S E M I N A R S K I R A D
Predmeta: Sociologija
Tema: ”Islam i njegov uticaj na društvo”
SADRŽAJ
Uvod………………………………………………………………….
Religija…………………………………………………………….….
Religija,
društvene
promene
i
obrazovanje……………………
Podela religija………………
…
……………………………….
Islam………………………………………………………………….
Džamija……………………………………..………………….
Socijalna prava i njihova zaštita u islamu……………….
……
Socijalna nepravda i društvo……….…………………………
Položaj čoveka u društvu…………………………………
…
………
Rad i islam…………………………………………………………..
Šerijatsko pravo i rešavanje socijalnih
problema……………………
svim njima postoji pojam i predpostavka apokalipse posle koje sledi
“
strašni sud
”.
Temeljna demarkaciona linija između islama i drugih religija
počiva u činjenici da je islam manje vera
ortodoksije
a više
ortoprakse
. Islam je, kako bi rekao Marks ,,sa filozofije bića prešao na
filozofiju čina''. Dok se hrišćanstvo, primera radi, fokusira na ljubav
kao vrhovnu ideju, islam se koncentrše na čin, u hrišćanstvu je
središnja nauka teologija u islamu u središtu počiva šerijat kao zakon
kojim se regulišu društveni odnosi. Otud je ideja vere u kontekstu
islama nerazdvojiva od samoga čina koji je njen plod i prirodni
rezultat. Možemo konstatovati da islamski “svjetopogled” i u
segmentu socijalnih prava ne bi bio sprovodiv bez
šerijata
kao
pravnog sistema koji osigurava mehanizme njegove realizacije.
Šerijat reguliše odnose svetovnog i religijskog prava. Kao
područje prostiranja njegovih normi navodi se regulisanje odnosa
čoveka i njegovog Stvoritelja kao i svih međuljudskih odnosa i
relacija. Polazeći od takvog koncepta, vrednosti koje podupire i štiti
šerijat nisu samo pravna materija, već su istovremeno i temeljne
verske dužnosti muslimana. U standardnim delima
usuli fikha
navodi
se da je glavni cilj šerijata postizanje dobrobiti i otklanjanje nereda.
1.
Religija
„Sve religije priznaju bitije Božije. Sve priznaju Boga kao
prvouzročnika svega što postoji. Sve priznaju realnu vezu božanske sile
sa čovjekom. Sve priznaju da Bog zahtijeva ispunjavanje moralnog
zakona, sve priznaju, osim materijalnog, i nevidljivi svijet; sve priznaju
zagrobni život.“
- Valentin Svencicki, O Bogu
1)
Nastanak i potreba za pojavom religije nije do kraja razjašnjena
tema. U suštini postoje tri osnovne grupe teorija religije. Prema prvoj,
religija je izum jedne (obično vladajuće odnosno privilegovane)
grupe ljudi kao sredstvo zaštite privilegija iste te grupe ljudi. Prema
drugoj grupi teorija, religija je trajna egzistencijalna karakteristika
ljudskog bića. Najzad, prema trećoj grupi teorija, religija je samo
ljudska sklonost ka sujeverju, proizašla iz nedovoljnog poznavanja
prave prirode stvari.
O nastanku religije postoje različita tumačenja. Najpoznatija su:
teološko, psihološko, prosvetiteljsko i marksističko
. Pristalice
teološkog
tumačenja nastanka religije tvrde da je religija urođena
čoveku. Po
psihološkom
shvatanju religija je nastala kao rezultat
čovekovog emocionalnog odnosa prema prirodi, prema višim,
natprirodnim silama. Prema
prosvetiteljskom
shvatanju religija je
nastala kao rezultat čovekovog neznanja i nemoći da objasni mnoge
prirodne pojave. Po
marksističkom
tumačenju religija je društvena i
istorijska kategorija. To znači da ona ne postoji od kako postoji svet i
ljudi već da je nastala na određenom stepenu društvenog razvoja.
2)
Prvi oblici religije javljaju se još u prvobitnoj ljudskoj zajednici
kao posledica čovekovog uviđanja da se mnoge stvari u prirodi (suše,
poplave, munje, gromovi i sl.) dešavaju i bez njegove volje i da on na
te pojave ne može da utiče kao ni da ih kontroliše, bez obzira na to
koliko se trudio. To je navelo čoveka da posumnja u postojanje nekih
natprirodnih sila koje sve to kontrolišu. U tom trenutku su u
čovekovom umu nastali prvi oblici „bogova“ koji su simbolizovali
jedinstvene moći koje suvereno i bez konkurencije vladaju
čovekovim postojanjem. Čovek je nastojao da ove sile umilostivi
molitvama i žrtvovanjem.
1)
http://sr.wikipedia.org
2)
Petković Dr Vlajko, „Sociologija“, VPŠ, Čačak, 2008.godine
