UNIVERZITET
“Union - Nikola Tesla”
FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE I PRAVO
BEOGRAD
SEMINARSKI RAD
Predmet:Porodično i nasledno pravo
Tema:“
Izdvajanja iz zaovstavštine u korist potomka
koji je zajedno privređivao sa ostaviocem
„
Mentor: Doc .dr Edit Šeregelj Student
Br.indexa:
Grupa:
Sarajevo, 12.12.2014.g
2
SADRŽAJ:
1. UVOD.............................................................................................................3
2. NASLJEDNO PRAVO...................................................................................4
2.1.Pretpostavke za postojanje zaostavštine..........................................5
2.2.Zaostavština.......................................................................................5
3. IZDVAJANJE U KORIST POTOMAKA KOJI SU PRIVREĐIVALI
ZAJEDNO SA OSTAVITELJEM...........................................................6
3.1. Ostavinski postupak.........................................................................7
3.1.1. Predmet postupka......................................................................7
3.2.Ostavinska rasprava.........................................................................10
3.2.1. Rješenje o nasleđivanju (primjer 1).........................................................12
3.2.2. Rješenje o upućivanju na parnicu (primjer 2)..........................................13
3.2.3. Tužba radi izdvajanja imovine iz ostavine (primjer 3)...........................14
4.
ZAKLJUČAK
........................................................................................................16
5.
LITERATURA
......................................................................................................17
4
2. NASLJEDNO PRAVO
Nasljedno pravo ima dva osnovna značenja, objektivno i subjektivno. U objektivnom smislu
to je skup pravnih propisa koji uređuju nasleđivanje, a u subjektivnom smislu označava
konkretna ovlašćenja određenog lica, da na osnovu objektivnog nasljednog prava stekne
određena prava iz zaostavštine ostavitelja. Nasljedno pravo u svojoj dugoj istoriji je razvilo i
posebnu terminologiju.
1
Umrlo lice čija je imovina predmet nasleđivanja naziva se ostavilac, de cujus, defunctus.
Ukoliko je ostavitelj ostavio testament odnosno zavještanje, onda se on naziva zavještalac ili
testator. Trenutak smrti ostavitelja, a to je ujedno i trenutak otvaranja naslijeđa, naziva se
delacija. Imovina ostavitelja ili testatora koja je podobna za nasleđivanje, naziva se
zaostavština odnosno ostavina. Odredba u testamentu kojom se određenom licu ostavlja tačno
određeno pravo, naziva se isporuka ili legat, a lice u čiju je korist takva odredba sačinjena
naziva se isporukoprimac ili legatar.
Nasljednopravni propisi
imaju dvije dimenzije, vremensku i prostornu.Vremenska
dimenzija znači da se zaostavština raspravlja po propisima koji su važili u momentu smrti
ostavitelja. Punovažnost testamenta , ugovora o doživotnom izdržavanju i ugovora o
ustupanju i raspodjeli imovine za života se cijene po zakonu u vrijeme kada su ovi pravni
poslovi poduzeti.Ustavno načelo o neretroaktivnosti zakona poštuje se i u materiji
nasljeđivanja.
1
Blagojević, B. ,1979.
Nasljedno pravo u Jugoslaviji.
5
2.1.Pretpostavke za postojanje zaostavštine
Pretpostavke za postojanje zaostavštine su: smrt ostavitelja i otvaranje nasljeđa ( delatio
hereditatis), a elementi koji se isto označavaju kao preduslovi ili uslovi su postojanje
nasljednika i osnov pozivanja na naslijeđe.Do nasljeđivanja dolazi uvijek kada postoji
zaostavština i kada se ovori naslijeđe ( delacija), te će se tada uvijek naći lice-srodnik do
države kao poslednjeg nasljednika, i postojati će osnov pozivanja na naslijeđe.Iz ovog se
izvodi zaključak da su bitne pretpostavke za nasljeđivanje, zaostavština i delacija,
postojanje nasljednika i osnov pozivanja na naslijeđe.
Trenutkom smrti fizičkog lica otvara se njegova zaostavština, te je veoma značajno odrediti
momenat delacije, jer se prema njemu određuje sastav zaostavštine, krug nasljednika
odnosno njihovo postojanje, dostojnost, sposobnost, rokovi zastarjelosti za nasljedničke
tužbe.Potrebno je utvrditi ne samo dan, nego i čas a po mogućnosti i minutu smrti
ostavitelja.Ovo ima krupnih posledica kod komorijenata, jer mala vremenska razlika je
bitna.Kod proglašenja nestalog lica za umrlo , sud će ukoliko sa sigurnošću ne može da odredi
datum smrti uzeti kao datum smrti dan koji ono nije preživjelo, a ako se ni to ne može
utvrditi datum njegove smrti smatraće se prvi dan po isteku zakonom propisanih rokova
poslije kojih se nestalo lice može proglasiti umrlim.
2.2. Zaostavština
Zaostavštinom se smatra skup prava i obaveza ostavitelja , njegova cjelokupna aktiva i
pasiva podobna za nasljeđivanje,a koja nije nekim posebnim propisima podvrgnuta
drugačijim pravilima. Postoje prava koja ne ulaze u zaostavštinu , pravo preče
kupovine.Zaostavština je širi pojam od imovine ostavitelja jer u nju ulaze i neka neimovinska
prava ostavitelja, autorska prava, i čine je imovina ostavitelja ( aktiva) i dugovi ostavitelja
( pasiva).Aktiva i pasiva čine bruto zaostavštinu, a razlika između njih se zove čista
zaostavština. Mogućnost da pasiva bude veća od aktive oslobađa nasljednika da angažuje
svoja sredstva radi namirenja dugova ostavitelja jer on odgovara za dugove samo u visini
vrijednosti naslijeđene imovina.U zaostavštinu ulaze : stvarna prava, pravo svojine ,
službenosti, zaloge, pravo građenja, državina, obligaciona prava, prava iz ugovora o
kupoprodaji , depozitu, naknada štete, neosnovano bogaćenje,autorska prava i prava iz
industrijske svojine. Prava vezana za ličnost ostavitelja se gase njegovom smrću, lična
služnost itd.
