u   Londonu   i   Royal   Radar   Establishment   u   Norveškoj.   Te   je   godine   DARPA   pokrenula
istraživački  program  koji  je trebao  istražiti  tehnike i  tehnologije  za  međusobno  povezivanje
različitih mreža. Projekat je nazvan Internetting project, a sistem mreža koji je bio produkt
istraživanja, nazvan je "Internet". Sastav protokola, koji je nastao ovim projektom, postao je
poznat   kao   TCP/IT   Protocol   Suite   (nakon   što   su   razvijeni   protokoli   Transmission   Control
Protocol (TCP) i Internet Protocol (IP). Godine 1979. Tom Truscott i Jim Ellis, studenti s Duke
Universitya i Steve Bellovin sa fakulteta u Sjevernoj Karolini uspostavili su prve USENET
newsgrupe. Korisnici iz čitavog svieta priključili su se diskusijskim grupama u razgovorima o
mreži, politici, religiji i hiljadama drugih tema.

Godine 1982. po prvi put je upotrijebljen termin internet.
Godine 1983. TCP/IP je postao jedinstveni jezik interneta.
Godine 1987. broj hostova interneta prelazi 10 000. Od 1988. godine internet postaje jedno

od osnovnih sredstava komunikacije, a počinju se javljati i pitanja privatnosti i sigurnosti u
digitalnom svetu. Ta pitanja su postala još naglašenija iste godine, kada je program nazvan
"internet crv" privremeno onesposobio između 6000 i 60 000 hostova interneta.

Godine 1990. ARPANET prestaje postojati. Iste godine broj hostova prelazi 300 000.
Godine 1991. rođen je The World Wide Web. Na fakultetu u Minnesoti grupa istraživača

koju je vodio programer Mark MaCahill stvara "Gopher", prvi point-and-click način navigacije
po datotekama na internetu.

Te iste, 1991. godine, Tim Berners-Lee, koji je radio u laboratoriju CERN u Švajcarskoj,

izumeo je kod "alt.hypertekst", koji je omogućio kombinovanje reči, slike i zvuka na stranicama
weba.

Godine 1996. postoji više od 10 miliona hostova.
Danas je broj internet korisnika presao brojku od 350 miliona, i svakim danom je u porastu.

2. Internet – upotreba danas

Internet možemo definisati kao svetsku računarsku informacijsku mrežu, sastavljenu od

velikog   broja   manjih   međusobno   povezanih   računarskih   mreža,   koja   omogućava   prenos
informacija   između   računara   koji   čine   mrežu.  To   je   najveća   mreža   koja   povezuje   milione
računara, lokalne (LAN) i raširene (WAN) mreže u zajedničku mrežu. Računari i pojedine mreže
pritom su u internet povezani na različite načine. Tako razlikujemo više vrsta veza kojima se
služi internet. S jedne strane prosečni korisnik se spaja na internet putem modema, wireless-a,
ADSL-a. S druge strane postoje veze kojima se povezuju računari koje zovemo serveri, hostovi
ili čvorovi. To su većinom snažni računari sposobni za obradu ogromnih količina podataka, a
upravo preko njih se pojednici spajaju na internet. Serveri su najčešće umreženi satelitskim ili
radijskim vezama, optikom ili telefonskim kablovima.  Jednom kada računar uspostavi vezu sa
serverom   koji   sadrži   tražene   informacije,   server   ih   šalje   u   obliku   datoteke   (file).  Poseban
program zvan webčitač (browser) omogućava korisniku traženje dokumenta.

Slika 3. Internet explorer Slika 4. Netscape Slika 5. Opera

E-mail je Servis koji koristi SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) odnosno POP3 (Post

Office Protocol 3) - protokole koji omogućuju prenošenje elektronske pošte preko interneta. Taj
servis od samog početka interneta jedan je od najpopularnijih servisa, a to će i dalje ostati tako
zbog njegove važnosti u komunikaciji.

Gopher je Servis više manje sličan webu s tim da nema mogućnost zajedničkog

prikazivanja teksta i slike. Pojavio se nešto pre weba te je bio popularniji od njega sve do pojave
prvih grafičkih čitača (browser-a).

