1. DEFINICIJA URBANIH POTREBA I URBANIH F-JA I NJIHOV
MEDJUSOBNI ODNOS.
Sa stanovišta urbanističke prakse urbane potrebe se prvenstveno odnose na
PROSTORNO-FIZIČKI OKVIR,tj. na PROSTORNU STRUKTURU URBANOG
SKLOPA u okviru koje se zadovoljavaju individualne i društvene potrebe ljudi
Sistem URBANIH POTREBA prepoznajemo u nekoliko OSNOVNIH URBANIH
FUNKCIJA koje svaki grad mora da razvija i na neki način organizuje da bi uopšte i
mogao da egzistira kao socijalno-prostorni sistem.
2. OSNOVNA SVOJSTVA STANOVANJA KAO URBANE F-JE.
Urbanistička svojstva stanovanja
Prostorni kontekst stanovanja
Arhitektonska svojstva stanovanja
Arhitektonski sklop stanova, stambenih zgrada i kompleksa
Stanovi mogu imati slična
arhitektonska svojstva
a da se bitno razlikuju po svojim
urbanističkim svojstvima
Važnija urbanistička svojstva:
•
povoljna i ekonomična gustina naseljenosti
•
pravilna orijentacija i insolacija stanova i zgrada
•
povoljan položaj zgrada u odnosu na ostale sadržaje,
posebno saobraćaj i slobodne površine ...
3. ODNOS STANOVANJA SA OSTALIM URBANIM FUNKCIJAMA I
DELATNOSTIMA (NA NIVOU GRADA, DELA GRADA, STAMBENOG
PODRUCJA)
STANOVANJE - Višedimenzionalna, složena urbana funkcija
Javlja se kao gradska funkcija, što znači da KORESPONDIRA SA
OSTALIM FUNKCIJAMA na svim prostorno-funkcionalnim nivoima
Ima veoma SLOŽENU UNUTRAŠNJU STRUKTURU, koja proizilazi iz
prisustva više elemenata različitih karakteristika, oblika i tokova razvoja
RAZNOVRSNOST OBLIKA I VIDOVA STANOVANJA
, njihov stalni
razvoj i menjanje
4. OSNOVNA SVOJSTVA LOKACIJE NAMENJENE STANOVANJU
o
zdravi uslovi prirodne sredine
o
blago nagnuti tereni južne orijentacije
o
blizina vodenih površina i tokova
o
položaj u blizini zelenih i rekreativnih površina
o
dobra saobraćajna povezanost
o
blizina centra grada
o
povoljan položaj prema industrijskoj zoni
o
zdravi uslovi za miran porodičan život i socijalne kontakte
Stanovanje zauzima oko 70% gradske teritorije
5. OSNOVNI CILJEVI URBANISTICKE REGULACIJE U OBLASTI
STANOVANJA
o
Ekološki komfor
o
Bezbednost i privatnost stanovanja
o
Dobra prostorna dostupnost
o
Celovitost stambenog ambijenta
o
Zadovoljavajući nivo socijalizacije društvene zajednice
Ekološki komfor
Zavisi od odnosa prirodnih uslova i kompozicije fizičkih struktura
Osunčanje
Provetravanje
Izloženost uticajima buke
Izloženost uticajima zagađenja vazduha
Bezbednost stanovanja
Kvalitet koji zavisi od:
odnosa sa drugim funkcijama, naročito saobraćaja
intenziteta nestambenih sadržaja i aktivnosti
mogućnosti kontrole pristupa zgradama i nadzora neposrednog susedstva
Opremljenosti javnom rasvetom
Izbora materijala za obradu otvorenih prostora i komunikacija
Privatnost stanovanja
Višespratno (kolektivno) stanovanje ima niži nivo privatnosti od individualnih i
prelaznih tipova stambenih struktura
Unapređenje privatnosti višespratnog stanovanja :
Urbanistička kombinatorika i fizički aranžmani koji podrazumevaju razne
oblike vizuelne zaštite objekata i njihove neposredne okoline
Prostorna celovitost
Vrednost koja ima značajne psihološke efekte – stanovnicima obezbeđuje
osećanje pripadnosti i bezbednosti u sagledivom, jasno određenom i fizički
označenom ambijentu
Obezbeđuje se kompozicijom i morfologijom fizičkih struktura
urbanistički tretman stanovanja- generalne potrebe, uslovi i parametri
