SEMINARSKI RAD
INFLACIJE KAO MONETARNI FENOMENI
Banjaluka, 2017 godina
2
SADRŽAJ
Sadržaj ..................................................................................................................................... 2
Uvod ..................................................................................................................................... 3
1. Pojam i definicija inflacije ..................................................................................................4
1.1 Monetaristička (starija) shvatanja .................................................................................4
1.2 Moderna (nova) shvatanja .............................................................................................4
2. Vrste inflacije ......................................................................................................................5
2.1 Prema jačini ili intezitetu ..............................................................................................6
2.2 Prema dužini trajanja ....................................................................................................7
2.3 Prema porijeklu .............................................................................................................7
2.4 Prema uticaju na cijene .................................................................................................7
2.5 Prema načinu nastanka ..................................................................................................8
3. Uzroci inflacije ....................................................................................................................8
4. Posljedice inflacije ..............................................................................................................9
4.1 Direktne pozitivne posljedice .....................................................................................10
4.2 Direktne negativne posljedice .....................................................................................10
4.3 Indirektne negativne i pozitivne posljedice ................................................................11
5. Mjere za borbu protiv inflacije .........................................................................................11
6. Zaključak ...........................................................................................................................12
Literatura .................................................................................................................................13
4
1. POJAM I DEFINICIJA INFLACIJE
Inflacija kao pojam potiče od latinske reči inflatio, što znači naduvavanje ili nadimanje. U
ekonomskoj literaturi u smislu naduvavanja novčanog opticaja počela se upotrebljavati tek od
1864. godine (od američkog građanskog rata).45 Problem inflacije izazvao je posebnu pažnju
ekonomista, tako da je o ovom problemu napisana vrlo obimna literatura.
Veliki interes koji danas vlada za fenomen inflacije, sigurno je posljedica njenog stalnog
prisustva, ali i spoznaje da je ostalo mnogo neriješenih, osporavanih, kontroverznih stavova i
problema u vezi s njom. U pogledu definicije inflacije, postoje uglavnom dve grupe brojnih
autora, jer, koliko se javilo autora, toliko postoji različitih definicija inflacije. Mi ćemo ih
podjeliti u dvije osnovne grupe:
-
Monetaristička (starija) shvatanja
-
Moderna (nova) shvatanja
1.1 MONETARISTIČKA (STARIJA) SHVATANJA
Starija shvatanja bi se mogla smatrati pretežno monetarističkim, jer polazeći od simptoma
inflacije, ovu pojavu definišu kao stanje u kojem usljed povećanja novčanog opticaja, nastupa
definitivno smanjenje vrijednosti novca u zemlji, izraženo u opštem povećanju cijena. Inflacija
je, dakle, povećanje novčanog opticaja, koje ima za posljedicu povećanje cijena.
Problem inflacije, prema ovim shvatanjima, nastaje kada se količina novca mijenja bez
odgovarajućih promjena na strani ponude robe, tako da takve promjene djeluju na rast cijena.
Kada se povećanje mase novca zaustavi, dolazi do zaustavljanja rasta cijena na nivou formiranog
novčanog opticaja.
Svi stariji autori smatraju da porast novčanog opticaja ukoliko nije praćen odgovarajućim rastom
proizvodnje uzrokuje rast cijena, dakle vodi inflaciji. Razlozi takvom shvatanju leže u činjenici
da su sve velike inflacije I katastrofalni pad vrijednosti novca bili vezani za pretjeranu emisiju
nekonvertibilnih (papirnih) novčanica, pa je na tržištu stvorena enormno velika novčana tražnja,
prema ograničenim robnim fondovima.
1.2 MODERNA (NOVA) SHVATANJA
Nova shvatanja fenomena inflacije unose mnogo novih elemenata u monetarnu nestabilnost
privrede:
1. Konstatuje se mogućnost postojanja inflacije i bez stvarnog porasta cijena kao površinske
manifestacije inflacije. Prema tim shvatanjima, uzroke treba tražiti u postojanju
monopola, državne intervencije u kontroli cijena i sl., što je značajan doprinos teoriji
inflacije.
