1
UNIVERZITET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA
FAKULTET PRAVNIH NAUKA
SEMINARSKI RAD
PREDMET:OBLIGACIONO PRAVO
TEMA:HIPOTEKA
Student:
Mentor:
Sarajevo, 2017. god.
2
SADRŽAJ
1.Uvod…………………………………………………………………………………..…….3
2.Pojam hipoteke………………………………………………………………………..……4
3.Nastanaka hipoteke…………………………………………………………………….….4
4.Subjekti hipotekarnog odnosa…………………………………………………………..…5
5.Vrste hipoteke……………………………………………………………………………...6
5.1.
Ugovorna hipoteka...................................................................................................
5.2.Jednostrana hipoteka................................................................................................
5.3.Sudska hipoteka...........................................................................................................
5.4.Zakonska hipoteka............................................................................................................
6.Prestanak hipoteke................................................................................................................
7.Zakon o hipoteci....................................................................................................................
8.Pribavljanje i predmet hipoteke..........................................................................................
8.1.Uopšte.................................................................................................................................
8.2.
Zajednička (simulirana) hipoteka……………………………………………………...
9.Založnopravni odnos………………………………………………………………………
9.1.Hipoteka i potraživanje………………………………………………………………
9.2. Prava hipotekarnog povjerioca i sopstvenika hipotekarne nepokretnosti………………
10.Prenos prava i obavaze………………………………………………………………….
10.1.Prenos hipoteke……………………………………………………………………………..
10.2.Nathipoteka…………………………………………………………………………………
10.3. Preduzimanje duga……………………………………………………………………..
11.Zaključak…………………………………………………………………………………..20
12.Literatura…………………………………………………………………………………….21
4
2. POJAM HIPOTEKE
Riječ hipoteka je grčkog porijekla. Ona je nastala od dvije riječi čija su značenja bila: pod i
stavljam. Otuda je etimološko značenje ove riječi podstaviti ili opteretiti, što ukazuje da se time
htjelo reći kako hipoteka predstavlja teret na stvari. I danas se riječ hipoteka, u prenosnom
značenju, upotrebljava da se njome obiljeleži svaki neprijatan teret koga bismo se rado oslobodili.
U našoj pravnoj terminologiji za založno pravo na nepokretnstima upotrebljava se naziv hipoteka.
Zalaganje nepokretnosti razlikuje se od ručne zaloge prije svega po tome što dužnik ne predaje
stvar u državinu povjerioca. Naime, hipotekovana nepokretnost ostaje i dalje u državini dužnika,
te on može stvar upotrebljavati i pribirati plodove san je, za vrijeme dok postoji založno pravo.
Reč je o dragocjenoj pogodnosti za dužnika kome je založena nepokretnost važan, a često i jedini
izvor prihoda iz koga on crpi sredstva za isplatu duga. Publicitet založnog prava koji se kod ručne
zaloge postiže posredstvom državine stvari, kod zalaganja nepokretnosti obezbjeđuje se upisom u
javne knjige (zemljišne, intabulacione i sl.).
3.NASTANAK HIPOTEKE
Nastanak hipoteke određen je i regulisan Zakonom o hipoteci, prema kome hipoteka nastaje
upisom u „nadležni registar nepokretnosti". To može biti zemljišna knjiga ili katastar u koji je
upisana svojina na nepokretnosti. Upis hipoteke u javnom registru predstavlja konstitutivni način
sticanja.
Upis ugovorne hipoteke vrši se na zahtjev:
1)vlasnika nepokretnosti, odnosno njegovog staraoca ili zakonskog zastupnika;
2)dužnika;
3)povjerioca.
Prema momentu upisa utvrđuje se rang hipoteke i obezbeđuje pravna sigurnost hipotekarnog
povjerioca i trećih lica.
5
Pored toga, publicitet hipoteke se pojačava i upisom u novoosnovanu Centralnu evidenciju
hipoteka (CEH). Centralna evidencija hipoteka je jedinstvena elektronska javna baza podataka na
nivou Bih, u koju se evidentiraju hipoteke upisane u nadležne registre nepokretnosti, radi
olakšavanja pretraživanja i prikupljanja informacija o hipotekama. Pristup podacima iz Centralne
evidencije hipoteka je slobodan, putem elektronskog pristupa, a zainteresovana lica će uz
naknadu, moći da dobiju i određene podatke u pismenoj formi.
Osnov za upis hipoteke u nadležni registar može biti: ugovor ili sudsko poravnjanje, založna
izjava, zakon i sudska odluka.
4. SUBJEKTI HIPOTEKARNOG ODNOSA
Hipoteka (hipotekarni odnos) je akcesornog karaktera (sporedno i nesamostalno pravo) koje je u
funkciji obezbjeđenja tražbine (obligacioni odnos) kao glavnog i samostalnog prava. Ona služi
obezbeđenju potraživanja izraženog u novcu, u domaćoj ili stranoj valuti. Potraživanje treba da
bude punovažno, određeno i sadašnje, a samo izuzetno buduće i uslovno.
Hipotekarni poverilac i hipotekarni dužnik
mogu biti sva fizička i pravna lica. Hipotekarni
povjerilac je ujedno i povjerilac potraživanja čije se izvršenje obezbjeđuje hipotekom tako da je
uvijek subjekt oba pravna odnosa (obligacionopravnog i stvarnopravnog). Samo vlasnik ili
ovlašćeno lice mogu založiti stvar. Za zalaganje stvari hipotekarni dužnik mora biti poslovno
sposobno lice, kao i za prenos svojine (potpuna poslovna sposobnost).
Hipotekarni dužnik je vlasnik hipotekovane nepokretnosti i najčešće je i dužnik potraživanja. U
slučaju kad je vlasnik predmeta hipoteke treće lice, onda je on realni dužnik, a dužnik iz
obligacionog odnosa je lični dužnik. Lični dužnik garantuje založnom povjeriocu za isplatu duga
svojom imovinom. Realni dužnik je obavezan da trpi namirenje potraživanja samo iz vrijednosti
predmeta hipoteke. Ovo razdvajanje nosioca obaveze može nastati prilikom konstituisanja
hipoteke, a može i naknadno, tako što hipotekarni dužnik prenese pravo svojine na hipotekovanoj
stvari trećem licu ili dužniku, uz saglasnost povjerioca, ustupi obavezu trećem licu.