optimalna gustina naseljenosti
od 80 do 150 st/ha neto (max 250st/ha) za individualno stanovanje
od 250 do 350 st/ha neto (max 550 st/ha) za višespratno stanovanje
obezbediti povoljnu orijentaciju i rastojanje između objekata - maksimalnu i
pogodnu insolaciju
obezbediti provetravanje svih slobodnih prostora
obezbediti zaštitu od buke , prašine, gasova
obezbediti dovoljno zelenih površina
obezbediti zadovoljavajući stepen privatnosti i bezbednosti stanovanja
obezbediti dovoljan broj parking mesta
Šema prostorne organizacije stambene zajednice
1.Stambeni deo
2.Centralni sadržaji
3.Osnovna škola
4.Zdravstvena stanica
5.Sportski tereni i objekti
6.Manje prodavnice
7.Prostor za igru dece i obdaništa (min.2)
8.Stanica grad.saobra
UDALJENOSTI
:
1-2. 400-600(800) m
1-3. 400-800 m
1-4. 400-800 m
1-5. 400-800 m
1-6. 100-150 m
1-7. 150-200(400) m
1-8. Do 200 m
9. STAMBENA CETVRT (OSNOVNE KARAKTERISTIKE I PRINCIPI
ORTGANIZACIJE)
veličina 15000-20000 stanovnika (poistovećuje se sa m.zajednicom ili sa
naseljem)
urbana jedinica višeg nivoa - primenjuje se kod gradova sa preko 100000
satanovnika
svaki naredni nivo sadrži sve funkcije prethodnog sa dodatkom novih
viši nivo školstva (sr.škola),zdravstva, ugostiteljstva i sl.
ima svoj složeniji društveni centar koji obuhvata: društvene i političke aktivnosti,
obrazovanje (srednje), snabdevanje, zdravstvo, rekreaciju
društveni centar bi trebalo da bude između stambenih zajednica ili u sastavu
društvenog centra jedne stambene zajednice
10. STAMBENI REJON (OSNOVNE KARAKTERISTIKE I PRINCIPI
ORGANIZACIJE)
viši nivo stanovanja od 30000-50000 stanovnika
javlja se kod većih gradova i predstavlja deo grada koji se nalazi na većoj
udaljenosti od glavnog i društvenog centra grada
predviđa se reonski centar koji treba da podmiri povremene potrebe građana
(rasterećenje gradskih centara)
sadržaj rejonskog centra: upravne, administrativne, kulturno-prosvetne, trgovačke
aktivnosti, rekreacija i sport (750-1500m poluprečnik opsluživanja)
najraznovrsnije potrebe stanovnika
izgradnjom reonskih centara obezbeđuje se racionalnost ulaganja novih sadržaja i
njihova eksploatacija
smanjuje se i saobraćajno opterećenje prema centru grada
11. OSNOVNI VIDOVI STANOVANJA I NJIHOVE GENERALNE
KARAKTERISTIKE
Vidovi stanovanja
Individualno stanovanje
Individualne zgrade
Dvojne zgrade
Zgrade u nizu
Višespratno stanovanje
Slobodno stojeće zgrade P+3 do P+8
Traktovi/lamele P+3 do P+8
Stambene kule
13. 12. INDIVIDUALNO STANOVANJE – OSNOVNI TIPOVI KUCA,
NJIHOVE KARAKTERISTIKE, DIMENZIONALNE KARAKTERISTIKE I
URBANISTICKI PARAMETRI INDIVIDUALNOG STANOVANJA
Gn=80 - 120 st/ha
Površina parcele 450 - 1000 m2
Spratnost zgrada P+1 do P+1+Pk
Min dimenzija parcele 14/25m (za zgradu P+1)
Optimalna dimenzija parcele 15/30m
dobre strane
U odnosu na ostale tipove zgrada pružaju maksimalni stepen privatnosti i
bezbednosti
sve spoljne strane objekta su slobodne (osunčavanje i vizure)
bolje provetravanje
parcele se mogu ograđivati
dobra i intimnija veza sa vrtom i predvrtom
predstavlja određenu arhitektonsku celinu
loše strane
povećano hlađenje i skuplja izgradnja
povećavanje naseljene teritorije
duže saobraćajnice i ostala infrastruktura
15-
25 m
3,5
1,5
4 - 6
30
–
40m
GRAĐEVINSK
A LINIJA
REGULACION
A LINIJAULICA
ULICA
TROTOAR
