1
LOKALNA UPRAVA ZA KVALITET ŽIVOTA GRAĐANA
OPŠTINA DOBOJ
IZVJEŠTAJ
O STANJU INDIKATORA KVALITETA ŽIVOTA GRAĐANA
Septembar 2009.
2
SADRŽAJ
I UVOD
……………………………………………………………………………….….................................................................... 3
Pozadina
………..……………
………………….................................................................................... 3
Metodologija
……… ………...………………………………................................................................... 5
Opći podaci o opštini
………
…..…………………............................................................................5
II NALAZI STANJA KVALITETA ŽIVOTA GRAĐANA PO DEFINISANIM INDIKATORIMA
............................. 7
KOMUNALNE USLUGE
…………………………..…........................................................................ 7
ZAPOŠLJAVANJE
………..................................……........................................................ ………. 8
ZDRAVSTVENA I SOCIJALNA ZAŠTITA
………….......................................................……………. 8
OBRAZOVANJE
…………....…………………..…...............................................................…………….. 9
PUTNA INFRASTRUKTURA
……....……………...…......................................................................10
JAVNI PREVOZ
………....………………….………...….............................................................………..10
KULTURA, SPORT, TURIZAM i NVO
.................…...................................................................10
LOKALNA UPRAVA KAO SERVIS GRAĐANIMA
...................................................................11
III POREĐENJA MEĐU POSMATRANIM OPŠTINAMA/GRADOVIMA
........................................................14
IV PLAN RADA NAČELNIKA I STRATEGIJA RAZVOJA OPŠTINE
..................................................................19
V ZAKLJUČCI I PREPORUKE
........................................................................................................................20
4
ubjeđivanja građana/birača, s jedne strane, da su oni (načelnici) ipak postigli dobre rezultate, a, s
druge (opozicione) da nisu uradili ništa. U takvoj situaciji građani nisu u mogućnosti objektivno
pratiti rad načelnika tokom mandata (pa da to eventualno bude osnova za pokretanje procesa
opoziva načelnika) niti mogu donijeti razumnu odluku baziranu na činjenicama tokom lokalnih
izbora.
Dakle, unatoč poboljšanim upravnim procedurama, u ciljanim opštinama nema ili su jako slabe
osnove za nezavisno praćenje i vrednovanje rada vlasti tokom ili nakon mandata. U takvim
okolnostima izabrani predstavnici ‘plivaju’ u obećanjima od izbora do izbora dok interesi građana u
vezi sa kvalitetom života rijetko budu zadovoljeni.
Šta god napravile tokom svog mandata – lokalne vlasti pretstavljaju svoj rad kao uspješan, a u
stvarnosti je to teško ocijeniti – dati konkretne činjenice/indikatore promjena, oslobođene od
političkih ocjena i interesa, u smislu uspješnosti rada vlasti tokom 4 godine mandata.
Pristup CCI-a u ovom projektu polazi od činjenice da su lokalne vlasti nadležne i odgovorne za brojne
oblasti koje značajno utiču na kvaliteta života građana, te je to osnov za inicijativu u vezi sa
konkretizovanjem njihove odgovornosti za obezbijeđivanje boljeg kvaliteta života građana.
U pripremi ovog projekta CCI je uradio istraživanje na temu ‘percepcija građana pitanja kvaliteta
života’ kroz niz fokus grupa sa građanima u 5 većih gradova u BiH – koji su dijelom obuhvaćeni ovim
projektom. Tom prilikom građani su dali odgovor kako oni vide aspekte kvaliteta života, koje bi
trebale zadovoljiti njihove lokalne vlasti. Grafikoni ispod pojašnjavaju stavove građana I predstavljaju
oblasti kao i prioritete unutar tih oblasti kojim bi se lokalne vlasti trebale baviti.
