3
VISOKA ŠKOLA “CEPS-CENTAR ZA POSLOVNE STUDIJE”KISELJAK
Studijski program Promet
Studijski smjer Cestovni promet
Redžo Serhatlić
SEMINARSKI RAD
INTERMODALNE TOVARNE JEDINICE
U Kiseljaku,2013.godine
4
VISOKA ŠKOLA “CEPS-CENTAR ZA POSLOVNE STUDIJE”KISELJAK
Studijski program
Promet
Studijski smjer Cestovni promet
Redžo Serhatlić
SEMINARSKI RAD
INTERMODALNE TOVARNE JEDINICE
Mentor
Student
Pred.VŠ.mr.Igor Marković , dipl.ing. Serhatlić Redžo
U Kiseljaku, 2013.godine
6
1.UVOD :
Predmet ovog seminarskog rada je upoznavanje sa suštinom i prednostima intermodalne
tovarne jedinice, novi tehničko-tehnoloških rješenja koji omogućuju ovaj koncept, kao i
faktorima koji utiču na domene učešća pojedinih vidova u intermodalnim transportnim
lancima.
Osnovna filozofija tehnologije konbiniranog transporta zasniva se na zajedničkim
interesima sudionika u transportnom lancu koji se realizira zahvaljujući kompatibilnosti
transpornih sredstava i korištenju odgovarajuće standardizirane intermodalne teretne
jedinice.
Tradicionalno “takmičenje” između različitih vidova transporta ima za poslijedicu
saobraćajni sistem koji je segmentiran-podjeljen i neintegrisan. Svaki od vidova saobraćaja
nastoji da iskoristi sopstvene prednosti u kategorijama troškova, usluga, pouzdanosti I
sigurnosti, a često u suprotnosti sa njegovim eksplotaciono tehničkim odlikama.
Nerijetko je slučaj da se transportni zahtjevi koji odgovaraju jednom vidu prevoza
(npr.masovni prevoz tereta željenicom) realizuju drugim vidom (drumski prevoz). Dodatno,
učesnici različitih vidova saobraćaja svoju konkurenciju posmatraju sa sumnjom i
nepovjerenjem ,što rezlutuje nedovoljnom saradnjom vidova prevoza u toku jednog
transportnog lanca.
Intermodalna tovarna jedinica je sastavljena od više manjih jedinica povezanih u jednu
cjelinu, sa odgovarajućim dimenzijama, pri čemu se ona tokom transporta ne mjenja.
Zajednička osnova svih ovih stavova i tehničkih rješenja jeste omogućavanje što lakše
promjene prevoznog sredstva, odnosno što lakši prelazak sa jedne na drugu vrsu prevoznih
puteva.
U teretnom saobraćaju, to znači olakšavanje pretovara. Utovar i istovar sastavni su djelovi
prevoznog procesa od kad on postoji. Pri promjeni vrste puta ili karakteristika zahtjeva za
prevozom potrebno je izvršiti i pretovar sa jednog na drugo prevozno sredstvo.Unaprjeđenje
kako u smislu svatanja pretovara kao sastavnog djela procesa prevoženja, tako i u smislu
razvoja tehnike i tehnologije koja olakšava pretovar dalo je podrstek razvoju integrisanog
saobraćajnog sistema.
Integrisani saobraćajni sistem podrazumjeva iskorištenje prednosti svih vidova transporta
(eng.transportation modes) u toku transportnog lanca konceptom intermodalnosti, odnosno
intermodalnog transporta.
7
S obzirom da je saradnja vidova prevoza u istom transportnom lancu usko vezan za
tehnologiju pretovara, pojava i razvoj intermodalnosti se vezuje za nastavak i razvoj
kontenerskog transporta.
Intermodalni transport je često spominjan među najvažnijim prioritetima za razvijanje
evropskog trasportnog sustava u održivom smjeru.
Povečanjem poreza, cjene goriva, problema zagušenosti prometnica i klijanjem svijesti o
okolišu među organizatorima transporta takođe se industrija cestovnog prijevoza
zainteresirala za intermodalni transport. Intermodalni transport poduzeća morat će se
posvetiti uvođenjem logističkih procesa zbog svoje konkuretnosti na tržištu, koji će moći
temeljiti jedino na smanjenim cjenama.
9
Tovarna jedinica može biti ili vozilo ili intermodalna transportna jedinica (Intermodal
Transport Unit- ITU). Evropska komisija (The Europen Commission –EC) definira intermodalni
transport kao ; Kretanje tereta u kome se koriste najmanje dva različita vida transporta
(cestovni, željeznički, vodeni, zračni) u transportnom lancu od vrata do vrata.
Uzimajući u obzir navedeno, definicija intermodalnog transporta bi bila ; Intermodalni
transport je sistem koji podrazumjeva od vrata do vrata pod odgovornoću jednog prevoznika
tj. operatora intermodalnog transporta, uz učešće najmanje dva vida transporta (u prjevozu
tereta bez promjene tovarno manipulativne jedinice.)
2
Konbinirani transport je intermodalni transport kod koga se najveći dio transportnog puta
realizira željezničkim ili vodenim prijevozom, a početno-završne operacije se obavljaju
primjenom cestovnih transportnih sredstava.
Integralni transport je pojam koji je prihvaćen i bio u upotrebi u Jugoslaviji nekoliko decenija.
Pored transporta kontejnera, djelova vozila ili kompletnih vozila jednog vida transporta
(cestovnog, željezničkog, vodenog) drugim vidom transporta, obuhvaća i primjenu paletnih
sistema.
2
F.Kiso
, Intermodalni transport, Sarajevo, 2004
