1
УНИВЕРЗИТЕТ "СВ.КИРИЛ И МЕТОДИЈ"
ШУМАРСКИ ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ
СТУДИСКА ПРОГРАМА
ШУМАРСТВО
ПРОЕКТНА ЗАДАЧА ПО ПРЕДМЕТОТ
БОТАНИКА
ТЕМА:
“ PRIMULA SPP.”
ИЗРАБОТИЛ:
МЕНТОР:
Новица Трајковски
Доц. Д-р Бојан Симоски
Досие бр: 7380
Јануар 2016-Скопје
2
Вовед.
• Во проектната задача е обработен
Primula spp
. (вид на јаглики ).
Primula
(Јаглика) спаѓа во скриеносемени монокотиледони растенија и е претставник
на една од најголемите родови на семејството
Primulaceaе
(првоцветни). Цветовите се
хемафродитни, радијално симетрични. Фамилијата јаглики опфаќа 30 родови и повеќе
од 800 видови. Најмногу се тие во Европа и Средна Азија, расте по сончеви и суви
ливади, ретки шуми, градини, меѓу грмушки и на падините. Ботаничкото име на
јаглика –
primula
, доаѓа од латинскиот збор “primus”, која значи прв, ран и е поврзан
со појавата на цветот уште во самиот почеток на пролетта. Најчесто се сретнува
Primula vulgaris
која може да се најде во сите бои. А старите Грци верувале дека
Primula
е цвет од Олимп и лек наречен "dodekateonom" - цветот од дванаесетте богови.
представени се неколку вида на
Primula
:
- Primrose (Primula vulgaris – Huds) - Cowslip (Primula veris)
- Primula auricula - Primula elatior
- Primula sieboldii - Primula denticulata
- Primula obconica - Primula malacoides
- Primula rosea
- Primula vialii
- Primula florindae
- Primula allionii
- Primula bulleyana
- Primula marginata
- Primula minima
- Primula farinosa subsp. modesta
- Primula scotica
- Primula alpicola
- Siberian Primrose
- European Alpine Primrose
- Primula scandinavica - Primula stricta
- Primula suffrutescens
- Primula carniolica
- Primula deorum
- Primula lutea
-
Anagallis arvensis Scarlet Pimpernel - Androsace sarmentosa
-
Primula anisodora
-
Primula wulfeniana
•За визуелно представување на растенијата се употребени 30 слики.
Симнати од : http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName
4
народната медицина од коренот се припремаат лекови кои се користат при воспаление
на мочните патишта и тоа при тешко мокрење, бубрежни воспаленија при долготрајна
употреба го намалува крвниот притисок. Во текот на бременост не се користи коренот
додека цветот може да се користи. Семето од
Primula
помага во измазнување на
кожата. Лекот се употребува за приготвување топол напиток со попарување на врела
вода, кој наоѓа голема примена за лекување на кашлица, која вообичаено започнува
како сува, за понатаму да стане придружена со секрет, што создава тешкотии при
кашлањето. Грлото се дразни, а секретот не може да се искашла. Лекот има слаб но
каракеристичен мирис, свежиот корен е без мирис, вкусот е непријатен и горчлив
сличен како и кај другите сапанозидни лекови.
Чајот од
Primula
ја олеснува надразнетоста при воспаление на горните дишни патишта,
ги разводнува слузните секрети и овозможува нивно искашлување.
Сам или во комбинација со други чаеви, цветот од
примула
се користи за лекување
белодробни заболувања, воспаление на горниот белодробен апарат придружено со
секрет, кашлицата придружена со густ секрет бронхитис и настинки со кашлица.
Народно име петопрст, јаглика, жолта лековита иглика, планинска иглика мечкино уво.
5
Представени се неколку видови на
Primula
:
Слика 1:
Primula vulgaris
Primula vulgaris
. е вид од цветни растенија во фамилијата
Primulaceae
, раширена е во
западна и јужна Европа (од Фарските Острови и Норвешка на југот до Португалија, на
исток до Германија, Украина , Крим, и на Балканот), северозападна Африка (Алжир), и
југозападна Азија (Турција - исток кон Иран). Обично ја викаат јаглика, или на
англиски
primrose
. Тоа е зељеста билка со низок раст од 10-30 см висок, со листовите
во форма на розета кои се погодни за украсување на куќни и работни простории.
Листовите се долги 5-25 см и 2-6 см широки, честопати силно збрчкани, со назабени
рабови, и обично со кратка лисна дршка. Цветовите се 2-4 cm во дијаметар, прикачени
одделно за кратоки тенки стебла.
Постојат три подвида:
-
Primula vulgaris
подвид
vulgaris
. Западна и јужна Европа, цвеќињата се со светло
жолта боја.
-
Primula vulgaris
подвид
balearica
.. Балеарските Острови, ендемичен подвид,
цвеќињта бели, цветната дршка подолга од должината на листот.
-
Primula vulgaris
подвид
sibthorpii
. Балканот, југозападна Азија. Цвеќиња розеви во
црвена или виолетова боја.
Јаглика се разликуваат од другите видови на
Primula
со својата светло жолти (во
наведените подвидови) цветови кои растат поединечно на долги стебленца што се
покриени со ситни влакненца.
