Fakultet za obrazovanje diplomiranih pravnika i
diplomiranih ekonomista za rukovodeće kadrove
Novi Sad
S E M I N A R S K I R A D
TEMA: IZVORI GRADJANSKOG PRAVA
Predmet: Gradjansko pravo
Profesor:
Student:
mr.Darko Ognjanović
Hadžajlić Elvir
br.ind. I0459-10
Novi Pazar
Mart 2012.godine
Seminarski rad „Izvori gradjanskog prava“
Sadržaj
:
Uvod ........................................................................................................... 1
1.Pojam i vrste izvora prava ....................................................................... 2
2.Pravda i pravednost kao materijalni izvor prava ..................................... 2
3.Zakon kao izvor prava ............................................................................. 3
3.1.Vrste gradjanskopravnih normi ............................................................ 4
3.2.Vremensko,prostorno i personalno važenje gradjanskopravnih
normi ................................................................................................... 5
4.Običajno pravo kao izvor prava .............................................................. 6
4.1.Trgovački običaji ................................................................................. 7
4.2.Uzanse .................................................................................................. 7
4.3.Pravni standardi (generalne klauzule) .................................................. 7
5.Sudska praksa .......................................................................................... 8
5.1.Pravna nauka i zadaci gradjanskopravne teorije .................................. 8
Zaključak ................................................................................................... 10
Literatura ................................................................................................... 11
Seminarski rad „Izvori gradjanskog prava“
1.Pojam i vrste izvora prava
Izvori prava u opštem smislu mogu se definisati kao uzroci ili povodi koji
dovode do nastajanja prava.Oni mogu biat materijalni i formalni.Pod
materijalnim izvorima se podrazumijevaju društvene okolnosti i
potrebe,odnosno uzroci koi dovode do nastajanja prava.Pod izvorima u
formalnom smislu podrazumijeva se forma u kojoj država donosi pravne
norme.Prema tradicionalnoj podjeli foralni izvori prava su:zakoni i podzakonski
akti,običaji,sudska praksa i pravna nauka.
Dugo vremena pod uticajem marksističke teorije smatralo se da je jedini
materijalni izvor prava „volja vladajuće klase“.Medjutim ovakvo pravo koje štiti
volju samo jedne klase,ne može biti pravedno i demokratsko pravo,jer u društvu
ne postoji samo jedna klasa.
2.Pravda i pravednost kao materijalni izvor prava
Pravni poredak mora biti zasnovan na pravdi i nekim moralnim načelima na
kojima počiva ljudska civilizacija kao što je pravilo:“Ne čini drugima ono što ne
želiš tebi da se učini“.Ako pravni poredak ne sadrži minimum morala,onda on
može bit pozitivno pravo,jer iza njega stoji državna sankcija,a nikako ne može
biti pravedno pravo.Poslije sloma pozivističkih teorija koje su tvrdile da je pravo
samo ono što donese država,bez obzira na njegovu sadržinu,u izvore prava u
materijalnom smislu počine da se ubraja i prirodno pravo.Najveći zahtjev za
pravdom takodje mora biti u skladu sa pravnom sigurnošću,koja kao faktor
poretka uvijek ima prednost.Pravna sigurnost je pretpostavka za ostvarenje
pravde,ali ona nikada nije krajnji cilj pozitivnog prava.
2
