Poljoprivredna i medicinska škola
Bijeljina
Maturski rad
Tema
: Sprovođenje ishrane hirurških
bolesnika
Učenik: Mentor:
Dejana Ilić Snježana Stanković
Bijeljina,2018. Godine
Sprovođenje ishrane hirurških bolesnika
1. OPŠTI POJMOVI O ISHRANI
1.1. Predmet izučavanja nauke o ishrani
Pod pojmom ishrana podrazumijeva se unošenje razliĉitih supstanci organske i
neorganske prirode u organizam, koje sluţe za obnavljanje i izgradnju ćelija i tkiva i
koje oslobađaju energiju koju koristi organizam. Sve te supstance zovu se jednim
imenom hranljive materije.
1.2. Značaj ishrane za zdravlje čovjeka
Hrana održava život i pokreće društvo i pojedinca. Bez hrane ne mogu rasti
niti se razvijati ni biljka ni ţivotinja ni čovjek.
Ona ima sposobnost da upravlja biohemijskim procesima na ćelijskom nivou,
tamo gdje počinje i završava se sve ono što je vezano za zdravlje. Hrana ima
moć da podstiĉe um i podiže raspoloženje.
2.HRANLJIVE MATERIJE
2.1. Podjela hranljivih materija
U prehrani ljudi mogu koristiti sve vrste zdravstveno ispravnih namirnica jer s
prehrambene taĉke gledišta, odreĊena vrsta namirnica, sama po sebi nije ni “dobra”
ni “loša”. Najbolji savjet je da ljudi jedu raznovrsne namirnice a da ukupnu koliĉinu
hrane rasporede u više obroka tokom dana.
Dejana Ilić
3
Sprovođenje ishrane hirurških bolesnika
Podjela hranljivih materija:
-
Prema porijeklu:
ORGANSKE: ugljenohidrati (šećeri), masti, bjelančevine i vitamini
NEORGANSKE: mineralne materije i voda
2.1.1. UGLJIKOHIDRATI
Hranljive materije koje imaju veliku važnostu svakoj zdravoj ishrani. Osnovna
uloga im je energetska.
1 g ugljikohidrata= 4 kcal ili 17 kJ.
Podjela ugljenohidrata:
1) Jednostavni šećeri:
a) Monosaharidi- glukoza- najvaţniji jednostavni šećer u ljudskom organizmu,
otopljena u krvi, izvor energije za sve organe i mišiće; fruktoza (voćni šećer)-voće,
med; galaktoza (mliječni šećer)
b) Disaharidi: saharoza (kuhinjski šećer)- nalazi se u šećernoj repi i trski; laktoza
(mliječni šećer)- sastojak mlijeka; maltoza (šećer u sladu)- nalazi se u svježim i
fermentiranim namjernicama
2) Složeni šećeri- Polisaharidi (škrob, glikogen, celuloza)-
Dijele se na biljne polisaharide (škrob i celuloza) i životinjske (glikogen)
Razgradivi ugljenohidrati- razgraĊuju se do jednostavnih šećera, resorbuju
putem tankog crijeva i metabolišu- relat konst konc glukoze u krvi. Višak-
deponovanje u jetri i mišićima (glikogen) a preostali dio- masno tkivo.
Nerazgradivi (prehrambena vlakna)- uglavnom biljnog porijekla (celuloza)- ne
mogu se iskoristiti kao izvor energije, nego se u debelom crijevu samo
djelomično razgrađuju.
Dejana Ilić
4
