Izvori međunarodnog javnog prava
II dio
Predmetni nastavnik: doc. dr Dijana Savić Božić
e-mail
:
[email protected]
[email protected]
Izvori međunarodnog javnog prava
a)
međunarodne konvencije
, bile opšte ili posebne, kojima se
ustanovljavaju pravila izričito priznata od država u sporu;
b)
međunarodni običaj
, kao dokaz opšte prakse prihvaćene
kao pravo;
c)
opšta pravna načela
priznata od civilizovanih naroda;
d) pod uslovom odredaba člana 59.,
sudske odluke
i
doktrina
najpozvanijih stručnjaka javnog prava raznih
naroda, kao pomoćno sredstvo za utvrđivanje
pravnih pravila.“
Međunarodni običaj
•
Najstariji izvor međunarodnog javnog prava.
•
Član 38. stav 1. (b) Statuta Međunarodnog suda pravde:
“međunarodni običaj, kao dokaz opšte prakse prihvaćene
kao pravo”
•
jednoobrazno i dosljedno ponašanje subjekata
Međunarodnog javnog prava(može da bude i nečinjenje)
•
Elementi običaja:
1.
Objektivni,
praksa
, ponavljano vršenje.
2.
Subjektivni,
svjest
, pravno uvjerenje (
opinio iuris sive
necessitatis
).
Opinio iuris
Svjest o obaveznosti
Nisu dovoljni samo učestalost i uobičajenost, već i
opinio
juris
(svjest o obaveznosti).
Svjest o obaveznosti može da se traži u postupcima
međunarodnih subjekata (ona ne mora da bude izjavljena).
Subjekti međunarodnog javnog prava moraju da vjeruju da
je u pitanju pravna obaveza.
• Svojom prirodom ili načinom na koji su preduzimani
treba da svjedoče da je riječ o ubjeđenju da je ova
praksa obavezna na osnovu pravnog pravila.
Primjeri međunarodnih običaja
Međunarodno ugovorno pravo:
pacta sunt servanda.
Pravo mora: neškodljiv prolaz trgovačkih brodova kroz
teritorijalne vode.
Međunarodno humanitarno pravo: zabrana uzimanja talaca,
zaštite civila.
Međunarodno pravo ljudskih prava: zabrana genocida,
ropstva, mučenja, trgovine ljudima, sistematske
diskriminacije.
