o proceni). Ove cifre se koriste za prevođenje raznih gasova staklene bašte u ekvivalente emisije
ugljendioksida uzimajući u obzir sve izazivače (izvore).
Ovaj protokol dozvoljava nekoliko takozvanih fleksibilnih mehanizama, kao što su trgovanje
emisijama, mehanizam čistog razvoja, i zajedničku implementaciju, da bi se omogućilo
Zemljama Aneksa i da ispune svoje ciljeve u smanjenju emisije gasova staklene bašte, tako što
im je omogućeno da kupuju smanjenja emisija, bilo preko finansijske razmene, projekata koji
smanjuju emisije zemljama koje ne pripadaju Aneksu I, od drugih Zemalja Aneksa I, ili od
Zemalja Aneksa I koje su ispunile više od predviđenog.
Svaka od Zemalja Aneksa I je obavezna da preda godišnji izveštaj o svim emisijama gasova
staklene bašte i njihovim izvorima, kao i o načinima za njihovo redukovanje i redukovanim
količinama po UNFCCC i Kjoto Protokolu. Ove zemlje određuju osobu (zvanu „izabrani
nacionalni autoritet”) da pravi ove izveštaje i da njima upravlja. Ovakvu osobu su izabrale i sve
zemlje koje nisu potpisnice Aneksa I. Na slici 1. je prikazano učešće u Kjoto Protokolu, od juna
2009. godine gde su tamno zelenom prikazane zemlje koje su potpisale i ratifikovale sporazum
(Kjoto Protokol), siva predstavlja još neodlučene, a crvenom su prikazane zemlje bez namere da
potpišu.
Slika 1.
4
Ciljevi Kjoto Protokola
Kjoto Protokol je predviđen da smanji globalne emisije gasova staklene bašte. Cilj je u stvari,
stabilizacija i rekonstrukcija koncentracije gasova staklene bašte u atmosferi na nivou koji će
sprečiti opasne antropogene promjene klimatskog sistema.
Cilj Kjoto Protokola je bio da ustanovi legalno obavezujući međunarodni sporazum, u kome se
sve nacije koje učestvuju, obavezuju da se bave pitanjem globalnog zagrevanja i emisije gasova
staklene bašte. Cilj oko koga su se potpisnice sporazumele je smanjenje gasova staklene bašte u
proseku 5.2% do 2012. godine od nivoa na kom su bili 1990. godine.
Nasuprot popularnom verovanju, Protokol ne ističe 2012. godine, već se samo radi o obavezi da
do 2012. godine Zemlje Aneksa I moraju ispuniti svoje obaveze koje se tiču smanjenja emisije
gasova staklene bašte koje su ustanovljene za prvi period (2008-2012).
Pet principa Kjoto Protokola su:
Obaveza smanjenja emisije gasova staklene bašte koji su legalno obavezujući za Zemlje Aneksa
I, kao i obaveze za ostale potpisnice sporazuma;
Implementacije za ispunjenje ciljeva Protokola. Spremanje politika i mera koje smanjuju emisiju
gasova staklene bašte, kao i korištenje svih dostupnih mehanizama, kao što su zajednička
implementacija, mehanizam čistog razvoja, i trgovanje emisijama koji će biti nagrađeni
kreditima koji dozvoljavaju više emisija u svojoj zemlji;
Minimiziranje uticaja na zemlje u razvoju ustanovljavanjem fonda za adaptaciju klimatskih
promena;
Računovodstvo, izveštavanje i revizija, u cilju osiguranja integriteta Protokola;
Saglasnost (sa Protokolom), oformljavanjem komiteta koji će osiguravati integritet Protokola.
5
UNFCCC je usvojio princip takozvanih zajedničkih, ali drugačijih odgovornosti. Ovo znači da:
Najveći deo prošlih i trenutnih globalnih emisija gasova staklene bašte potekao iz razvijenih
zemalja;
Emisije po glavi stanovnika u zemljama u razvoju su još uvek na niskom nivou;
Deo globalnih emisija koje potiču iz zemalja u razvoju će porasti u skadu sa društvenim i
razvojnim potrebama;
Kina, Indija i ostale zemlje u razvoju nisu uključene u bilo koja numerička ograničenja Kjoto
Protokola, zato što one nisu glavni doprinosioci emisiji gasova staklene bašte u periodu
industrijalizacije prije potpisivanja sporazuma (Kina je od tada postala najveći izvor gasova
staklene bašte). Međutim, čak i bez ovakve odgovornosti u Kjoto Protokolu, zemlje u razvoju su
također obavezne da dele zajedničku odgovornost svih zemalja za smanjenjem emisije.
Protokol definiše mehanizam saglasnosti, kao saglasnost za praćenje ispunjenja obaveza i penale
za neispunjenje istih.
Protokol također reafirmiše princip po kom razvijene zemlje moraju da plaćaju milijarde dolara i
da dopremaju tehnologiju drugim zemljama za istraživanja i projekte vezane za proučavanje
klimatskih promena. Ovaj princip je prvobitno bio usvojen u UNFCCC.
7
