SADRŽAJ
Uvod .....................................................................................3
1. Pojam javnih prihoda........................................................4
2.Nužnost i nastanak javnih prihoda...................................4
3.Vrste javnih prihoda...........................................................5
3.1.Originalni i derivatni prihodi...........................................6
3.2.Redovni i vanredni prihodi..............................................6
3.3.Prihodi od stanovništva i prihodi od pravnih lica.........7
3.4.Namjenski i nenamjenski prihodi....................................7
3.5.Povratni i nepovratni prihodi...........................................7
3.6.Prihodi užih i širih društveno-političkih zajednica........8
3.7. Prihodi u novcu i prihodi u naturi...................................8
4.
Pojam fiskalnih prihoda.......................................................9
5.Vrste fiskalnih prihoda.........................................................9
6.Porezi....................................................................................10
6.1.Karakteristike poreza.......................................................10
6.2.Teorija opravdanja poreza...............................................10
Zaključak.................................................................................11
Literatura.................................................................................12
- UVOD-
Oblast javnih (državnih) finansija obuhvata četiri veće cjeline.
To su: javni rashodi, javni prihodi, budžet i njemu slične finansijske institucije i
finansijsko izravnanje.
Javne (državne) rashode čini trošenje materijalnih sredstava radi zadovoljavanja
javnih potreba pomoću novca, odnosno javni rashodi su izdaci koje država čini u
javnom interesu zadovoljavanja javnih potreba.
Javni (državni) prihodi su sredstva kojima država finansira različite vrste javnih
potreba, odnosno javnih rashoda. Oni čine, po pravilu i najčešće, dio novostvorene
vrijednosti budući da se najčešće prikupljaju (naplaćuju) iz izvora koji se ekonomski
obnavljaju.
Bazična njihova podjela je na derivativne javne prihode do kojih država dolazi na
osnovu svoga imperijuma, vršeći preraspodjelu nacionalnog dohotka na osnovu
¨poreskih¨ zakona, i javne prihode koje država ostvaruje svojom poslovnom
aktivnošću.
Budžet predstavlja godišnji računsko-pravni akt koji usvaja narodna skupština i koji
sadrži javne rashode i javne prihode.
Slični njemu su finansijski planovi organizacija obaveznog socijalnog osiguranja.
Finansijsko izravnanje predstavlja razrešavanje problema raspodjele javnih prihoda i
javnih rashoda između viših i nižih političko-teritorijalnih jedinica u okvirima jedne
države, kako složene (federativne) tako i unitarne i po pravilu decentralizovane.
Država, kao i ostale društveno-političke zajednice, mogu da ostvare svoje prihode na
razne načine. To zavisi u velikoj mjeri od produkcionih odnosa prema kojima se
određuje i karakter javnih prihoda. Osnovni oblici javnih prihoda u savremenoj
finansijskoj teoriji su porezi, takse, carine, parafiskaliteti i dr. Važne karakteristike
javnih prihoda su njihova obaveznost utvrđena na osnovu ustava i zakona, i njihov
netržišni karakter.
