Religija je društvena pojava koja podleže određenim zakonima nastajanja,
razvoja i nestajanja. Religiju možemo definisati i kao duhovnu povezanost
jedne grupe ljudi sa nekim višim, svetim bićem, odnosno

Bogom

. Bog (na

sanskritskom “gospodar hleba”) je ljudska zamisao o nekoj natprirodnoj,
onostranoj sili. I sama reč religija vodi poreklo od latinske reči “religare” što
znači ponovo svezati, prepovezati. Dakle, religija je oblik društvene svesti u
kome se prirodne i društvene sile prikazuju kao natprirodne, nezavisne od
čoveka, prirode i istorije. Svaka religija podrazumeva više ili manje
jednostavno učenje koje se odnosi na suštinu, svrhu i poreklo svega
postojećeg. Takođe, svaka religija podrazumeva određene oblike verskih
zajednica, kao i određene obrede, ritualne radnje koje se obavljaju na
posvećenim mestima, odnosno u određenim institucijama (

crkve

džamije

sinagoge

, hramovi...).

Isus Hrist je propovedao o božjem i nebeskom kraljevstvu, tako skupljajući
mnogo pobornika, koji su ga smatrali

mesijom

. Grčka reč Χριστός u prevodu

znači mesija, pa su tako prve pripadnike Hristove vere u

Antiohiji

nazvali

χριστιανοί, imenom koje je ostalo do danas. Hrišćanstvo je predstavljalo prvu
univerzalističku religiju, nasuprot dotadašnjim nacionalnim religijama, i
propovedalo jednakost svih ljidu pred bogom:

Jevreja

Grka

Rimljana

siromašnih, bogatih, žena, muškaraca. Zbog propovedanja jednakosti brzo je
zavladalo među siromašnima. Kao religija hrišćanstvo se pojavilo u periodu
raspada

robovlasničke

države, kasnije kada je postalo zvanična, državna

religija, hrišćanstvo je vezalo svoje interese sa interesima vladajuće klase i
udaljilo se od ideala koje propovedaju

jevanđelja

Dogmatske

rasprave, kao i

političke prilike i razni interesi su doveli do toga da je danas hrišćanstvo
razjedinjeno. U početku je imalo mnogobrojne sekte, ali se kasnije, uglavnom

zaslugom helenistički obrazovanog jevrejskog propovednika -

Apostola Pavla

organizovalo u jedinstvenu religioznu zajednicu, crkvu.

Danas, hrišćanstvo prestavlja teritorijalno najrasprostranjeniju i brojčano
najveću svetsku religiju, čiji broj vernika prelazi 2.200.000.000.

Danas se pod hrišćanstvom uglavnom podrazumevaju tri glavne
denominacije:

Pravoslavna

Rimokatolička

Protestantska

(evangelici ili

luterani, reformisani ili kalvini, anglikanci, baptisti, metodisti, kvekeri,
adventisti, pentekostalci, Jehovini svedoci...). Manje hrišćanske denominacije
predstavljaju

monofizitstvo

(jermensko-gregorijanska, jakobitska,

koptska

etiopska crkva

) i

nestorijanstvo

. Krajem HH veka, i početkom HH javlja se

među ovim hrišćanskim ograncima želja za saradnjom, pomirenjem i
međusobnim zbližavanjem. Ekumenski pokret započeo je među
protestantskim crkvama gde je problem zajedničkog delovanja bio
najizraženiji. Ideje o pomirenju pravoslavaca i katolika su posebno ojačaje
među teolozima posle II vatikanskog sabora i pomirenju rimskog

pape

carigradskog

patrijaraha

(poseta Pavla IV

Carigradu

1967. godine)

Pravoslavlje

Pravoslavlje (ili istočna ortodoksija) je jedan od glavnih ogranaka
hrišćanstva (uz

katolicizam

protestantizam

) i druga po veličini hrišćanska

veroispovest na planeti

Inače, mnoge

hrišćanske

crkve

ističu termin pravoslavlje (odnosno

ortodoksija) kako bi označile pristajanje uz pravoverje i odbacivanje

jeresi

Tako

katolička crkva

naglašava svoju pravoslavnost, kao što i

pravoslavna

crkva

naglašava svoju

katoličnost

(odnosno sabornost).

