1
1.ВОВЕД
Уште од далечни времиња кога човекот почнал за себе да гради
скривалишта во вид на колиби (подоцна и примитивни куќи ) за заштита
од влијанијата кои го загрозувале од природата посебно внимание
обрнал на заштитата од горната страна, па тие скривалишта почнал со
нешто да ги покрива. Како што човекот се усовршувал преку работата,
полека и постепено низ долг временски период, така тој ги усовршувал и
своите орудија за работа, ги проширувал можностите да направи нешто
ново и стекнувал нови искуства и знаења, со што успеал и да најде
начини за усовршување на своите скривалишта и на покривите на тие
скривалишта.Mоже да се каже дека крововите се развивале низ долг
временски период, на основа на соодветните изработки, потребите,
искуствата и знаењата на луѓето. Со развојот на индустријата се развива
и начинот на изградба на крововите и применетите материјали, а со тоа
се подобрува и начинот за заштита од влијанието на надворешната
средина со различни слоеви за изолации, од кои кај крововите најважна
е хидроизолацијата.
Хидроизолацијата на крововите го заштитува целиот објект или само
некои негови делови од штетното влијание на атмосферската вода, која е
најголемиот причинител на забрзаното пропаѓање на градежните
материјали и конструкции.Најтешка за изведување и најчесто применета
е хидроизолацијата кај рамните кровови. Освен заштита на градежните
материјали,односно конструкциите и целосниот објект, хидроизолациите
се важни за удобност и хигиена на живеење, затоа што спречуваат
продор на влага и појава на мувла на ѕидовите и подовите на стамбените
простории.
За изведба на хидроизолацијата се употребуваат водонепропусни
материјали кои во траен контакт со водата остануваат непроменети,
односно не пропаѓаат и не бабрат. Под хидроизолација на кровови се
подразбираат слоеви на различни материјали кои имаат намена
слоевите на рамните кровови како и просториите под нив да ги зачуваат
трајно и ефикасно од продор на атмосферска вода и влага. Најстарите
хидроизолации се изработени од природен асфалт, а потоа од битумен,
додека денеска се изработуваат од најразлични пластомерни материјали,
синтетички материјали.
Посебна задача на проектантот е при проектирање на системите за
хидроизолација и изборот на материјалите да ги утврди сите фактори,
кои можат да бидат резултат на влијанието на надворешната средина,
видот на конструкцијата, нејзината дилатација, намената на објектот и
други специфични околности во текот на изведувањето на работите и
експлоатирањето на објектот.
2
2.МАТЕРИЈАЛИ ЗА ХИДРОИЗОЛАЦИЈА
За хидроизолација на кровови можат да се користат оние материјали
кои се во состојба да ги задоволат условите на стандардите и техничките
прописи кои се постојани и обезбедуваат голем број поволности, па со
нивната примена и комбинирање да се постигнат правилни, соодветни и
поволни решенија за хидроизолација. Материјалите за хидроизолација
треба да не пропуштаат и да не впиваат вода, да се постојани во контакт
со вода, да имаат добра атхезија за материјалите на кои се нанесуваат, да
се задоволително пластични на ниски температури и задоволително
постојани на повисоки температури. Уште се поставуваат услови добро да
поднесуваат нагли температурни промени, да се способни да ја следат
дилатацијата на подлогата, да се отпорни на механички и атмосферски
влијанија како и да се лесни за примена, незапаливи, нетоксични, добри
изолатори од струја и друго.
Според основните суровини од кои се добиваат, хидроизолационите
материјали се делат на:
јаглеводородни материјали (материјали со основна компонента
битумен)
синтетички материјали (фабрички производи добиени од
термопластични полимери и еластомери)
метални ленти (дезенирани алуминиумски и бакарни фолии)
водонепропустливи малтери (заштитни премачкувачи, посебни
пенетрирачки премачкувачи за хидроизолација)
2.1. Битуменски хидроизолациони материјали
Битуменот може да се употребува без никакви додатоци и
модификации и може да се комбинира со различни материјали, т.е.
може да биде припремен во вид на премачкувачи, намази и ленти.
Примената на хидроизолациони битуменски и други траки во составот
на самата хидроизолација зависи од применетиот материјал и начинот
на вградување, односно зависно од применетиот систем и соодветните
применети траки од материјалот
имаме различни хидроизолации.
