-
-
Integralni pomorsko kopneni RO RO sistem transporta
Šarović
- 6
Goran IV
1
1. Uvod
Predstavnici saobraćajne nauke i saobraćajne prakse smatraju da integralni transport predstavlja
jednu od najznačajnijih novina i dostignuća u oblasti transporta u poslednjim decenijama. Danas
se, u većem ili manjem obimu, primjenjuju različite tehnologije transporta u čijoj realizaciji
učestvuju transportna sredstva više vidova saobraćaja primjenom iste tovarne jedinice. One se
zajednički zovu tehnologije integralnog transporta i predstavljaju za odredjene vrste transporta
nove, najprogresivnije transportne tehnologije.
Ako želimo da budemo konkurentni i uspješni u međunarodnom transportu, koristimo modernu
dostupnu tehnologiju . Ona se pojavljuju ili kao sredstva integrisanog transporta (palete i
kontejneri), ili kao savremeni sistemi prevoza.
Moderna tehnologija koja se koristi u transportnom lancu, uključuje: paletiziraciju,
kontejnerizacija, RO-RO, LO-LO, RO-LO-FO FO ili LASH, Hucke-pack (piggiback sistem) i
bimodalnom sistem.
U ovom radu govorićemo o RO-RO brodovima, kao sredstvom savremene tehnologije
multimedalnog transporta, kojom se omogućava transver najrazličitijih roba po sistemu prevoza
“od vrata do vrata” odnosno od proizvođačado potrošača.
-
-
Integralni pomorsko kopneni RO RO sistem transporta
Šarović
- 6
Goran IV
2
2. Integralni kopneno-pomorski sistemi transporta
Ova tehnologija podrazumijeva transport drumskih i željezničkih vozila sredstvima rečnog ili
pomorskog saobraćaja. Pretovar je horizontalan, preko rampe na čeonoj ili bočnoj strain broda.
Preko rampe i pokretnih platformi vozila se mogu raspoređivati na više nivoa na brodu –
Tehnologija Ro-Ro2 (Roll on – Roll off). Kada raspored vozila po palubi broda ide preko
specijalnih liftova ova tehnologija nosi naziv LO – LO (Lift on – Lift off) tehnologija.
U okviru integralnog kopneno-pomorskog transporta razvile su se tri osnovne tehnologije:
1. Tehnologija transporta kontejnera
2. Tehnologija Ro-Ro Sistema
3. Tehnologija prevoza barţi rečnog saobraćaja
Kopneno-pomorskim integralnim sistemima transporta ostvaruje se uspješna kooperacija
između kopnenih, s jedne strane, i pomorskih sistema prevoza, s druge strane, a u cilju realizacije
neprekidnog transportnog lanca od proizvođača do potrošača. U okviru ovog transportnog sistema
učesnici koriste prednosti svake transportne tehnologije i ostvaruju veću proizvodnost transportnih
sredstava.
Osnovni cilj ovih sistema integralnog transporta jeste ostvarivanje jedinstvenog transportnog
procesa, što se postiže kombinovanjem prednosti različitih vidova transporta. Jednu od
najznačajnih karika u transportnom lancu, koji se realizuje ovim tehnologijama, predstavljaju luke,
odnosno terminal integralnog transporta, gdje se prikupljaju i pripremaju različite tovarne jedinice
(Slika 1 Tehnologija Ro-Ro ).
Slika1.Tehnologija RO-RO
-
-
Integralni pomorsko kopneni RO RO sistem transporta
Šarović
- 6
Goran IV
4
3. Integralni pomorsko-kopneni RO-RO sistem transporta
Ro-Ro transportnu tehnologiju možemo definisati kao: horizontalni ukrcaj ili iskrcaj
transportnih sredstava na točkovima (natovarenih kamiona, tegljača, prikolica, železničkih
vagona, spavaćih kola, autobusa s putnicima i sl.) koji se ukrcavaju/iskrcavaju na vlastitim
točkovima preko brodske ukrcajno-iskrcajne rampe koja spaja obalu i brodsko skladište (Roll-on-
dokotrljaj ili Roll-of-otkotrljaj).
