UNIVERZITET U TRAVNIKU
FAKULTET ZA TEHNIČKE STUDIJE
HIDRAULIČKI PRORAČUN CJEVOVODA
-SEMINARSKI RAD-
MENTOR:
Doc.dr. Nermin Čosić
STUDENT:
Evelina Berhamovic 524/14
Travnik, januar 2017.
1
1 UVOD
Tema rada je hidraulički proračun cjevovoda, cjevovod je sistem cijevi koji služe za
prevoz najčešće tečnosti i plinova. Hidraulički proračun možemo reći da i jeste najvažnij
obzirom da se njime određuju osnovni podaci potrebni za samo izradu, ali i ono najvažnije
fukcionalnost i efikasnost tog cjevovoda. Podatke koje dobijemo obim proračunom su protog,
brzina tečenja, te potreban poprečni presjek, odnosno potreban prečnik cijevi. Prije samog
hidrauličkog proračuna kroz rad su objašnjeni i osnovni pojmovi, kao i jednačine koje je
neophodno poznavati pri samom proračuni, ali i uopšteno u hidromehanici. Na kraju su
prikazana tri zadatka, kako bi se teoretski tio teksta ovog rada na neki način i praktično
prikazao.
2
2 OSNOVNI POJMOVI HIDRODINAMIKE
U hidrotehničkoj praksi, prilikom dimenzioniranja odnosno proračuna određenog
cjevovoda, podatak koji nam je poznat na početku jeste dužina cjevovoda ili dionice
cjevovoda, dok se ostali podaci moraju proračunati, kao što je protok, brzina tečenja, potreban
prečnik cijevi, ili gubitak energije pri strujanju tečnosti. U zavisnosti od toga koji podaci,
odnosno veličine su nam poznate, proračun se može vršiti na više načina.
Prije nego pokažem na primjeru hidraulički proračun cjevovoda, ukratko ću definisati
sve pojmove, odnosno veličine i jednačine sa kojima ćemo se susretati.
Ono što je najvažnije u hidrauličkom proračunu jeste protok, koji uslovljava to da li će
potrebna kolićina tečnosti (vode) biti isporućena potrošaću. Ili bolje rečeno potrebna kolićina
vode uslovljava potreban protok.
Protok je ona zapremina čestica koja u jediničnom vremenu prolazi kroz posmatranu
površinu.
Q
=
V
t
=
A × s
t
Zapremina čestica je zapravo proizvod površine poprečnog presjeka i pređenog puta
istih čestica.
s
t
=
v
Pređeni put u jedinici vremena predstavlja brzinu kretanja, u ovom slučaju brzina
kretanja čestica. Pa će konačna formula za proračun protoka biti:
Q
=
A × v
Iz početne formule protoka možemo vidjeti koja je zapravo njegova mjerna jedinica:
[
Q
]
=
[
V
]
[
t
]
=
m
3
s
Nakon definisanja protoka jako je važno objasniti i jednačinu kontinuiteta ( zakon o
održanju mase ). Zakon govori o kontinuitetu mase fluida, uz uslov da u posmatranom
sistemu nema prostora koji nije ispunjen tim fluidom, što znaći da masa fluida koji dotječe u
prostor istovremeno mora da i istjeće iz tog prostora, iz ovog možemo shvatit zapravo da je
protok kroz neki sistem konstantan.
Q
1
=
Q
2
=
konstanta
Ukoliko u sistemu dolazi do promjene poprečnog presjeka, to ne mjenja ovu
zakonitost. Protok je proizvod poprečnog presjeka i brzine kretanja fluida, pa npr. Ukoliko
dođe do smanjenja poprečnog presjeka povećat će se brzina.
