UNIVERZITET U BIHAĆU
PEDAGOŠKI FAKULTET
ODSJEK ZA TJELESNI ODGOJ I SPORT
HISTORIJSKI RAZVOJ RITMIČKE GIMNASTIKE
(seminarski rad)
STUDENT: Begić Ismail MENTOR: mr.sc. Natalija Kurtović. vs.as
Bihać 2014
4
2. HISTORIJSKI RAZVOJ RITMIČKE GIMNASTIKE
2.1. Gimnastika antičke Grčke kao jedan od prvih uzora
Korjene suvremene ritmičke gimnastike, odnosno, prve početne oblike ritmike, treba
tražiti u antičkoj Grčkoj, u helenističkoj gimnastici koja je njegovala pedagoške pricipe na
načelu: harmonična razvijenost i tijela i duha.
Gimnastika kao osnova toga odgoja, imala je za cilj jačanje zdravlja i usavršavanje estetskog
izgleda tijela, a sastojala se od slobodnih vježbi koje je obavezno pratila muzika, izvođena na
instrumentu zvanom aulos.
Aulos, duvački instrument( sličan oboi s dvojezičnim piskom), koristio se na gozbama, u
vježbalištu, pratio vojnički korak i pokrete veslača, a uz zvuke njegove muzike su se plesale
takozvane „ratničke igre“.
2.2. Pokret, muzika, igra i ples, preteče ritmičke ginastike
Kada se govori o muzici i pokretu, valja naglasiti da se oni u ljudskom životu smatraju
najstarijim umjetničko izražajnim faktorom.
U svom djelu „Država III“, Platon kaže:“ Tko postigne najviši stepenj savršenstva u spajanju
gimnastike i muzike, te ih primjeni na odgoj duše, veći je umjetnik od svih muzičkih
umjetnika“.
Na stvaranje ritmičke gimnastike znatan uticaj su imali igra i ples,koji se diskretno prepliću
kroz široki arsenal maštovitih, estetskih pokreta.
Prateći historijske podatke iz ove oblasti uviđamo da i igra i ples u gotovo svim sačuvanim
kulturama nisu uvijek bili samo spontani odrazi osjećanja, kao poskakivanje od veselja ili
lupanje nogamau očaju, već su to uobičajene,ritmizirane sekvence koje se izvode na
određenom mjestu s namjerom da izazovu poseban utisak na posmatrače
5
U najstarijim epohama ti posmatrači su bili najčešće imaginarni,a mjesta na kojima su se igre
izvodile neki nedefinisani prostori, gdje su igrači molili da ima se bogovi smiluju, te podare
dobar rod, kišu, sačuvaju ih od nesreće itd.
Jedinstvo tona, riječi i pokreta ostvareno je pojavom Grčke tragedije. Tragedija kao sintetička
umjetnička forma sjedinila je dramske, muzičke i plesne elemente koji su se do tada odvojeno
razvijali. Autori tragedija bili su i kompozitori, tako je u tragediji bilo ostvareno istodobno
jedinstvo tona, riječi i pokreta, pa i dekora.
Kod starih Grka postignut je najviši domet u plesu i igri, kako u izražajnosti tako i u
plastičnosti, što je, kao i savršenstvo tijela u estetskom smislu, ovjekovječeno u grčkim
skulpturama.
U antičkoj Grčkoj postojao je i jedan zanimljiv oblik igara posvećenih Graciji. To su bile
takozvane harizije, a sadržavale su zadatke sa zaustavljanjem u gracioznim pozicijama.
Nagrada za najgraciozniju pozu bili su medeni kolači i cvijeće. Isto tako, specijalna tehnika
pokreta rukama-hironomija, bila je zastupljena u programima grčkih škola.
U djelu Morisa Emanuela „Grčka igra“ iz 1896. Godine koje se smatra glavnim izvorom
studija u o grčkoj igri, izneseni su podaci o tome da su pozicije, stavovi i koraci koji se koriste
u suvremenoj igračkoj tehnici klasičnog baleta, bili već poznati u igri starih Grka i da se
načela Grčke gimnastike provlače u svim pravcima i školama modernog baleta u dvadesetom
vijeku.
Poznato je da su u to vrijeme u Evropi čuveni pedagozi filantropi (Gutc-Mutc, Bazedova,
Nahtigal i dr.) počeli stvarati i prve gimnastičke sisteme u kojima se vidno uočavaju principi
grčke gimnastike.
2.3. Kretni oblici, igre i javni prikazi u doba Rimske imperije
Za razliku od starih Grka kod Rimljana se težnja za monumentalnošću i vanjskim efektima
iskazivala u amfiteatru i kazalištu, u krvavoj igri gladijatora, te u pantomimi, kroz koju su se
provlačili baletski elementi, čiji je, uglavnom, bio cilj da se prikaže okretnost i opća vještina
tijela.
