Površina sliva veštačkog jezera Ćelije je 598 km². Srednji godišnji proticaj Rasine na
mestu brane je 6,13 m³ u sekundi. U jezerskom basenu akumulirano je 51,5 miliona m³
vode koja se koristi za navodnjavanje zemljišta i vodosnabdevanje Kruševca.
Dubina vode je 45 metara, a njena providnost za vreme leta iznosi 4 metara. Nalazi se
na putu Kruševac – Brus, i ovaj magistralni put prelazi preko brane ovog jezera. Drugi
putni pravac koji vodi do jezera je iz pravca Niša, preko Prokuplja i Blaca.

Slika 1. Jezero sa utokama, ušćem i izvorom

Tabela 1. Podaci o akumulacionom jezeru Ćelije

Mapa akumulacije
Država basena

Srbija

Oblast basena

Rasinski okrug

Površina

3,5 - 5 km²

Zapremina

0,051 km³

Prosečna dubina

12 m

Najveća dubina

45 m

Nadmorska visina

284 m

Najveća širina

1,2 km

Najveća dužina

10 km

Vrsta jezera

akumulaciono

Pritoke

Rasina, Suvajska reka, Turjački potok

Otoke

Rasina

Jezero zbog svog nesvakidašnjeg reljefa se sastoji iz tri basena: zlatarskog, vasićkog i
vodozahvatnog. Baseni sukcesivno imaju sve veću dubinu, a time i zapreminu, pa
poslednji basen sadrži više od polovine vode i najdublji je.

Desna pritoka Zapadne Morave je reka Rasina, dugačka 92 km. Izvire na padinama
Goča i Željina, pod Crnim Vrhom na nadmorskoj visini od 1340 metara od izvorišnih
krakova Velike i Burmanske reke, a utiče u Zapadnu Moravu 5 km nizvodno
od

Kruševca

, na 134 m nadmorske visine.

Prosečan pad korita Resine iznosi od 13 promila. Teče dubokom dolinom koja se ka
donjem toku postepeno proširuje dostižući i do 3 km širine.
Osim rečice Zagriže, koja Rasini pritiče sa planine

Goča

s leve strane u izvorišnom

delu, sve ostale pritoke dotiču sa desne strane. Najveća među njima je

Graševačka

reka

Blatašnica

se probija kroz Jankovu klisuru i uliva se u Rasinu kod

Razbojne

Rasina daje Zapadnoj Moravi prosečno 9 m³ vode u sekundi. Ona ima karakter prave
bujice jer su joj amplitude proticaja vrlo izrazite. U aprilu raspolaže gotovo 5,5 puta
većom količinom vode nego u avgustu.

Reka   Rasina   je   1972.   godine   pregrađena   branom   visokom   55   metara   na   granici
Zlatarske klisure i Rasinske kotline i time je započeto formiranje akumulacije “Ćelije”.
Sedam godina kasnije završeno je punjenje akumulacije tokom čega je utvrđeno da je
voda   visokog   kvaliteta   i   od   1977.   godine   proglašena   je   izvorištem   prvog   ranga   za
međuregionalno i regionalno vodosnabdevanje. Predviđeno je zamuljivanje akumulacije
2021.   godine   a   potpuno   zasipanje   2029.   godine.   JKP   “Kruševački   vodovod”   koji   je

Slika 2. Anemona Blanda Slika 3. Hrast lužnjak

Pored toga treba istaći i spomenik prirode, „

Hrast Rasina

“ koji se nalazi u Kruševcu, u

dolini reke Rasine, u krugu istoimene kasarne. Stablo hrasta lužnjaka je na staništu
karakterističnom za lužnjakovo – jasenove šume, pored vodotoka i predstavlja ostatak
nekadašnjih bujnih šuma. Na osnovu valorizacije stabla utvrđeno je da ispunjava uslove
za stavljanje pod zakonsku zaštitu, čime je predlog za pokretanje procedure zaštite
opravdan. Danas su ovakva stabla prava prirodna retkost, posebno u gradskoj sredini,
pa ih treba sačuvati kao veoma značajnu prirodnu baštinu i kao takvu ostaviti budućim
pokolenjima. Stablo je vrlo vitalno iako je staro oko 180 godina.

2. Biodiverzitet veštačkog jezera Ćelije

Već   smo   naveli   da   je   do   sada   za   floru   Ćelijskog   jezera   publikovano   134   taksona
vaskularnih biljaka, a sa istraživanjima Zavoda za zaštitu prirode utvrđeno je 278 biljnih
taksona.
Na užem području Ćelijskog jezera evidentirano je 117 vrsta ptica, od čega su 32 vrste
vezane   za   vodena   staništa.   Posebno   treba   istaći   vrstu   kudravi   peškan   (Pelecanus
crispus),   koja   se   nalazi   na   Svetskoj   crvenoj   listi.   Dve   vrste   iz   ornitofaune   Ćelijskog
jezera se nalaze na Evropskoj crvenoj listi. To su patka crnka (Aythya nyroca) i muljača
(Limosa   limosa).   Na   spisku   faune   ptica   Ćelijskog   jezera   nalazi   se   59   vrsta   koje   su