Sadržaj:
Postavka projektnog zadatka
2
1. Uvod
3
2. O preduzeću
4
3. Nivo konkurentskih cena za navedene proizvode
5
4. Politika cena
8
5. Pokretači troškova i struktura troškova proizvodnje
10
6. Razlike produktivnosti za pojedine proizvode i nivo produktivnosti preduzeća 13
7. Struktura troškova proizvodnje
15
8. Optimalna politika naručivanja sa aspekta troškova zaliha
16
9. Zaključak
18
Literatura
19
Postavka projektnog zadatka
Za preduzeće fabrika ulja “Banat” ad. koje posluje u oblasti prehrambenih proizvoda sa 157
zaposlenih poznati su sledeći podaci o poslovanju u 2013. godini:
ukupni prihod 3.653.048 din ,
ukupni troškovi 3.138.292 din,
troškovi kamata 520.000 din,
investicije 800.000 din,
amortizacija 82.286 din
proizvodni program:
Proizvod
Cena koštanja
Cena prodaje
Vreme izrade
Proizvedena
količina
Prosečno
stanje zaliha
A
75 din
111 din
1 min
168.000
50.000
B
289din
356din
2 min
40.200
15.206
C
380 din
450 din
4 min
50.060
20.501
D
190din
250din
4 min
35.000
7.050
E
265din
305din
3 min
28.000
5.840
F
110din
150din
2 min
46.350
17.390
G
245 din
315 din
2 min
60.570
30.407
Potrebno je :
1. Utvrditi nivo konkurentskih cena za nevedene proizvode,
2. Definisati politiku cena,
3. Definisati pokretače troškova,
4. Analizirati razlike produktivnosti za pojedine proizvode i nivo produktivnosti preduzeća,
5. Odrediti strukturu troškova proizvodnje,
6. Odrediti optimalnu politiku naručivanja sa aspekta troškova zaliha.
1
2. O PREDUZEĆU
Fabrika “Banat” ad. je osnovana 12-og maja 1961. god. kao pogon za proizvodnju
ricinusovog tehničkog ulja. Proizvodni pogon počinje 1963. god. sa kapacitetom prerade od 24
t/dan ricinusovog semena. Nakon rekonstrukcije, 1967. god., kapacitet prerade se udvostručava.
Pored semena ricinusa, počinje prerada i ostalih biljnih kultura, pre svega suncokreta, soje i
uljane repice, tako da od tada fabrika proizvodi tehničko ricinusovo ulje, kao i sirova biljna ulja
suncokreta, soje, repice i njihove uljne pogače. Razvoj fabrike se nastavlja i tokom 1969. god.,
kada je počela izgradnja silosa, skladišnog kapaciteta 10.000t suncokreta, kao i sušare za seme.
U toku 1974. god. počinje izgradnja novog pogona, sa postrojenjem koji će imati
kapacitet prerade od 290 t/dan suncokretovog semena. U sklopu pogona je i postrojenje za
ekstrakciju uljnih pogača, tako da fabrika od 1977. god. proizvodi sirova biljna ulja i uljne
sačme.
Naredni korak u pravcu razvoja predstavlja izgradnja silosa skladišnog kapaciteta 28.000t
suncokreta, i izgradnja sušare za seme sa pratećim objektima. Ovo fabriku svrstava u red
najvećih proizvođača u uljarskoj industriji, i na tadašnjem državnom prostoru. U periodu 1985.-
1988. god., je izgrađena još jedna kotlarnica, sušara za seme, kao i rezervoari za skladištenje
sirovog ulja, tako da fabrika raspolaže rezervoarima za ulje ukupnog kapaciteta preko 16.000 t.
1996. god. je doneta odluka o izgradnji pogona za preradu ulja postupkom fizičke rafinacije,
koji bi fabrici omogućio jedinstvenu poziciju na domaćem tržištu i svrstao je u red najmodernijih
prerađivača i u svetskoj uljarskoj industriji. Prerada ulja postupkom fizičke rafinacije počinje
1998. god. Fabrika nastavlja da se razvija i tokom 2003. god. kada kupuje postrojenje i objekte
za sušenje i skladištenje uljarica, i u "Starom pogonu" pokreće proizvodnju devičanski
presovanog ulja od semena tikve golice, kao i proizvodnju ulja od semena suncokreta
visokooleinskog tipa Olivko. Ovom proizvodnjom fabrika postaje ekskluzivni proizvođač ove
vrste ulja na našem tržištu. Ugradnjom nove opreme, 2004 god. povećan je kapacitet prerade na
400 t/dan suncokreta. U istoj godini, tj. neposredno nakon toga, je ugrađena i nova linija za
pakovanje ulja u PET ambalažu, koja omogućava pakovanje od 168.000 l/dan rafinisanog ulja,
rekonstruisan je i deo pogona za proizvodnju i izgrađeni su novi rezervoari za rafinisana ulja.
Dalji razvoj fabrika očekuje u pravcu proizvodnje još šire palete proizvoda salatnih i začinskih
ulja, u izgradnji većih skladišnjih kapaciteta kao i u proširenju kapaciteta proizvodnje[1].
3
3. Nivo konkurentskih cena za navedene proizvode
Pri donošenju odluka o cenama svojih proizvoda i usluga, najveći broj preduzeća
pokušava da sagleda i ponašanje drugih preduzeća koja su mu konkurencija. Zbog toga,
preduzeće treba da odredi svoje cene prema cenama ostalih preduzeća, odnosno konkurenciji, a
koje mogu biti iste, niže ili više. Ono što treba posebno naglasiti jeste činjenica da se ne
sagledava samo postojeća, već, i potencija-lna konkurencija, pod uslovom da su ograničenja za
ulazak novih preduzeća u granu manja. Konkurentski orijentisane cene se se formiraju u slučaju
kada promene svojih cena vrši preduzeće uglavnom na reakcije promena cena konkurentskih
preduzeća. Za preduzeća koja su prihvatila konkurentski orijentisane cene važno je istaći da ona
pre reaguju na promene cena konkurenata, nego na promene koje se javljaju kod tražnje ili kod
troškova. Ovo je značajno, jer pariranje konkurenciji i održavanje tržišnog učešća su osnovni
ciljevi strategija preduzeća. Odluke o cenama koje su konkurentski orijentisane su (slika 1.):
Slika 1. Orijentacija cena u odnosu na konkurenciju
Kada nema konkurencije ili je ona stabilizovana, a radi se o običnim i standardizovanim
proizvodima, pomeranje cena ni u jednom ni u drugom pravcu, nisu moguća, a ni poželjna.
Prilikom analiziranja tržišta, prva podanaliza je analiza ponude na tržištu. Ona se
suštinski svodi na detaljno proučavanje konkurencije. Konkurencija se može podeliti na strane i
domaće konkurente, s tim da se strani konkurenti mogu posmatrati kao inostrana kompanija iste
delatnosti, ili kao domaća kompanija koja uvozi strane proizvode slika 2. Mnogo je lakše nositi
se sa domaćim uvoznikom, nego sa internacionalnim gigantima u istoj branši[2].
4