Rezultati ankete provedene me
đ
u u
č
esnicima fokus
grupe
Stepen
zdravstvenih
usluga
15%
Zaposlenost
18%
Sport
1%
Turizam
2%
Religijski objekti
1%
Uslovi
stanovanja
8%
Komunalne
usluge
12%
Javni prevoz
2%
Stanje puteva
2%
Briga lokalnih
vlasti o
ugroženima
10%
Stipendiranje
đ
aka i studenata
4%
Obrazovne
instucije
15%
Kulturni život u
lokalnim
sredinama
10%
Analizom nadležnosti i raspoloživih resursa opština, te, mjerenjem konkretno urađenog od strane
lokalnih vlasti i stavljanjem tih rezultata u kontekst ukupnog stanja u pojedinim oblastima problemi
će, s jedne strane, biti jasno identifikovani i adresirani načelnicima uz zahtjeve za hitno djelovanje a s
5
druge strane građanima će biti stavljen na raspolaganje nezavisan izvor informacija koje će im
pomoći u njihovom političkom opredjeljivanju i djelovanju.
2.
Metodologija
Na početku aktivnosti na izradi opštinskih izvještaja o stanju indikatora kvaliteta života, osoblje CCI
izvršilo je pripremne aktivnosti u smislu kreiranja liste indikatora i njihovog grupisanja na osnovu
srodnosti i mogućnosti što jednostavnije sistematizacije. Želeći da sagledamo što veći broj indikatora
i njihovo stanje približimo građanima, pojavio se problem preobimnosti i širokog spektra podataka
koje treba obuhvatiti. Ipak, svi definisani indikatori grupisani su u 8 osnovnih kategorija za koje se sa
sigurnošću može reći da pretstavljaju najznačajnije indikatora kvaliteta života građana u zajednici.
Prvo snimanje stanja vršeno je završno sa 31.12.2008. godine, nakon čega su se mogle napraviti prve
komparativne analize među gradovima u BiH. Zbog različitosti u broju stanovnika odnosno veličini
opština obuhvaćenih Projektom, većina podataka u komparativnom dijelu iskazana je procentualno
u smislu stepena izdvajanja sredstava iz budžeta opštine, ili u odnosu na jednog stanovnika.
Primarni izvor informacija bili su razni dokumenti
4
koje su kreirale lokalne uprave, korespodencija
sa kontakt osobama u opštinama i javnim preduzećima koje su dostavljale odgovore na postavljena
pitanja, zabilješke sa praćenja sjednica SO/OV, te drugi analitički izvještaji rađeni u proteklom
periodu. Sekundarni izvor informacija bili su podaci objavljivani u medijima i internet
prezentacijama lokalnih uprava i javnih preduzeća, te podaci zavoda za statistiku RS i Federacije
BiH. Obzirom da se radi o preliminarnom izvještaju, nisu prikupljani podaci metodama istraživanja
javnog mnijenja, ali će to svakako biti praksa u budućim izvještajima.
Problemi sa kojima smo se susretali su raznoliki. Sporost dostavljanja nekih traženih informacija,
dostavljanje nepreciznih, uopštenih ili netačnih informacija, različiti podaci iz različitih izvora po
istom pitanju, te maglovite i neprecizne stavke u budžetima opština, bile su osnovne prepreke. Pored
toga, za pouzdan analitički prikaz potrebno je bilo uzeti u obzir i različite nadležnosti koje imaju
lokalne uprave u RS i FBiH, obzirom na postojanje srednjeg nivoa vlasti u FBiH.
3.
Opšti podaci o opštini
Doboj je grad sa oko 35.000 stanovnika, i približno 80.000 stanovnika na području cijele opštine.
Cifre su približne i rezultat su izvršene procjene od strane Zavoda za statistiku RS u Banjaluci, jer u
poslednjih 15 godina nije vršen zvaničan popis stanovništva. Administrativni je i saobraćajni centar
regiona. Uz grad Doboj, područje opštine čini 89 naseljenih mjesta organizovanih u 73 mjesne
zajednice.
Održavanjem Opštih izbora, u oktobru 2008., većinsku vlast u ovoj opštini osvojila je SDS, koja je
vladajuća politička stranka u Doboju od prvih demokratskih izbora 1990. godine. Posljednjim
izborima nije bilo promjena u funkcionisanju vlasti, kao ni značajnijih presonalnih promjena. Osim
SDS-a u vlasti su, odnosno neformalnoj koaliciji, izabrani predstavnici i kadrovi iz SDP, Saveza SBiH-
4
Službeni glasnici, budžeti opština, Izvještaji i programi rada, odluke, zaključci, rješenja, te strategije razvoja i druge studije