Prema tome u grupu Ro-Ro brodova pripadaju brodovi za prevoz raznih vozila s vlastitim
točkovima, koja se prekrcavaju u brod ili iz broda preko brodske ili obalne rampe. U brodu se
vozila razvoze po palubama pomoću fiksnih i pokretnih rampi kao i pomoću specijalnih dizalica
kojima se spuštaju odnosno dižu s palube na palubu. Postoje i specijalni Ro-Ro brodovi za prevoz
automobila, zatim specijalni Ro-Ro brodovi za prevoz železničkih vagona (rail-road ferry), zatim
Ro-Ro kombinovani brodovi na kojima su tehnika, tehnologija i brodska skladišta prilagođena
pretežno za manipulaciju Ro-Ro ali postoji i jedan dio za kontejnere, glomaznu robu, rasutu robu i
barže, kao i Sto-Ro brod koji je zapravo samo specijalizovani ili prilagođeni brod za prevoz drvnih
proizvoda.
Ro-Ro tehnologija u odnosu na druge transportne tehnologije omogućava gotovo potpunu
integraciju drumskog i pomorskog, odnosno drumskog i željeznièkog transporta, željeznièko-
pomorskog i time povećava efikasnost prevoza i prekrcaja te snižava troškove transporta.
Ro-Ro tehnologija je znatno proširila mogućnost multimodalnog transporta “od vrata do vrata“ i
to najčešće s jednim transportnim dokumentom. Takođe, Ro-Ro brodovi su sposobni za prihvat i
transport tereta u svakom obliku i svake veličine, na primjer kamiona, drumskih prikolica, vagona,
kontejnera, paletizirane robe kao I specijalnih i volumeniziranih tereta. Ro-Ro tehnologija u
odnosu na ostalu transportnu tehnologiju (osim sistema LASH) zahtijeva najniže lučke investicije
jer joj je potreban samo jedan vez koji po dužini iznosi tek 1 cijelog brodskog veza. Ova
tehnologija pruža najveću mogućnost izmjene redosleda luka i ukrcaja-iskrcaja tereta, bez
redosleda.
-
-
Integralni pomorsko kopneni RO RO sistem transporta
Šarović
- 6
Goran IV
5
3.1 Osnovne karakteristike tehnologije Ro-Ro sistema
Potrebne su na području pomorskih luka velike površine za skladištenje i manipulisanje
Manji obim sredstava za manipulisanje i kraće operativne obale u odnosu na ostale
transportne tehnologije (RO-RO brodovi mogu upravno na operativnu obalu da pristanu)
Za manipulisanje dovoljne obične prelaznice (nisu potrebne dizalice i kranovi)
Postoje tri posebne kategorije tehnologije RO-RO sistema:
Ostvaruje se produžavanjem relacije kopnenog transporta preko moreuza (primer Lamanš).
Ovu kategoriju transporta čine uglavnom teška vozila drumskog teretnog saobraćaja
(kamioni i prikolice).
Ostvaruje se prevozom prikolica ili poluprikolica drumskog saobraćaja bez vučnih vozila i
vozača (primer Sredozemlje, Baltičko i Sjeverno more).
Predstavlja prevoz različite kontenerizovane ili nekontenerizovane robe tovarene za
potrebe manipulisanja na području pomorskih luka na odgovarajuće pokretne nosače
(prikolice sa spuštenim podom). Primjena na dugim relacijama pomorskog saobraćaja.
Transportne usluge RO-RO sistema obuhvataju prevoz veoma različitih roba (kontejnera, vozila
drumskog saobraćaja i roba raznih vrsta) a sve se više grade i eksploatišu kombinovani brodovi
RO-RO sistema (na dužim relacijama transport kontenera i vozila drumskog teretnog saobraćaja).
Na kraćim relacijama ova tehnologija obezbjeđuje tehnološki kontinualan nastavak relacija
kopnenog saobraćaja (prevoz robe i automobila).
Slika 4. Kombinovani RO-RO brod za prevoz drumskih vozila i kontejnera
RO-RO sistem ne zahtijeva velika i komplikovana lučka postrojenja (dovoljno prelazni mostovi,
skladišta) ali zahtijeva velike investicije u transportna sredstva.