Се прави и следната поделба:
повеќеслојни битумен
хидроизолации составени
од
битуменски
и
битуменизирани
изолациони траки, намази
или премачкувачи на
Сл. 1: Производи од битумен кои се
користат во градежништвото
4
2.1.1. Материјали за битуменски повеќеслојни хидроизолации
за вградување по топла постапка (од битуменски траки,
намази, премачкувачи)
Се користат следните материјали:
- битуменска трака со влошка од стаклен воал
- битуменска трака со влошка од стаклена
ткаенина
- ткаенини импрегнирани со битумен
- битуменска трака со влошка од јутена
ткаенина
- битуменска трака со влошка од кровен картон
- битуменизиран кровен картон
Во исклучителни ситуации за слоеви на битуменски повеќеслојни
хидроизолации кои на крововите се вградуваат со наноси по топла
постапка, се применуваат и следните изолациони траки:
- кровни картони импрегнирани со битумен
- еднострано обложена алуминиумска фолија
- битуменска трака со влошка од алуминиумска фолија
Битуменските траки со влошка од стаклен воал кои се вградуваат во
повеќеслојните хидроизолации со нанесување на битумен или
битуменска маса во топла состојба, според наведениот стандард, се
произведуваат на база на оксидирани битумени, или на база на обични
битумени кои имат пониска точка на размекнување и поголема
пенетрација од оксидираните битумени. Претставува стаклен воал
(обичен стаклен воал, појачан стаклен воал) со минимална маса 50g/m
2
,
обложен со битуменска маса на база на дуван битумен или со битумен за
коловоз со додатоци на полимери, и заштитен е со минерален посип или
со друг соодветен материјал. Битуменот користен за овие траки не се
пластифицира. Силата на овие битуменски траки мора да изнесува за
траки со квалитет со ознака 2 најмалку 250N подолжно и 150N попречно,
а за траки со квалитет 3,4 и 5 подолжно најмалку 300N и попречно 200N.
Издолжувањето при кинење треба да биде најмалку 2%.
Битуменски траки со влошка од стаклена ткаенина кои се вградуваат
во повеќеслојните битуменски хидроизолации со намази и премачкувачи
на битумен или битуменска маса во врела состојба, се изработуваат и
означуваат исто така според масата на битумен на единица површина
која може да биде 1600,2000,2800 и 3400 g/m
2
со што имаат соодветни
ознаки 2,3,4 и 5. Се изработуваат од ткаенина со ознаки 50,100 и 150 кои
претставуваат површинска маса и тоа маса од 50-100g/m
2,
100-150
Сл.4 : Материјалот битумен
5
g/m
2
,150-200 g/m
2
.Ткаенината од двете страни е обложена со битуменска
маса на база на дуван битумен или со битумен за коловоз со додатоци на
полимери. Лентата е заштитена со минерален посип или друг соодветен
материјал. Силата на кинење за влошка од 50
g/m
2
е најмалку 600N
подолжно и 500N попречно, за влошка од 100g/m
2
најмалку 700N
подолжно и 300N, а за влошка од 150g/m
2
најмалку 700N подолжно и
400N попречно.
Добра особина на сите траки со влошки од стаклена ткаенина и
стаклен воал, е дека при стоење во вода релативно малку ја впиваат
водата и влошката не скапува. Другите наведени хидроизолации со
влошки се дефинирани со некои променливи стандарди.Други
стандардизирани изолации на база на влошка и битумен кои можат да се
применат во хидроизолација на рамни кровови се: битуменизиран
кровен картон, битуменизирана трака со влошка од сиров кровен картон
и непропусен кровен картон.
Битуменска трака со влошка од сиров кровен картон се состои од
сиров кровен картон кој е импрегниран со битумен за коловоз и од двете
страни е обложен со маса на битумен добиен на база на дуван битумен.
Силата на кинење кај овие траки е најмалку 300N подолжно и 250N
попречно. Се произведуваат во 3 категории 3,4 и 5 и се делат според
површинската маса на битуменот која мора да биде најмалку 1500
g/m
2
,
2300 g/m
2
и 3000 g/m
2
соодветно за секоја категорија. Издолжувањето
при кинење изнесува најмалку 2%.
Битуменизираниот кровен картон може да има за влошка сиров
кровен картон со различна површинска маса. Има различни ознаки за
квалитет: 333,500, 417 итн. Импрегниран е со битумен за коловози, од
двете страни е обложен со битуменска маса на база на дуван битумен и
заштитен е со минерален посип. Силата на кинење се определува во
зависност од влошката и квалитетот и може да биде најмалку 150,
200,250 и 300N, а издолжувањето треба да биде најмалку 2%. Вкупната
маса на битумен во однос на масата на употребен картон треба да биде
околу 150%.
Непропустлив кровен картон импрегниран со битумен за влошка
може да има сиров кровен картон со 2 различни квалитети, при што
количината на битумен за импрегнирање мора да биде најмалку 100% во
однос на тежината на употребениот кровен картон.
Овие траки, особено битуменизираниот и импрегнираниот со битумен
кровен картон имаат релативно големо впивање на вода(после 7 дена
лежење во вода, тежината на впиената вода е приближно еднаква на
тежината на сировиот картон пред импрегнирање, односно
битуменизирање). Поради тоа вградени во хидроизолацијата често
доведуваат до меѓусебно одвојување на слоевите.
