1
Гробната и храмовната архитектура во Египет
Египетската цивилизација како една од најинтригантни цивилизации и ден
денес предизвикува восхит со сите архитектонско-уметнички споменични обележја
кои го преживеале тестот на историјата . Имено, Египетската архитектура има многу
голем импакт врз развојот на светот и напредокот на цивилизациите.Храмовите и
гробниците претставуваат една од најзначајните револуционерни иноваци во
градежништвото и архитектурата воопшто. Појдовната точка за градење на
религиозните објекти, секако било верувањето за вечноста на душата. Според ова
верување, изникнала монументална архитектура кој го одзема здивот. Егитетската
архитектра се разликува од другите со својата специфична физиономија. Освен
намената, религиозната градба требала да биде и функционална, а со тоа и
симболична. Верувањето за натприродното, како основен мотив за градење на
религиозната архитектура, требала да остварува повеќе функции, на пример да
предизвикува стравопочит, да соодвествува на потребите за ритуалните обреди, да ги
остварува астролошките принципи, да ги исполнува безбедносните стандарди и така
натаму. . Од ваквото гледиште произлегуваат чистите геометриски форми-пирамидите.
Главна форма на гробната архитектура во Египет била пирамида, додека пак
храмовите имале сложена структура.
Конструкција, материјали, архитектонски форми
2
Најстарата форма на гробница била т.н. Мастаба (значење-клупа) која се датира
околу 3200 г.п.н.е. Таа била составена од два дела-надземен и подземен дел. Најстара
Мастаба е Мастабата на Менес (~3000 г.п.н.е.) . Мастабата е со правоаголна форма, а
преминот од правоаголник на квадрат и со отсранувањето на скалите ја дефинира
крајната форма- пирамида, чија форма како гробна архитектура ќе доминира со
години. Првобитно пирамидата при ѕидањето е скалеста, а подоцна се израмнува со
облога. Најпознати пирамиди се Кеопс (Куфу), Кефрен (Кафре) , Микеринос (Менкуре).
Во староегипетската архитектура, карактеристично е тоа што за прв пат бил
дефиниран тектонскиот простор. Ѕидовите биле со благо закосување. Пирамидите се
ориентирани според страните на светот. Главната врата е на север, додека пак има и
лажна врата од халата за подарокот кон пирамидата. Често се сретнуваат и помали
пирамиди, односно гробови на роднините во околината на главната пирамида.
Инспирацијата се барала од природата, па оттаму произлегуваат и првите столбови во
архитектурата, со тоа и првите капители, со дизајн како затворен или отворен лотосов
цвет, палма, ѕвонаста форма и тн., над капителот имало коцка. Таваните се со
хоризонтални греди. Појава на обелисци од монолитни камења, греди, архитрави,
египетски венец-египетски столб. Вентилациските системи имаат симболично
значење-светнина и ѕвезди.
Како материјали се јавуваат плитар (непечена тула), дрво (палма), печената
тула е ретка поради недостик од дрво, квалитетна глина, камен (варовник, песочник,
монолити). Архитектот Импотех е најверојатно првиот познат архитект во историјата.
Тој ги поставил стандардите на египетската архитектура, нему му се препишува
изградбата на пирамидата на Зосер кај Сахара, која датира од ~2750 г.п.н.е. која
претставува комплексна архитектонска структура.
Храмови
