Jelena Orešković
Ispitivanje utjecaja pomoćnih tvari
na fizičku stabilnost suspenzije posakonazola
DIPLOMSKI RAD
Predan Sveučilištu u Zagrebu Farmaceutsko-biokemijskom fakultetu
Zagreb, 2015.
Ovaj diplomski rad je prijavljen na kolegiju Industrijska farmacija Sveučilišta u Zagrebu
Farmaceutsko-biokemijskog fakulteta i izrađen u PLIVI Hrvatska d.o.o. pod stručnim
vodstvom dr. sc. Biserke Cetine-Čižmek, znanstvene savjetnice, PLIVA Istraživanje i razvoj.
Srdačno se zahvaljujem svojoj mentorici dr. sc. Biserki Cetini-Čižmek na stručnom vodstvu i
savjetima prilikom izrade i pisanja ovoga rada. Veliko hvala mr. sc. Ivi Tunjić na nesebičnoj
pomoći te na pruženom teorijskom i praktičnom znanju. Zahvaljujem svim dragim ljudima u
PLIVI na odjelu Pretformulacije na pomoći, gostoprimstvu i vrijednim savjetima.
Veliko hvala najdražoj profesorici dr. sc. Lidiji Bach-Rojecky koja je kod mene razvila ljubav
prema mome pozivu.
Najveća zahvala mojim roditeljima, seki Luciji te cijeloj mojoj obitelji i prijateljima na
pruženoj ljubavi, strpljenju i potpori tijekom studiranja.
3.2.3.2. Mikroskopska analiza ....................................................................................... 24
3.2.3.3. Izgled suspenzija ............................................................................................... 25
3.2.3.4. Resuspenzibilnost .............................................................................................. 25
3.2.4. KUT MOČENJA ..................................................................................................... 25
4. REZULTATI I RASPRAVA .............................................................................................. 27
4.1. MORFOLOŠKA KARAKTERIZACIJA POSAKONAZOLA .................................... 28
4.1.1. OPTIČKA MIKROSKOPIJA ................................................................................. 28
4.1.2. PRETRAŽNA ELEKTRONSKA MIKROSKOPIJA ............................................. 29
4.1.3. LASERSKA DIFRAKCIJA SVJETLOSTI PRI NISKOM KUTU ........................ 31
4.1.4. DINAMIČKO RASPRŠENJE SVJETLOSTI ........................................................ 33
4.2. KARAKTERIZACIJA SUSPENZIJA .......................................................................... 35
4.2.1. ZETA-POTENCIJAL ............................................................................................. 35
4.2.2. MIKROSKOPSKA ANALIZA .............................................................................. 37
4.2.3. IZGLED SUSPENZIJA .......................................................................................... 39
4.2.4. RESUSPENZIBILNOST ........................................................................................ 40
4.3. KUT MOČENJA ........................................................................................................... 41
5. ZAKLJUČCI ....................................................................................................................... 43
6. LITERATURA .................................................................................................................... 46
7. SAŽETAK / SUMMARY ................................................................................................... 49
3
Imidazoli su manje selektivni od triazola, zato imaju veću incidenciju interakcija s drugim
lijekovima i više nuspojava. (Katzung i sur., ured., 2011.)
1.3. POSAKONAZOL
Posakonazol je antifungalni lijek, najnoviji triazol. On ima najširi spektar od svih
azolnih antifungalnih lijekova. (Katzung i sur., ured., 2011.)
Proizvela ga je Schering-Plough korporacija te ga je američka Agencija za hranu i
lijekove (FDA) prvi put odobrila 15. rujna 2006. pod zaštićenim imenom Noxafil u obliku
oralne suspenzije. (www.medscape.org)
Danas je dostupan u obliku injekcije (18 mg/mL), tablete s produženim oslobađanjem
(100 mg) i oralne suspenzije (40 mg/mL). (www.merck.com)
1.3.1. TERAPIJSKE INDIKACIJE
Posakonazol se koristi za liječenje odraslih (18 godina i više) sa sljedećim gljivičnim
oboljenjima, kod netoleriranja drugih antifungalnih lijekova (amfotericina B, itrakonazola ili
flukonazola) ili kad nema napretka nakon najmanje 7 dana liječenja s drugim antifungalnim
lijekovima:
invazivna aspergiloza (gljivična infekcija uzrokovana vrstama roda Aspergillus),
fuzarioza (gljivična infekcija uzrokovana vrstama roda Fusarium),
kromoblastomikoza i micetom (dugoročne gljivične infekcije kože ili tkiva
neposredno ispod kože, spore gljivica najčešće dođu na ranu pomoću trna ili krhotine),
kokcidioidomikoza (gljivična infekcija pluća uzrokovana udisanjem spora).
Posakonazol oralna suspenzija se koristi i kao prva linija za liječenje „mliječca“,
gljivične infekcije usta i grla uzrokovane vrstama roda Candida. Koristi se kod bolesnika s
teškom infekcijom ili kod bolesnika s oslabljenim imunološkim sustavom kada lijekovi
primjenjeni lokalno ne djeluju.
Posakonazol oralna suspenzija, otopina za injekciju ili gastrorezistentna tableta se
mogu koristiti za sprječavanje invazivnih gljivičnih infekcija kod pacijenata čiji je imunološki