Osnovna učenja pravoslavne Crkve su izneta u

Simvolu vere

koji je usvojen

Vaseljenskim saborima

u prvim vekovima hrišćanstva i bili su obavezujući

za celu Crkvu. Kasnije je došlo do

velikog raskola

hrišćanstva

1054

. godine.

Najznačajniji aspekti hrišćanskog života jesu

I post i molitva imaju za cilj da čoveku pomognu da lakše savlada sve teškoće
koje pred njega dolaze i da zasluži

Carstvo nebesko

. U pravoslavnoj crkvi

ima sedam

svetih tajni

koje svaka za sebe stavlja pečat na zajednicu Boga i

čoveka:

se na sholastičku

tomističku metodu

. Rimokatolicizam se u nekoliko

elemenata verske doktrine razlikuje od

Pravoslavlja

, tj. od bogoslovske

Tradicije

Pravoslavne Crkve

, sa kojom se razišao

1054

. godine, kao i od

Protestantizma

, doktrine crkava proizašlih iz Reformacije u 16. veku:



Tomistička metoda

u tumačenju vere, koja na veru primenjuje

Aristotelovu

logiku i pokušava

teologiju

da izrazi pomoću istančanih

filosofskih pojmova (npr. "transubstancijacija")



Tridentska

sinteza, koja uvodi u dogmate srednjovekovnu društvenu

problematiku (npr. teoriju satisfakcije, primenjenu na

dogmat

iskupljenja)



Juridički i magisterijski karakter dogmata, naročito manifestovan na

Prvom Vatikanskom Saboru

, po kome je

dogmat

odluka nepogrešivog

autoriteta, a ne ispovedanje vere koje iskazuje duhovno iskustvo i svest

Crkve

Istorijski presek nastanka protestantskog pokreta u Nemačkoj

31. oktobra

), kaluđer avgustinovskog

manastira u Erfurtu, profesor biblijskih studija na Univerzitetu u

Vitenbergu

, formuliše 95 teza protiv teologije i prakse

Indulgencije

("svete"

trgovine).

Luter

nije nameravao da stvori drugu

crkvu

, iako se sablaznio

činjenicom da sama vlast

Rimske crkve

, koju posećuje

1510

1511

, štiti i

pomaže zloupotrebe sa

indulgencijama

(oprosnicama) radi smanjenja kazni u

purgatorijumu (čistilištu)

. Javno prikucavanje 95 teza na vrata crkve u

Votembergu, uvlači ga u sukob sa

Rimokatoličkom crkvom

i vlastima, pred

koje je pozivan da se izjasni

1518

. u

Hajdelbergu

Augsburgu

(pred

kardinalom Kajetanom, papskim izaslanikom), a

. u

, gde sa

raspravlja o

i nepogrešivosti Rimskih

Sabora. Godine

1520

Martin Luter

piše

Vavilonsko ropstvo Crkve

. Iste

godine

) isključuje ga iz

Rimske crkve

, a

1521

. Sabor

u Vormsu osuđuje. Proteran od

Frederika Saksonskog

Martin Luter

povlači u zamak

Vartburg

gde prevodi

Novi Zavet

na nemački i štampa ga

1534

. Godine

1522

. ponovo dolazi u

Vitenberg

da bi izložio deo svojih ideja:

propovedanje reči, pričešćivanje vernih. U doba pobune seljaka (

1524

1525

)

on podržava i prihvata njihov oštar stav. Na sastanku u Špajeru (

1526

. i

1529

Luter

je ponovo osuđen, ali knezovi nekih nemačkih država protive se

progonu Protestanata. Docnije, nemački Protestantski knezovi formiraće
"Šmalkadšku ligu" da bi branili Protestantizam, ali ta akcija nije priznata
sve