World Wide Web je grafički hipertekstualni način upotrebe interneta koji koristi protokol

HTTP za prenošenje stranica weba i drugih podataka preko interneta (sa servera do računara).
Web stranice pisane su u HTML (Hypertext Markup Language) jeziku. Za taj način upotrebe
interneta   posetilac   mora   upotrebljavati   čitač   weba,   koji   omogućuje   pregledavanje   stranica
pisanih u jeziku HTML. Bitne razlike po kojima se web razlikuje od ostalih načina upotrebe
interneta   je   to   što   omogućava   hipertekstualne   veze   između   dokumenata,   što   omogućuje
kombinovano   prikazivanje   teksta,   slika,   zvuka   i   videa,   dakle   omogućuje   integraciju
informacijskih sadržaja. Osnovni cilj hiperteksta je spremanje sadržaja u računar na takav način
da ga korisnik može pregledavati i pretraživati na bilo koji način koji mu trenutno odgovara.
Time   se   potpuno   osigurava   sloboda   korisnika   u   procesu   pretraživanja,   a   svaki   sadržaj   nosi
oznaku veze s drugim sadržajem. Mreža veza čini strukturu modela hiperteksta. Veze imaju dva
kraja: izvor i odredište.

HTML je zamišljen kao koncept namenjen opisivanju sadržaja i strukture stranica weba.

On definiše kako će se slika ili bilo koji drugi objekat na stranici weba postaviti u odnosu na
tekst. Dokument napisan u jeziku HTML obično se naziva stranica HTML-a ili weba. Takve
stranice izrađuju se kada se bilo kakav dokument (tekstovi, slike, muzika, filmovi) žele objaviti
na webu. To je protokol na kojem se zasniva web. Dok jezik HTML omogućava istodobno
prikazivanje teksta i slike protokol HTTP se brine kako će te slike i tekst biti prenošeni preko
interneta. Još jedan važan element weba je Uniform Resource Locator (URL). To je koncepcija
adresiranja   koja   se   koristi   u     browserima.   Pomoću   URL-a   može   se   pozvati   svaki   dostupan
dokument na internetu.  URL adresa se sastoji od imena protokola koji se želi koristiti, imena
servera kojem se želi pristupiti i od tačnog mesta (direktorijuma) na serveru na kojem se nalazi
dokument kojem želite pristupiti.

U browser se URL upisuje u sljedećem obliku:

http://www.dif.bg.ac.yu/~informatika/index.htm

Pritom je http protokol koji se koristi, www. dif.bg.ac.yu je ime servera koji se poziva, a

informatika je direktorijum u kojem je početna stranica index.htm

3. Primena, zloupotreba i zaštita

ili više tačaka. Jedinica podataka na ovom sloju je

frame

(okvir).



Mrežni sloj

- Služi za prenos podataka unutar i između mreža, upravlja zagušenjima,

evidentira promet, transformiše adrese i prepakuje podatke prema potrebi. Jedinica
podataka na ovom sloju je paket.



Transportni sloj

- Osigurava siguran prenos podataka do krajnjih tačaka. Podatke

deli u segmente.



Sloj sesije

- Sloj zadužen za početak, održavanje i prekidanje sesije.



Sloj prezentacije

- Sloj zadužen za formatiranje podataka. Omogućava komunikaciju

između raznorodnih okruženja.



Sloj aplikacije

- Sloj najbliži korisniku. Najveći broj funkcija koje se izvode u ovom

sloju određen je od strane korisnika.

4.2 Pasivni mrežni elementi

●

Kabl:

predstavlja 2 ili više žica (najčešće bakarnih) ili optičkih vlakana međusobno

odvojenih, najčešće oklopljeni zaštitnim omotačem. Kombinovani kablovi sadrže i
bakarne žice i optička vlakna. Fleksibilnost kabla se povećava kombinovanjem više tanjih
vlakana umesto jedne žice. Ovakav pristup pored fleksibilnosti obezbeđuje i veću
otpornost tj. dugotrajnost.

●

Kabovi sa uvrnutim paricama (twisted pair cable):

predstavljaju najčešću

formu žica u kablovima. Kod ovih kablova su žice omotane jedna oko druge u
cilju otklanjanja elektromagnetnih smetnji. Broj uplitanja po metru čini deo
specifikacije tipa kabla jer što je broj uplitanja po metru veći, veća je otpornost
kabla na elektromagnetne smetnje.

●

Kabovi sa uvrnutim paricama:



Shielded Twisted Pair (STP):

poseduje omotač oko svakog para žica tako

da nudi dobru zaštitu od elektromagnetnih smetnji.



Screened Shielded Twisted Pair (S/STP):

sličan STP kablu s tim što nudi

i dodatni zaštitni omotač, kao kod koaksijalnih kablova.



Unshielded Twisted Pair (UTP):