UNIVERZITET CRNE GORE
EKONOMSKI FAKULTET
PODGORICA
Predmet:
Razvoj ekonomske misli
Esej
JOHN LOCKE
Studenti:
Kruščić Jovanka (253/10)
Vasić Snežana (53/10)
Trajković Jelena (134/10)
Vukčević Jelena (12/10)
Popović Marija (160/10)
Šljivančanin Milka (192/10)
Radojičić Vladan (338/10
Mentori:
Prof.dr Nevenka
Glišević; Mr Srđan Vukčević
John Locke
esej
Podgorica, mart, 2012
.
Uvod
Termin „liberal“ je u upotrebi od XIV vijeka, ali ima široki spektar značenja.
Liberalizam potiče od latincke riječi
liber
i odnosi se na klasu slobonih ljudi, drugim
riječima, ljudi koji nisu ni kmetovi, ni robovi. On znači
velikodušan,
kao u „liberalnim“
porcijama jela i pića; ili u odnosu na društvene stavove on podrazumijeva otvorenost.
Liberalizam je sve više počeo da se vezuje za ideju slobode i izbora. Termin
„liberalizam“, u značenju političke pripadnosi, pojavio se mnogo kasnije – koristi se od
početka XIX vijeka. Do 40-tih godina 19.vijeka termin je široko prihvaćen u Evropi, u
vezi sa specifičnim skupom političkih ideja. Međutim, u Velikoj Britaniji je prihvaćen
mnogo sporije. Predstavnici liberalizma, najpoznatiji su: Džon Stjuart Mil, Džon Lok i
Adam Smit.
Tema našeg rada je Džon Lok, tako da ćemo zanemariti ostale predstavnike i
fokusirati se na njegovo učenje i ideje koje je zastupao i branio.
I Džon Lok (John Locke)
Džon Lok engleski filozof je osporavao učenje o „urođenim idejama“; zastupao
senzualističku teoriju saznanja (duh je po rođenju „tabula rasa“; „ničeg nema u intelektu
što prethodno nije bilo u čulima“) kojom je utemeljena empiristička tradicija u engleskoj
filozofiji.
Njegova politička filozofija sadrži klasične formulacije temeljnih načela
liberalizma. Zalagao se za vjersku toleranciju i bavio se i pedagoškim problemima
(Misli o vaspitanju, 1693) .
Lokova podela ideja je bila prema izvoru i prema složenosti. Ta podjela je
izgledala ovako :
1) Prema izvoru:
ideje iz spoljašnjih utisaka (ideje senzacije) i
ideje iz sadržaja samoposmatranja (ideje refleksije)
2) Prema složenosti:
proste i
složene.
Proste ideje su osnovna građa našeg iskustva i saznanja i razum je tokom procesa
njihovog primanja potpuno pasivan. Mogu doći iz jednog ili više čula, ali i putem
refleksije. U ovu grupu ideja spadaju ideje opžanja (mišljenja) i volje.
1
