Ubrzo nakon završetka Prvog svjetskog rata 1919. godine, kao i u svim zemljama Evrope,i u tadašnjoj
Kraljevini SHS odlukom vojske K/SHS uspostavljaju se avio poštanske linije za Novi Sad, Beograd, Skoplje,
Niš, a nešto kasnije za Mostar i Sarajevo.Ovi letovi se obavljaju avionima tipa BREGA 14, prvo za vojne a
potom i za civilne svrhe.U februaru 1919. godine, na Međunarodnoj konferenciji za civilni saobraća(Prva
Konvencija o zračnom saobraćaju)Kraljevina SHS, a samim tim i BiH , prihvata sve uslove i grantuje
normalan protok zračnog saobraćaja preko svoje teritorije.
Kao zvanični datum osnivanja zrakoplovnog saobraćaja u bivšoj Jugoslaviji u čijem je sastavu bila i BiH,
uzima se 17.06.1927. godine , dan kada je u Beogradu formirano akcionarsko društvo za zrakoplovni
saobračaj AEROPUT.Prvi avioni ove kompanije su tipa POTEZ-29 Francuske proizvodnje i za to vrijeme
predstavljaju zadnji krik tehnike.Kompanija je raspolagala sa četiri ovakva aviona.U to vrijeme aerodrom
se nalazio u Pančevu.Zahvaljujući historijskom letu Jugoslavena Sondermajera i Bajdaka od Pariza do
Indije o njihovom trijumfalnom povratku za Beograd naglo je poraslo interesovanje za ovaj vid
saobraćaja.
Prva redovna linija Beograd-Zagreb je otvorena 15.02.1928.godine, a narednih nekoliko godina mreža
linija se naglo širila prema Beču, Gracu, Skoplju, Podgorici i Sarajevu.Tačnije,1930.godine se otvara linija
Beograd- Sarajevo – Podgorica.Za to vrijeme, za promet prema Sarajevu se koristi se vojni aerodrom u
Rajlovcu.Letovi nisu obavljani svakodnevno.Avioni su bili POTEZ 29 sa pet putničkih sjedišta, a krate su
bile veoma skupe jer letjeti u to doba je bio veliki luksuz.Rane ekonomske donijele su ekonomsku krizu
koja je zahvatala sve zrakoplovne kompanije,pa samim tim i AEROPUT.U drugoj polovini tridesetih
godina došlo je do poboljšanja prilika i do ubranog razvoja zrakoplovnog saobraćaja.Otvaraju se dvije
veoma značajne linije u evropskim razmjerama: Dubrovnik-Zagreb-Beč-Brno.Prag, tako da je ova linija
povezala Jadran sa centralnom Evropom i druga, Torino-Milano-Venecija-Beograd-Bukurešt čime je
otvorena komunikacija istok-zapad a jugoistočnoj Evropi 1937.godine dolazi do potpune medernizacije
flote AEROPUTA sa četiri aviona tipa LOKID L-10 sa deset sjedišta i brzinom 275km/h, potpuno metalne
konstrukcije.Godine 1939. dolazi do ukidanja skoro svih linija zbog poznatih ratnih događanja u
Evropi.AEROPUT je prestao sa radom u maju 1941. godine.Avioni su uglavnom uništeni bombardovanjem
hangara AEROPUT-a u Zemunu.Međutim, jedan dio se koristio za transport Vlade u Egipat.Nijemci su
oborili jedan Lokid kod Soluna, ali posada preživljava.Aerodrom Butmir koji je predratno uglavnom
korišten za sportsko letenje, početkom rata, nakon Njemačke invazije pretvara se u veoma jaku
LUFTVAFE Bazu(jednu od najvećih na Balkanu).
Tu su uglavnom bile bazirane ŠTUKE/FOKER VULF.Rajlovac je tokom rata bio vojni aerodrom avijacije
tadašnje marionetske države NDH.Za ovaj aerodrom vezana je poznata partizanska diverzantska akcija
paljenja neprijateljskih aviona, pa su tako uništene tri eskadrile.
1944.godine Čikaškom konvencijom je osnovana Međunarodna organizacija za civilno vazduhoplovstvo-
ICAO.Naša zmelja je također potpisnica Čikaške konvencije, pa su i propisi i norme koje se odnose na
problematiku aerodroma u saglasnostima sa preporukama ICAO-a.
