se
služe dobra vina koja vekovima čine neodvojivi element grčke civilizacije.
Najlepše taverne se nalaze u višem, starijem delu grada, ali i u modernim delovima istorijskog centra grada (Ladadika u
Milosu, u Vilka, ali i u Nea Krini), kao i na Aristotelovom trgu i trgu Elefterias. Posebni ugostiteljski objekti u Solunu su
na daleko čuvene uzerije - nešto slično našim kafanama, gde se služi jako alkoholno grčko piće uzo. Pored toga, grad
je prepun malih pečenjara gde mogu da se kupe piletina i krompirići, ali i čuveni grčki giros po povoljnim cenama.
Za one koji to žele postoje mnoga mesta noćne zabave sa tradicionalnom muzikom i igrom. Zahvaljujući ovako bogatoj
ponudi ishrane, pića, muzike i zabave dolazi se do zaključka da je i
Solun
jedan od onih gradova koji nikada ne sŠto
zbog tradicije, što zbog turističke konkurencije okolnih zemalja, nemojte se iznenaditi prijatnom gostoljubivošću,
besplatnim pićem u restoranu, nižom cenom nego što je u cenovniku, jer za svakog Grka ugostitelja gost je svetinja i
izvor prihoda. Primetićete da su i grčki kafići tokom čitavog dana prepuni što mladim, što starijima koji vreme prekraćuju
ispijajući grčku kafu (isto što i naša turska) i igrajući partiju tavlija, igre koja pomalo liči na našu micu.
Prilikom posete ovog grada uočava se da stanovnici neuobičajeno vole svoj grad, nazivajući ga najopuštenijim gradom
na svetu. Ponosni na svoje makedonsko poreklo i
Aleksandra Makedonskog
koga Grci, sudeći po Solunjanima, bez
prava nazivaju Aleksandros Megalos to jest Aleksandri Veliki, Solunjani svakog dočekuju otvorenog srca. Bez sumnje
se može reći da je ovde svako dobrodošao, a kako i ne bi, kada svi putevi za jug i Malu Aziju vode već nekoliko hiljada
godina, baš preko teritorije Soluna. Tako je ovaj grad ničiji, a svačiji, i makedonski i grčki i turski i srpski... I svih naroda
koji ga posete.
Srpsko vojničko groblje - Zejtinlik
Srpsko vojničko groblje na
Zejtinliku
se nalazi u Solunu, a kompleks groblja je podignut na prostoru na kome se od
1916. godine nalazila Glavna vojna poljska bolnica srpske vojske. Grčka je besplatno ustupila zemljište za izgradnju
kompleksa od 7.000 km², a sav materijal i rad na izgradnji je oslobodila carina i poreza. Tokom kratkog niza godina u
sklopu groblja je nastao svojevrstan muzej predmeta, knjiga i relikvija koje su tu donosili posetioci.
Srbi u Grčkoj
Danas u Grčkoj živi i radi oko 9000 Srba. Novi srpski pohodi na Grčku otpočeli su krajem sedamdesetih i početkom
osamdesetih godina, prvo iz turističkih i ekonomskih, a potom iz političkih razloga. I dok su naši turisti nakratko pohodili
Grke, sredinom osamdesetih godina na poluostrvo su počeli prvo da se doseljavaju srpski sportski gastarbajteri, a
potom i biznismeni. I jedne i druge je privukla lepa šansa da rade i zarade, ponajviše u Atini i Solunu.
U ovom periodu i ugledne jugoslovenske firme otvaraju predstavništva, uglavnom u Atini i Solunu. Neki od službenika
ostali su u Grčkoj i posle zatvaranja tih kancelarija. Sava Gvozdenović je bio vlasnik firme „Golden vej”, Ljiljana
Ksantopulos je bila direktor agencije „Mediteranija”. Rade Popović, Nenad Starovlah i Zoran Jovičić pikali su fudbal u
klubu „Etnikos”, a Bane Prelević u PAOK-u. Bilo ih je stotinu, od trenera
Dušana Bajevića
i
Dude Ivkovića
preko
Tarlaća i Paspalja do trenera Dragana Šakote i golmana Mladena Furtule.
Masovne emigracije srpskog stanovništva u Grčku vremenski se poklapaju s početkom krize na prostoru bivše SFRJ.
Nemirne devedesete odvele su na privremeni rad u Grčku i na hiljade novih srpskih pečalbara. Među njima našao se i
Vladimir Arsenijević, autor romana „Potpalublje”, koji još nije bio slavan.
