Bosna i Hercegovina
Federacija Bosne i Hercegovine
Hercegovačko-neretvanski kanton
J.U. „Srednja škola“ Konjic
Elektrotehnička škola
Maturski rad iz elektroenergetskih mreža
IZOLATORI
Mentor: Učenik:
Hikmet Trnka prof.
Konjic, maj 2013.
Elvis Sultić
SADRŽAJ
1. UVOD .......................................................................................................................................2
2. IZOLATORI .............................................................................................................................3
3. KLASIFIKACIJA IZOLATORA .............................................................................................3
3.1 POTPORNI IZOLATORI ........................................................................................................4
3.2 VISEĆI IZOLATORI ...............................................................................................................5
3.3 PROVODNI IZOLATORI .......................................................................................................5
4. PORCULANSKI IZOLATORI ................................................................................................7
5. HIBRIDNI IZOLATORI ..........................................................................................................8
6. KOMPOZITNI IZOLATORI .................................................................................................10
6.1 STRUKTURA ........................................................................................................................11
6.2 ELEKTRIČNA SVOJSTVA ..................................................................................................12
6.3 MEHANIČKA SVOJSTVA ...................................................................................................13
6.4 PREDNOSTI I NEDOSTACI KOMPOZITNIH IZOLATORA ............................................14
6.5 OPĆE PREDNOSTI KOMPOZITNIH POLIMERNIH IZOLATORA ..................................15
7. ZAKLJUČAK ..........................................................................................................................18
8. LITERATURA ........................................................................................................................19
1
2. IZOLATORI
Izolatori su jedni od glavnih elementa postrojenja i nazdemne mreže elektroenergetskih vodova
koji služe da omoguće fizičko odvajanje provodnika i stuba i istovremeno omogućavaju montažu
provodnika na stub.
Funkcija izolatora je:
– međusobno električno odvajanje vodova pod naponom,
– električno odvajanje vodiča od stuba i njegovih uzemljenih dijelova,
– težinu vodova i dodatnog tereta prenose na stub.
Da bi izolatori odgovarali svojoj namjeni, treba da imaju slijedeća svojstva :
– visoku izolacionu moć, što se postiže na taj način da se apsorpcija vode onemogući,
– veliku mehaničku čvrstoću, jer su opterećeni silama usljed zatezanja provodnika. To se postiže
pravilnim izborom strukture materijala od kojeg se izrađuju,
– otpornost na sve hemijske uticaje – u tu svrhu se površina poluprovodničkih izolatora prevlači
glazurom, tako da vlaga, prašina, so i hemijski gasovi lijepe lahko uz njih. Glazura treba da je
glatka, tvrda, bez pukotina i otporna na hemijske uticaje. Osim toga, spoj glazure s porculanskim
tjelom mora biti homogen,
– neosjetljivost na iznenadne promjene iznenadne temperature okoline kojima su
elektroenergetski vodovi izloženi.
Za nošenje masivnih vodiča koriste se potporni izolatori, a za užadne vodiče koriste se ovjesni
izolatori.
Osobita izvedba izolatora:
− provodni izolatori opće namjene
− provodni izolatori za aparate.
Potporni izolatori su također i sastavni dijelovi aparata; npr. rastavljača i nosača
visokonaponskih osigurača.
3. KLASIFIKACIJA IZOLATORA
Razlikujemo izolatore za:
− niski,
− srednji,
− visoki napon.
Prema namjeni:
− potporni,
− provodni,
− viseći.
Prema mjestu ugradnje:
3
− za unutrašnju,
− vanjsku montažu.
Prema izolacionom materijalu:
− porculanski,
− stakleni,
− hibridni
− kompozitni (silikonski),
.
Prema obliku izvedbe:
− provodni,
− ovjesni (kapasti, štapni, masivni).
3.1 POTPORNI IZOLATORI
Svrha potpornih izolatora je da nosi sabirnice (i ostale neizolirane vodiče) u postrojenjima i
mehaničko odvajanje dijelova pod naponom od uzemljenih dijelova u niskonaponskim
postrojenjima, distribuciji električne energije, industriji itd. Koriste se isključivo za unutarnju
montažu.
S obzirom na izvedbu i mehaničku čvrstoću razlikujemo više tipova potpornih izolatora:
− porculanski potporni izolatori,
− umjetno smolni potporni izolatori.
slika1. Razni oblici potpornih izolatora
4
Kontrola provodnih izolatora s obzirom na zagrijavanje za vrijeme trajanja kratkog spoja provodi
se na jednak način kao i za sabirnice.
Za veće struje koriste se provodni izolatori s vodičima pljosnatog presjeka.
slika5. provodni izolatori
6