Nakon ratnih dejstva,18.marta 1947.godine je donesena odluka o osnivanju civilne kompanije.Tako se
1.aprila 1947.godine formirala nova kompanija Jugoslovenski aerotransport-JAT.Flotu JAT je činilo pet
zrakoplova DAGLAS DC-3 I tri trofejna JUNKERSA JU52.Paralelno sa osnivanjem JAT-a, osniva se i druga
aviokompanija pod nazivom JUSTA(Jugoslovensko-Sovjetska aviokompanija).Ova kompanija, u početku
ugrožava JAT i nastoji ga istisnuti zbog Ruske želje za dominacijom.Nakon kratkog vremena, JUSTA
prestaje postojati , tako da dolazi ponovni period ekspanzije JAT-a.Godine 1950. Otvaraju se nove liniije
prema Cirihu, Minhenu, Frankfurtu, Solunu, Atini, Parizu...
Veliki je korak učinen 1954.godine kada je postojeća flota zamjenjena i modernizovana najmodernijim
zrakoplovima za kratke i srednje pruge KONVER 340( 40 putnika i brzina od 400km/h).Najznačajniji
elementi razvoja zračnog saobraćaja šezdesetih godina nisu predstavljali zrakoplovi, već
aerodromi.Početak zračnog putničkog prometa na ovim prostorima datira još od perioda pred Drugi
svjetski rat, kada je Sarajevo imalo direktnu zrakoplovnu liniju sa Beogradom, uz upetrebu manjih
putničkih letjelica koji se korsitile vojni aerodrom u Rajlovcu.Nakon rata, 08.04.1946.godine je uvedena
prva redovna linija zračnog saobraćaja u novoj Jugoslaviji, Sarajevo-Beograd i Beograd-Podgorica.U tom
periodu, koristio se aerodrom Butmir kao zvanični aerodrom u Sarajevu.Zbog naraslih potreba, te novih
tipova letjelica koje su zagtjevale betonske piste, pristupilo se projektovanju novog Sarajevskog
aerodroma.Gradnja je počelo 1966.godine na lokaciji u sarajevskom polju, pored postojećeg sportskog
aerodroma Butmir.Dugo vremena, sve do 1969.godine.Butmir je jedini aerodrom koji ima konstantan
saob raćaj.Svakodnevna linija sa Beogradom, četiri puta sedmično sa Zagrebom, te sezonski letovi za
Dubrovnik, Split i Titograd.Promet na aerodromu Butmir se odvijao preko travnate staze nosivosti 7 tona
po točku, dok dužina staze bila 1200 m, a širina 60 m, sa nadmorskom visinom od 514 m.Aerodrom je bio
izvan klase.Proemet na ovom aerodromu je bio u opadanju.
GODINA
ZRAKOPLOVI
PUTNICI
TERET(tone)
1956
356
9830
47
1957
634
9634
33
1958
818
12719
27
Od ukupnog zračnog saobraćaja u bivšoj Jugoslaviji, na sarajevski aerodrom otpada u procentima:
GODINA
ZRAKOPLOVI
PUTNICI
TERET(tone)
1954
10%
8%
3%
1955
9.6%
7.7%
3%
1956
5.6%
6%
2.6%
1957
4.4%
4.5%
1.5%
1958
5%
5%
1.2%
Neadekvatna slijetna staza, parateći objekti i nedovoljna tehnička opremljenost nisu mogli zadovoljiti
potrebe.Izgradnja novog aerodroma započela je 1966.godine,a radovi su okončani 1969.godine.
U to vrijeme, Mostar ima veoma dobru betonsku stazu koja je bila pod upravom vojske JNA.Tuzla
takođe,a Bihać postaje glavna baza KRV u SFRJ sa svoje tri piste i podzemnim postrojenjima za avione i
osoblje.Aerodrom „Sarajevo-Ilidža“ otvoren je svečano 02.Jula 1969.godine.Ovim datumom Sarajevo je
zvanično uključen u međunarodni zračni promet.Na otvorenje dolazi JAT sa CV440 Caravelom,a