Tada je bilo svega 1200 registrovanih državljana SRJ, ali su se procene realnog stanja kretale od četiri hiljade do
dvadeset hiljada. Ova razlika svedoči umnogome o nelegalnom pravnom statusu srpskih emigranata u Grčkoj tokom
devedesetih godina. U punoj sezoni, ne računajući turiste, u Grčkoj je, na primer, 1997. bilo oko 12.000 Srba. Za njih je
država Srbija, tačnije RTS na Halkidikiju otvorio radio program „Yugotalasi”, da bi mogli da slušaju najnovije vesti i
srpsku muziku iz otadžbine.
posedovati kuću. Zakonski, žene su ravnopravne i imaju pravo glasa od 1952. godine. Dugo su muškarci imali ulogu da
obezbede hranu i stanovanje za porodicu, a žene da se brinu oko kuće i porodice. Sada je ovo često izmenjeno i
ukupno je zaposleno oko 40% žena, bez obzira na činjenicu da su često manje plaćene od svojih muških kolega.
Kumstvo takođe igra važnu ulogu u ovom društvu. Deca obično dobijaju ime po nekom od svetaca, tako da je obavezna
proslava imendana. Čak je imendan važniji u odnosu na rođendan. Ukoliko njihov svetac nema poseban dan, imendan
će proslavljati u dane Sv. Trojice. Bez obzira na smanjen uticaj religije na nove generacije, svi tradicionalno prisustvuju
ceremonijama u crkvi kao što su venčanja, krštenja ili sahrane. Glavni praznik je Uskrs, pa za njim i ostali ostali crkveni
praznici. Naglasak je na radosti uskrsnuća Isusa, ne na raspeću, tako da je Uskrs praćen iskazivanjem radosti,
va
Koliki su troškovi života u Grčkoj?
Bukvalno je nemoguće izračunati koliki su prosečni troškovi života u Grčkoj, pošto zavise od individualnih okolnosti i
stila života.
Grčka je proteklih godina imala stabilnu i jaku ekonomiju, što se ogledalo u jakoj drahmi pre 2002. godine i prelaska
zemlje na jedinstvenu evropsku valutu, euro. Plate su generalno niže od proseka plata u Evropskoj Uniji, ali Grci uživaju
u visokom životnom standardu, iako su troškovi socijalnog osiguranja veoma visoki, naročito za samo-zaposlene, a
kombinacija opterećenja socijalnim osiguranjem, porezom na dohodak i posrednim porezima čine grčke takse među
najvišim u Evropi.
Svako ko planira da živi u Grčkoj, naročito penzioneri, treba da povede računa da ne podcene troškove života,
koji su značajno porasli u poslednjoj deceniji. Ipak, Grčka je i dalje relativno jeftina zemlja u odnosu na neke
druge evropske zemlje.
Troškovi života
Troškovi
Napomene
Kirija
Dvosoban stan
Soba (u stanu sa cimerom)
€ 350
€ 200
Cene za prestonicu, ima
jeftinijih, u zavinosti od
veličine i lokacije stana
Računi
€ 52
Gas, struja, telefon
Hrana
Javni prevoz (autobus)
€ 120
€ 25
Bez alkoholnih pića
Mesečno
Prosečni mesečni troškovi Oko € 397 - € 547
Bez osiguranja
Informacije u vezi obrazovnog sistema Grčke
Obrazovanje u Grčkoj je društveno i besplatno.
Deli se na:
• Prvostepeno (obdanište, osnovna škola)
• Drugostepeno (gimnazija, srednja škola)
• Trećestepeno (Visoko obrazovne institucije, Tehničke obrazovne institucije)
Školska godina počinje 1. Septembra i završava se 21. Juna naredne godine. Početak predmetne nastave počinje 11.
Septembra i završava se 15. Juna.
1. OBDANIŠTE
Kada kreće dete u Obdanište ?
Kada napuni 4 godine.
Kako se upisuje dete u Obdanište ?
Α) sa zahtevom roditelja
Β) sa ispunjenom izjavom u kojoj se vidi adresa i mesto boravka porodice
C) sa potvrdom Opštine ili Mesne zajednice
D) prikazivanjem zdravstvene knjižice deteta
Kada počinje upis deteta u obdanište ?
Od 1 do 15 Juna,godinu dana pre nego navrši 4 godine.
Koliko godina traje obdanište ?
2 godine
2. OSNOVNA ŠKOLA
Kada se upisuje dete u Osnovnu školu ?
Kada navrši 6 godina
Kako se upisuje dete u Osnovnu školu ?
A) Sa Izvodom iz Matične knjige rodjenih
B) Sa zdravstvenom knjižicom učenika
C) Potvrdom o Zubnom lekarskom pregledu
D) Ispunjenom odgovornom izjavom o adresi i mestu boravka porodice
Koliko godina traje školovanje u Osnovnoj školi ?
6 godina
